web counter
LEXO PA REKLAMA!

SHKARKO APP

App Store
Google Play

E fundit!

x

How to protect yourself from cyber attacks?

2022-09-24 14:20:23, Aktualitet CNA

How to protect yourself from cyber attacks?

"Do not provide personal data on websites that do not provide security and do not open suspicious emails"!

Such recommendations for internet users are given by the Information and Privacy Agency of Kosovo, with the aim of, as it says, protection from cyber attacks.

Such attacks mean attempts by hackers to gain illegal access to a computer or computer system, with the aim of causing damage.

Their trend is increasing, especially from the time when Russia started the invasion of Ukraine, at the end of February. It is reported that the invasion on the ground has also been permeated with sophisticated cyber attacks.

In recent months, the institutions of several Western Balkan countries, including Kosovo, have also been targeted, while hackers linked to Russian and Iranian services have been blamed for some of the attacks.

Experts note that it is not just governments that need to be aware of cyber security risks. According to them, awareness should also increase among individuals, businesses and especially in the health sector.

"Phishing" and "Spear phishing"

Mentor Hoxhaj, drejtues i Organizatës për Siguri Kibernetike dhe Privatësi në Kosovë, thotë se shfrytëzuesit e internetit duhet të jenë sidomos të kujdesshëm nga emailet e ashtuquajtura “Phishing” dhe “Spear phishing”.

Këto emaile janë një lloj sulmi që hakerët e bëjnë me qëllim të vjedhjes së të dhënave të ndjeshme, përfshirë: fjalëkalime, kartela bankash e të tjera.

Ato, zakonisht, vijnë në formën e një vegëze apo linku, i cili nëse klikohet, hakerëve u jep qasje në të dhëna.

How to protect yourself from cyber attacks?

“Vegëzat ‘phishing’ janë më të qarkullueshme në rrjetet sociale, si p.sh. me mbishkrimin: ‘Këto janë fotografitë tuaja’ apo ‘Shikoni, kjo është videoja juaj’. Kjo është forma që shfrytëzuesit e internetit i bën të kyçen [klikojnë] dhe aty infektohen dhe mund t’i humbasin të dhënat e tyre”, shpjegon Hoxhaj për Radion Evropa e Lirë.

Ai thotë se përdoruesit e internetit mund të instalojnë programe që e bëjnë skanimin e vegëzave dhe verifikojnë nëse ato janë ‘phishing’ ose jo.

Hoxhaj, po ashtu, rekomandon që fjalëkalimet e emaileve apo për qasje në ueb-faqe të ndryshme, të bëhen sa më të komplikuara dhe, mundësisht, me verifikim edhe përmes numrit të telefonit.

Ai thotë se edhe trajnimet për vetëdijesim do të ishin të dobishme.

Sa janë të informuar qytetarët?

“Unë nuk e di as çfarë është sulmi kibernetik”, thotë Alketa, studente në Prishtinë.

“Nuk e di që kam marrë ndonjë email apo ndonjë link të dyshimtë. Nuk jam e informuar... Nuk e di se si do të veproja”, thotë ajo.

“Për sulmet kibernetike nuk paskam dëgjuar asnjëherë”, thotë Liridon Fetahu, 35 vjeç, nga Fushë Kosova.

Alban Bicaj, student në Fakultetin Teknik në Prishtinë, thotë se i ka ndodhur të hasë në emaile të dyshimta.

“Këto emaile që vijnë zakonisht për fotografi, nuk i shikoj. I verifikoj linqet që vijnë nëse janë të sigurta ose jo”, thotë Albani.

How to protect yourself from cyber attacks?

Me qëllim të mbrojtjes nga sulmet kibernetike, Agjencia për Informim dhe Privatësi e Kosovës u rekomandon përdoruesve të instalojnë “antivirus” në kompjuterët e tyre. Antivirusi është një aplikacion që detekton dhe largon emailet keqdashëse.

Kjo agjenci u rekomandon përdoruesve që të mos dërgojnë informacione të ndjeshme përmes emaileve. Në ueb-faqen e saj mund të gjenden edhe rekomandime të tjera.

Kosova si pre e sulmeve kibernetike

Më 6 shtator, Qeveria e Kosovës ka njoftuar se disa ueb-faqe të institucioneve të shtetit kanë qenë cak i një sulmi kibernetik, por nuk ka specifikuar cilat.

The spokesperson of the Government, Pëparim Kryeziu, said that the attack came from outside Kosovo, but did not provide details from which country.

He said that the attack did not manage to penetrate the infrastructure of the state computer network, as "it was blocked by the relevant security equipment".

On September 13, Kosovo Telecom also said that it was the target of cyber attacks, but that it managed to restore the affected services.

According to the data of the Kosovo Police, sent to Radio Evropa e Lire, in the period January-August of this year, 168 cases of the criminal offense "access to computer systems" were registered. The police did not provide details on who was the target or where those entries came from./ REL





Lajmet e fundit nga