REL's analysis: "Degree hijacking" reduces interest in medicine

2023-08-27 17:17:00, Aktualitet CNA

The new law on medicine in Albania, which forces students to work for five years in the state after completing their studies and then obtain a diploma, is estimated to be one of the factors that have influenced the decrease in the interest of graduates to study in branch of general medicine.

This year, according to data from the Albanian Academic Network, 1,734 graduates have applied to this branch, a lower number compared to the previous year when there were 3,183 applications.

Ralf Lleshi, has completed his graduation at the "Ibrahim Rugova" school in Kamëz. He applied to the branch for general medicine, but also to other branches. According to the current laws, Albanian high school graduates can apply for up to ten fields of study and then decide in which field they want to study.

REL's analysis: "Degree hijacking" reduces interest in medicine

Ralph Wool.

"Concern, graduation after five years of work"
Lleshi says that he is waiting for the decision on whether he has been admitted to the branch of general medicine, but expresses doubt whether he will choose this direction.

"I want it as a major, but it's a bit disturbing that you can't get your degree after completing your studies, until after five years of work. I have my questions and doubts about how this decision will be implemented, even though I understand that measures must be taken to stop the departure of doctors", says Lleshi for Radio Free Europe.

Because of these doubts, he has a main preference for another branch, which would enable him to be employed more quickly.

"I am humane by nature, I like to help others and that's why I like medicine. However, my main preference is the branch of computer engineering. I find it more convenient for the future, fewer years of school, more employment opportunities in a quick time", says the high school graduate, who is waiting for the answer after applying to continue his university studies.

"Diploma after 11 years, difficult to accept"
Education expert Valbona Nathanaili links the drop in appeals by about 40 percent to the "holding hostage" of the medical degree.

The education expert in Albania, Valbona Nathanaili

Në korrik të këtij viti, Kuvendi i Shqipërisë miratoi ligjin e propozuar nga Qeveria për diplomat në mjekësi. Ata që duan të pajisen me diplomë, duke anashkaluar punën prej pesë vjetësh në shtet, duhet të paguajnë një tarifë të lartë studimesh që nuk është përcaktuar ende.

“Vendimi i Qeverisë, për të zgjatur pajisjen me diplomë për studentët e universitetit të vetëm publik mjekësor, nga gjashtë vjet në 11 vjet [gjashtë vjet studime universitare, plus pesë vjet punësim të detyrueshëm] edhe pse shoqëruar me ofertën e punësimit me përparësi, e ka ulur numrin e aplikimeve të maturantëve në përgjithësi, dhe të atyre me mesatare të lartë në veçanti”, thotë Nathanaili për Radion Evropa e Lirë.

“Vështirë që një maturant, me mesatare të lartë, të kërkojë të studiojë në një universitet, që të pajisë me diplomë pas 11 vjetësh. Të mos harrojmë që ka një koherencë ndërmjet arritjeve akademike të fëmijës dhe nivelit arsimor e financiar të prindërve. Me ose pa sakrificë, prindërit do kërkojnë t’i çojnë fëmijët e tyre në një universitet tjetër dhe zgjidhja është kryesisht jashtë vendit. Në fakt, ka kohë që pjesa më e mirë e maturantëve zgjedhin të studiojnë jashtë vendit, shumë prej të cilëve edhe me bursa, falë politikave dhe vizionit të këtyre vendeve dhe universiteteve”, shton ajo.

Për të studiuar për mjekësi, maturantët duhet të kenë një mesatare mbi 8.5 në maturën shtetërore.

Shqetësimit të ekspertëve për rënie të nivelit të studentëve që do të zgjedhin mjekësinë, Ministria e Arsimit të Shqipërisë i është përgjigjur duke argumentuar se për të rritur cilësinë e studentëve të mjekësisë, përveç mesatares së kërkuar prej 8.5, ata do t’iu nënshtrohen edhe një testi vlerësues.

Sa mjekë i duhen Shqipërisë?
Për vitin 2023-2024 në Shqipëri janë rritur kuotat e pranimit të studentëve të mjekësisë në vit të parë, duke shkuar në 500. Por, për sa mjekë ka nevojë Shqipëria?

Ekspertja Nathanaili thotë se nëse do të mbahet kjo normë pranimi, pas 6 vjetësh – aq sa zgjasin studimet universitare – do të ketë 3.000 studentë apo mjekë të rinj.

“Po të hapësh faqen e Ministrisë së Shëndetësisë, nga të gjithë spitalet rajonale të vendit, vetëm ai i Durrësit ka hapur një thirrje për vende pune për dy kirurgë, më datë 4 gusht. Në total, për vitin 2023, në gjashtë spitalet rajonale që ka vendi, ka pasur kërkesa vetëm për 17 për mjekë të profileve të ndryshëm”, thekson ajo.

Vendimi i Qeverisë për diplomat është thënë se ka për synim frenimin e ikjes së mjekëve të rinj nga shteti.

Por, Nathanaili e sheh vendimin si politik dhe populist, duke qenë se, sipas saj, nuk ka një studim afatgjatë se çfarë do të sjellë një praktikë e tillë, e nga ana tjetër, siç shprehet ajo, nuk janë zgjidhur problematikat me të cilat janë ndeshur mjekët e rinj pas studimeve.

“Thjesht dimë që shumë mjekë të rinj po kërkojnë të punësohen jashtë vendit, si për shembull në Gjermani. Por, dimë edhe për shumë mjekë të rinj të tjerë, që edhe pse kanë aplikuar për të punuar në Shqipëri, nuk kanë gjetur vend pune, ose kanë qenë të pakënaqur me kushtet e punës dhe rrogës, dhe kanë gjetur më pas zgjidhjen e punësimit jashtë. Ka ndonjëra nga ministritë, nismëtare të këtij vendimi, ndonjë studim dhe grup ekspertësh që kanë një zgjidhje për problematikat e mësipërme?”, pyet ajo.

Drejtimi i mjekësisë së përgjithshme ndahet në dy cikle studimi prej tre vjetësh secila. Në ciklin e parë, studimet bazohen kryesisht në njohuri teorike. Në të dytin bazohen në praktikën klinike, pra përfshirjen e studentëve në praktikën mjekësore që ndjekin çdo ditë mjekët në pavijone të ndryshme në Qendrën Universitare “Nënë Tereza” në Tiranë.

Pas gjashtë vjetësh, një pjesë e studentëve, në varësi të nevojave të sistemit, vijojnë ciklin e tretë, atë të specializimit. Specializimi zgjat katër vjet, derisa mjekët e rinj të specializohen në drejtimin që ata zgjedhin.

Në Shqipëri, studimet e përgjithshme në mjekësi bëhen me vetëfinancim, sikurse edhe specializimi. Shteti paguan vetëm për një numër specializantësh, që e përcakton Ministria e Shëndetësisë për nevojat e sistemit shëndetësor.

The law approved by the Albanian Government on diplomas has been opposed by the students, who have held several protests in front of the Parliament. They asked the president of Albania, Bajram Begaj, not to decree the law. The head of state has avoided the announcement of the decree, but since the deadline had passed, according to the Constitution, the law enters into force. The students have declared that they will send the law to the Constitutional Court./ REL