Rezerva valutore kalon kufirin e 6 miliardë eurove

2 Dhjetor 2024, 11:52, Ekonomi CNA

Vlera e rezervës valutore të Bankës së Shqipërisë ka kaluar për herë të parë kufirin e 6 miliardë eurove, duke arritur një rekord të ri historik.

Sipas statistikave të Bankës Qendrore, në fund të muajit tetor, vlera e mjeteve të rezervës valutore arriti në 6 miliardë e 15 milionë euro, në rritje me 6.3% krahasuar me të njëjtën periudhë të një viti më parë.

Rritja e rezervës valutore këtë vit, veç të tjerash, reflekton blerjet rekord të valutës nga banka e Shqipërisë në tregun e brendshëm valutor. Vetëm në gjysmën e parë të këtij viti Banka e Shqipërisë ka blerë gati 272 milionë euro në tregun valutor.

Sipas informacionit të publikuar nga Banka Qendrore, për 6-mujorin e parë janë blerë gjithsej 134.2 milionë euro në ankandet e planifikuara për nevojat e rezervës valutore, ndërsa edhe më shumë, 137.6 milionë euro, janë blerë me operacione të drejtpërdrejta, me qëllim për të shmangur forcimin e mëtejshëm të lekut në kursin e këmbimit valutor.

Blerjet direkte kanë vazhduar edhe në fillim të tremujorit të tretë, në muajin korrik, ndërsa u ndërprenë përkohësisht në gusht. Megjithatë, pas tetorit, Banka Qendrore nisi përsëri blerje direkte të valutës, por në vlera më të vogla.

Që prej fillimi të majit, muaj kur Banka e Shqipërisë nisi blerjet direkte me qëllim për të mos lejuar rënien e mëtejshme të kursit të këmbimit euro-lek, vlera e rezervës valutore është rritur me 571 milionë euro ose 10.5%.

Paralelisht, Banka e Shqipërisë ka vijuar programin e blerjeve të planifikuara nëpërmjet ankandeve. Kalendari i ndërhyrjeve parashikon që shuma e synuar për tu blerë nëpërmjet ankandeve për vitin 2024 do të jetë në intervalin mes 250 milionë eurove dhe 330 milionë eurove. Megjithatë, duke përfshirë edhe blerjet direkte të kryera nga Banka e Shqipërisë, vlerëoshet tashmë se kufiri i sipërm prej 330 milionë eurosh është tejkaluar tashmë.

Në deklaratën e fundit për Shqipërinë, misioni i Fondit Monetar Ndërkombëtar (FMN) kërkonte nga Banka e Shqipërisë vlerësime të kujdesshme lidhur ndërhyrjet në tregun valutor. Sipas FMN-së, ndërhyrje të tilla duhet të marrin në konsideratë kostot dhe përfitimet e akumulimit të mëtejshëm të rezervës valutore, duke përfshirë rreziqet për bilancin e bankës qendrore, si dhe implikimet për transmetimin e politikës monetare dhe zhvillimin e tregut financiar.

Megjithatë, vlera e rezervës valutore nuk përcaktohet vetëm nga flukset e blerjes, por edhe nga lëvizjet e tregjeve financiare dhe vlera e instrumenteve të investimit të rezervës, siç mund të jenë titujt financiarë apo ari monetar.

Në fund të vitit të muajit tetor, titujt e borxhit përbënin afërsisht 71% të mjeteve të rezervës, ndërsa depozitat në cash përbënin gati 20% të saj. Gjatë muajve të fundit, Banka e Shqipërisë ka ulur investimet në tituj, ndërsa ka rritur ndjeshëm pjesën e rezervës që mbahet në formë depozitash. Pjesa e mbetur e rezervës është e investuar në ar dhe në të drejta tërheqjeje (SDR) pranë Fondit Monetar Ndërkombëtar.

Rezerva valutore është instrument i rëndësishëm për të amortizuar goditje të mundshme, të lidhura si me deficitin e llogarisë korrente, ashtu edhe me nivelin e lartë të euroizimit të sektorit financiar në vend. Duke qenë një ekonomi me pozicion tregtar negativ, sidomos në mallra, mungesa e valutës në momente të veçanta mund të krijojë probleme për aktivitetin ekonomik në vend./ Revista Monitor