Klima, BB: Humbjet nga produktiviteti mund të ulin 1.3% të PBB-së si efekt i të nxehtit ekstrem

2 Korrik 2025, 14:40, Ekonomi CNA

Klima, BB: Humbjet nga produktiviteti mund të ulin 1.3% të PBB-së

I nxehti ekstrem që po bëhet i zakonshëm në periudha më të gjata dhe temperatura me ekstreme mund t’u kushtojnë vendeve anekënd globit humbje të konsiderueshme.

Shqipëria vlerësohet se mund të ketë një ulje me 1.3 për qind të Prodhimit të Brendshëm Bruto si efekt i nxehtësisë që përpos ndikimeve në sektorë të ndryshëm të ekonomisë ndikon edhe te produktiviteti i punonjësve.

Një raport i fundit i Bankës Botërore nën titullin “Të pabanueshëm: Si qytetet në Europë dhe Azinë Qendrore mund të mbijetojnë dhe të lulëzojnë në një të ardhme më të nxehtë” ndalet pikërisht te humbjet ekonomike që mund të vijnë nga rritja e temperaturave.

“Humbjet ekonomike nga nxehtësia ekstreme mund të arrijnë deri në 2.5 për qind të PBB-së deri në mesin e shekullit në disa pjesë të rajonit. Nxehtësia minon si produktivitetin aktual, ashtu edhe kapitalin njerëzor afatgjatë.

Kur bëhet shumë nxehtë, punëtorët ngadalësojnë ritmin ose ndalojnë krejtësisht punën. Nxehtësia ul performancën fizike dhe njohëse. Makineritë dështojnë, sistemet energjetike pësojnë ngarkesë të tepërt dhe zinxhirët e furnizimit bllokohen.

Vetëm humbjet nga produktiviteti mund të ulin PBB-në deri në 1.3 për qind në vende si Shqipëria, Maqedonia e Veriut dhe Taxhikistani, me qendrat urbane që preken më rëndë” thuhet në një raport të fundit të vendeve më të goditura si Qiproja, Greqia, Bullgaria dhe Turqia mund të përjetojnë humbje të PBB-së nga 2 deri në 6 për qind në dekadat e ardhshme.

Raporti vlerëson se valët e të nxehtit janë bërë më të shpeshta dhe më të gjata. Kështu sipas tij ngrohja e përshpejtuar ka çuar në një rritje të dukshme të valëve të nxehtësisë nëpër qytetet e rajonit. Një analizë për këtë studim shqyrtoi të dhënat e rianalizës klimatike së bashku me matjet ditore nga 20 stacione lokale të motit në të gjithë rajonin.

Në çdo rast, matjet treguan një prirje në rritje të shpeshtësisë, intensitetit dhe kohëzgjatjes së valëve të nxehtësisë. “Krahasuar me periudhën 1970–1979, në dekadën më të fundit (2015–2024) ka pasur, mesatarisht, 2.4 ngjarje më shumë të valëve të nxehtësisë në vit (5.8 kundrejt 3.4) dhe 30 ditë shtesë valësh të nxehtësisë në vit (51 kundrejt 21).

Gjithashtu, vala më e gjatë e nxehtësisë në vit tani zgjat mesatarisht nëntë ditë më shumë (16 kundrejt shtatë ditë). Këto prirje janë veçanërisht të theksuara në Europën Juglindore, Ballkanin Perëndimor dhe Turqi. Për shembull, Bullgaria, Moldavia dhe Rumania kanë përjetuar secila 40 ditë më shumë valë të nxehtësisë në vit në 2015–2024 krahasuar me 1970–1979. Në Mal të Zi, Shqipëri dhe Turqi, vala më e gjatë e nxehtësisë tani zgjat mesatarisht 15 ditë” thuhet në raport./ Revista Monitor