Kriptomonedhat dhe Bitcoin/ Cilat janë avantazhet dhe disavantazhet?

1 Qershor 2022, 09:02, Blog CNA

Mund t’iu ndodhë që të dëgjoni shpesh për kriptomonedhat, pa e ditur saktësisht se çfarë janë ato, por kjo është normale. Pasi nga njëra anë, kriptovalutat bazohen mbi koncepte të ndërlikuara, dhe nga ana tjetër, askush nuk di në realitet disa informacione bazë.

Për shembull, nuk dihet se kush e shpiku Bitcoin-in, monedhën dixhitale më të famshme në botë. Po çfarë janë kriptomonedhat me fjalë të thjeshta? 13 vjet më parë, si pasojë e falimentimit të “Lehman Brothers”, një prej kompanive kryesore financiare në botë, një personazh misterioz që paraqitej në ueb me emrin Satoshi Nakamoto, mendoi se kishte ardhur koha që ta bënte monedhën të pavarur nga bankat qendrore, të cilat zakonisht e hedhin në treg dhe e kontrollojnë atë.

Ai foli për një sistem në të cilin kushdo mund ta krijojë monedhën “në shtëpi”, me kompjuterin e tij, dhe më pas ta shkëmbejë me të tjerët ose ta ruajë ose ta shpenzojë, njëlloj si të ishte 1 euro, 1 dollar apo 1 jen.

Natyrisht, në vitin 2009 një mendim i tillë dukej thjeshtë absurd, pasi do të thoshte t’u hiqje bankave qendrore atë që ka qenë gjithmonë detyra e tyre kryesore. Absurde dhe madje e rrezikshme, sepse përveçse i bën të padobishme bankat qendrore, një monedhë dixhitale i bën të duken si të padobishëm edhe të gjithë ndërmjetësit që fitojnë para nga transaksionet e parave, si bankat tregtare, kompanitë e kartave të kreditit dhe kartave ATM, transfertat e parave… Po cilat janë sipas ekspertëve të ekonomisë, avantazhet dhe disavantazhet e përdorimit të kriptomonedhave:

Avantazhet

1. Gjithçka është e gjurmueshme

Përdorimi i teknologjisë “blockchain” që qëndron në themelin e kriptomonedhave, garanton gjurmueshmërinë dhe verifikimin e të gjitha transaksioneve nga të gjithë pjesëmarrësit në rrjet.

2. Është një sistem më transparent

Të gjitha transaksionet regjistrohen në mënyrë anonime në një libër të hapur, “blockchain”, të cilin mund ta kontrollojë çdokush, ndryshe nga ajo që ndodh me sistemet bankare tradicionale.

3. Nuk ka vjedhje të identitetit

Privatësia është totale: kur paguan në Bitcoin nuk regjistrohet asnjë informacion personal, ndaj nuk është e mundur të vidhet identiteti juaj siç ndodh me kartat e kreditit. Por në tregun e zi monedha është shumë e përdorur, pasi nuk mund të gjurmohet se kush e përdor atë.

4. Zero komisione

Transferimi i parave në formën e kriptomonedhave është shumë më i lirë sesa përdorimi i ndërmjetësve si bankat ose aplikacionet e caktuara, të cilat kërkojnë tarifa deri në 10 për qind.

5. Nuk njeh kufij

Nuk ka kufij kombëtarë që e modifikojnë vlerën e monedhës, pasi tranzicioni drejtohet me të njëjtën vlerë, pa ndërmjetës ose kundrejt vlerave reale.

Disavantazhet

6. Janë të vështira për t’u kuptuar

Pengesa ndoshta më e madhe për përhapjen në shkallë të gjerë të kriptomonedhave, është se ato janë të vështira për t’u kuptuar. Vetë ideja e një sistemi financiar të decentralizuar, të bazuar te “blockchain”, ku nuk ka banka, mund të jetë e frikshme. Për këtë arsye, krahasuar me bankomatet apo kartat e kreditit, ky sistem pagesash e ka shumë të vështirë të përhapet gjerësisht.

7. Kanë më shumë luhatje

Edhe kriptomonedhat janë një investim. Ato blihen sot me shpresën se vlera e tyre do të rritet nesër. Por luhatjet janë shumë të mëdha, edhe rreziqet gjithashtu.

8. Rreziku i mashtrimit kibernetik

Ashtu si me çdo teknologji në zhvillim, ekziston frika e mashtrimit ose grabitjes. Kartat e kreditit që klonohen apo vjedhja e kodeve të qasjes online në llogarinë bankare, na mësojnë se sot ka pak gjëra që janë vërtet të sigurta.

9. Harxhojnë shumë energji

Për të krijuar një kriptomonedhë keni nevojë për kompjuterë shumë cilësorë. Ata konsumojnë shumë energji në mënyrë që të punojnë vazhdimisht dhe me shpejtësi maksimale. Por nga ana tjetër është e vërtetë që 40 për qind e “minatorëve” të Bitcoin-it përdorin energjinë e rinovueshme.

Përkthyer dhe përshtatur nga CNA.al