“Business Insider Africa”: Arbitrazhi perëndimor shfrytëzoi Shqipërinë, Becchetti manipuloi vendimin

16 Dhjetor 2024, 17:50, Aktualitet CNA

“Business Insider Africa”: Arbitrazhi perëndimor

Biznesmeni italian, Francesco Becchetti

“Business Insider Africa” ka publikuar një artikull, ku ka reditur ato të cilat i quan dështime të institucioneve që udhëhiqen nga Perëndimi.

Media afrikane ka shkruar se organe si Banka Botërore, Fondi Monetar Ndërkombëtar (FMN) dhe Qendra Ndërkombëtare për Zgjidhjen e Mosmarrëveshjeve të Investimeve (ICSID) kanë favorizuar në mënyrë disproporcionale vendet e pasura Perëndimore, në dëm të vendeve në zhvillim.

“Business Insider Africa” ka përmendur disa projekte, si ai i Hidrocentralit Bujagali në Ugandë, për të cilin thotë se kushtoi sa dyfishi i buxhetit fillestar.

Si shembull është trajtuar edhe rasti Becchetti me Shqipërinë, ku është theksuar se Arbitrazhi ka shfrytëzuar vendin tonë.

Kjo media ka hedhur dyshime se biznesmeni italian, Francesco Becchetti, e ka manipuluar procesin e Arbitrazhit, duke përdorur praktika korruptive dhe si rrjedhojë qeveria shqiptare është detyruar të paguajë 110 milionë euro.

“Business Insider Africa”: Arbitrazhi perëndimor

Pjesë nga artikulli:

Rasti Becchetti: Si i shfrytëzon Arbitrazhi perëndimor kombet në zhvillim

Rasti i biznesmenit italian Francesco Becchetti, i cili ngriti një padi kundër qeverisë shqiptare nëpërmjet ICSID, shërben si një ilustrim i fuqishëm se si investitorët perëndimorë përdorin mekanizmat e Arbitrazhit për të shfrytëzuar vendet në zhvillim, siç raportohet së fundmi nga The Laë Street i Indisë. Becchetti akuzoi Shqipërinë për shpronësimin e aseteve të tij, të cilat përfshinin një projekt hidroelektrik dhe një kompani mediatike, Agon Channel. Në vitin 2019, ICSID vendosi në favor të Becchetti-t, duke i dhënë atij një kompensim marramendës prej 110 milionë euro – një vendim që fillimisht u përshëndet si një fitore për të drejtat e investitorëve.

Megjithatë, provat e shfaqura kanë hedhur dyshime serioze mbi legjitimitetin e këtij vendimi. Hetimet kanë sugjeruar se Becchetti dyshohet se ka manipuluar procesin e Arbitrazhit, duke ndërhyrë në emërimin e gjyqtarëve dhe ndoshta duke përdorur praktika korruptive. Sipas raporteve nga qeveria shqiptare, bashkëpunëtori i ngushtë i Becchettit, Marco Giontella, pretendoi se Becchetti orkestroi skema mashtruese për të ndikuar në rezultatet e Arbitrazhit. Provat tregojnë se Becchetti mund të ketë ndikuar në përzgjedhjen e gjyqtarëve kyçë, duke siguruar potencialisht mbështetjen e tyre nëpërmjet ryshfetit për të arritur një rezultat të favorshëm.

Për më tepër, eksperti i vlerësimit të Becchetti-t në çështjen ICSID, Alberto Pasquale, pranoi se falsifikoi vlerësimin financiar të Agon Channel, duke rritur vlerën e tij për të maksimizuar kompensimin. Në një deklaratë të dhënë për hetuesit, Pasquale zbuloi se ai me vetëdije mashtronte gjykatën, duke ekzagjeruar potencialin e rritjes së kompanisë pavarësisht bindjes së tij private se Agon Channel ishte komercialisht i papërshtatshëm. Dëshmia e tij nënvizon shtrirjen e kontrollit të pretenduar të Becchetti-t mbi procedurat, me Pasquale duke iu referuar atij si "Bosi" dhe duke pranuar se dëshmia e tij ishte përshtatur për t'i shërbyer interesave të Becchetti-t dhe jo fakteve.

Implikimet e këtyre zbulimeve janë të gjera. Për Shqipërinë, vendimi ka vendosur një barrë të konsiderueshme financiare, me pagesa të urdhëruara nga gjykata që çojnë në sekuestrimin e aseteve të rëndësishme shtetërore, përfshirë tarifat e aviacionit të Eurocontrol që mbështesin menaxhimin e trafikut ajror të Shqipërisë. Shqipëria e ka apeluar vendimin në juridiksione të shumta, duke sfiduar si integritetin e vendimit të ICSID ashtu edhe zbatimin e gjykatës belge, duke argumentuar se këto fonde janë thelbësore për sigurinë kombëtare dhe mirëqenien publike. Ky rast ilustron se si mekanizmat e Arbitrazhit, të krijuar fillimisht për të siguruar trajtim të drejtë për investitorët, po përdoren nga figura me ndikim për të shfrytëzuar vendet në zhvillim, duke nënvizuar nevojën urgjente që vendet afrikane të krijojnë korniza alternative të Arbitrazhit që i japin përparësi transparencës dhe drejtësisë./ CNA