E fundit!

10:35 Live Updates

Hijet e Erion Veliajt në protestë

Veliaj përmes Arta Dades refuzon “antimiti...

“Të bërtiturat dëgjoheshin deri në fshatin matanë”/ Reportazhi i CNA.al për vendin e torturave çnjerëzore

11 Shtator 2018, 17:26, Aktualitet CNA

Një qen i egër stani nuk i ndahet makinës. Sikur të mundej do të shqyente edhe gomat. Me të vetën ai ka të drejtë. Faji në këtë rast është i imi dhe i tim vëllai. Ne jemi të panjohurit që kemi hyrë në territorin e tij.

Po rrugëtojmë drejt burgut ku kryheshin torturat më çnjerëzore gjatë viteve të diktaturës, atë të Spaçit. E teksa në horizont shfaqet ndërtesa që duket sikur është vendosur nga një dorë mizore në një terren aq të ashpër malor, im vëlla ndalon makinën.

Për disa miniuta të mira qëndrojmë në makinë duke parë drej burgut të Spaçit, duke pyetur veten se si mund të shkonim sepse dukej sikur nuk kishte rrugë për t?u futur brenda asaj ndërtese. Teksa i vështroja nga larg, humba në mendime, pyesja vetem si kishte mundur t?a ndërtonin në një terren aq të thyer malor, apo mos ndoshta ndonjë djall e kishte hedhur aty.

Mendimet më ndërpriten nga të lehurat e qenit të stanit, ai nuk ishte larguar, por e kundërta, unë dhe im vëllai kishim rërë në mendime aq të thella sa nuk e kishim kuptuar se qeni i egër i stanit qëndronte para makinës.

Vazhdoi të lehte edhe disa minuta, derisa para nesh u shfaq figura e parë njerëzore në këtë udhëtim. Ishte bariu, i zoti i qentit të sertë. “Si shumë i egër qenka ky” i thotë im vëlla. “Jo mër, se asht i butë”, u përgjigj bariu më një buzeqeshje të ndrojtur. “Si mund të shkojmë atje e pyeta unë duke drejtuar gishtin drejt burgut të Spacit.

Qeshi sërish ndrojtur dhe tha se në ato anë tregohet se kështu pyesin edhe ata fatzinjtë kur i sillnin këtu, më pas tha se rruga ishte ca e ngushtë dhe nuk mund të ngjiteshim me makinë deri atje lart, ndaj duhet të ecnim.

Gjatë rrugës na tregoi se quhej Altin dhe se kishte 256 kerë dele. Na pyeti edhe se çfarë na kishte sjell në Spaç, i cili sipas bariut ishte një vend i shkret dhe i mallkuar, ndaj edhe ?Partia? kishte vendosur ta ndërtonte aty.

I treguam se kishim kureshtje për ta parë si vend dhe se donim të bënim disa fotografi. Buzëqeshi sërish dhe tha ?Asht e habitshme? që një vëlla e motër kishin udhëtuar gjatë për të ardhur në burgun e Spaçit.

Më pas na tregoi se gjatë viteve të komunizmit banorët kishin frikë edhe të hidhnin sytë drejt burgut e jo më t?i afroheshin, por sipas fjalëve të më të vjetërve, të bërtiturat e të burgosurëve nga torturat dëgjoheshin deri në fshatin matanë.

Na tregoi se delet e tij nuk i afroheshin godinës së burgut, kjo sipas tij sepse kafshët e ndjenë se aty kanë dhënë shpirt njerëz.

?Kena arrit?, na tha Altini ky është burgu i Spaçit. Ai na tha se nuk mund të na shoqëronte brenda se kishte frikë se mos i largoheshin delet. E pasi u përshëndetëm me Altinin unë dhe im vëlla shkelëm në vendin ku janë torturuar dhe vrarë shqiptarë të pafajshëm.

Brenda ishte ashtu siç tregohej, një vend që të ngjallte tmerrin në palcë. Gjurmët e komunizmit ishin ende të gjalla, por kishin mbetur pjesë edhe nga të dënuarit. Këpuca e njerit prej tyre ishte ende në një nga dhomat e burgut.

Gjatë kohës që përshkuam dhomat ngushta, unë dhe im vëlla nuk folëm, tronditja ishte e thellë. Herë herë më bëhej sikur dëgjoja zëra që thoshin ndalo mos më quaj më.

?Ehh sikur këta mure të mund të flisnin, kushedi çdo dëgjonin?, tha im vëlla. Kjo ishte fjalia e fundit dhe e vetme që u shqiptua brenda asaj godine me histori të tmerrshme.

Teksa dilja i ktheva edhe njëherë sytë nga muret e burgut të Spaçit, nuk më frikësonin më. Mbase ngaqë nuk ishim aq të huaj sa në fillim./ CNA.al