Reportazhi gjerman për “Virgjëreshat e betuara”, shqiptare

7 Gusht 2016, 17:38, Aktualitet CNA

Shkurta Hasanpapaj ishte 16 vjeç kur i duhej të martohej në mënyrë që të mos e turpëronte familjen. Kështu që asaj i kishte mbetur vetëm një rrugëdalje, të transformohej në mashkull. Para pleqve të fshatit ajo u betua se do të jetonte si beqare, nuk do të martohej kurrë dhe të bënte fëmijë.

Nga dita në ditë vërehej ndryshimi i saj. Papritmas ajo filloj të shoqërohej me burra dhe të sillej në mënyrë rigoroze patriarkale, duke u bërë edhe kryefamiljare. Që nga atëherë, kanë kaluar gati 70 vjet që kur Hasanpapaj, vazhdon të jetoj si burrë.

Flokët e saj të shkurtër dhe të bardhë, sytë me një kapak të zbehtë, na sugjeron që ta thërrasim në formën mashkullore të emrit të saj? ” Dua të më thërrasin ?Shkurtan?, ndërsa ata që duan të më fyejnë më thërrasin Shkurta?, thotë ai-ajo që tani është kreu i familjes.

“Unë isha shumë e rreptë”

Gjatë regjimit të Enver Hoxhës Hasanpapaj ka kryesuar degën lokale të Partisë Komuniste duke udhëhequr një brigadë prej 50 fermerëve . “Unë kam qenë shumë e rreptë” kujton ajo.

Sot Hasanpapaj jeton në një bujtinë në qytetin e Shkodrës . Gratë si Hasanpapaj, ndryshe në Shqipëri i thërrasin “virgjinesha”, virgjëresha të betuara. Fenomeni i grave që jetojnë si burra në Shqipëri dhe vendet e tjera të Ballkanit ka një traditë të gjatë. Sot ka vetëm disa prej tyre në Shqipëri, përcjellë Bota sot.

“Virgjëresha” , është një mënyrë për t`i shpëtuar një martesë të detyrueshme

Koncepti i “virgjinesha”, është një ligj mesjetarë. Kështu, gratë mund të jetojnë si burra, nëse nuk ka kush tjetër që ta udhëheqë familjen. Ose për t’i shpëtuar në mënyrë paqësore një martesë të detyrueshme, në rastet kur me kanun caktohet një vajzë nga një kandidat për t`u martuar dhe nëse ajo nuk pranon mund të çojë në një grindje për breza të tërë mes dy familjeve.

Virgjëreshat e betuara lejohen të shkojnë në punë, të pijnë duhan, të pijnë raki ,të veshin pantallona dhe të marrin vendime në emër të familjes – gjëra këto që u janë mohuar grave në malet e Shqipërisë veriore. Fenomen i ?burrneshave?, nuk ka të bëjë me homoseksualitetin?, kishte shpjeguar antropologu britanik Antonia i ri , i cili ka shkruar një libër në lidhje me virgjëreshat e betuara.

Djana Rakipi, kënaqet kur e thërrasin ?Bos?. “Si virgjinesha, ato nuk e shërbejnë me kokë të ulur ushqim “, thotë Djana Rakipi , e cili vjen nga rajoni largët Tropojës në veri të Shqipërisë dhe tani jeton në bregdetin në Durrësit.

62 -vjeçari mban një kravatë dhe një kapelë ushtarake, shkruan portali gjerman fokusonline. Zotimi i saj për të jetuar si burrë, kishte qenë një akt i çlirimit, thotë Rakipi.

Alternativa do të ishte një jetë e nënshtrimit me punët e shtëpisë pa pasur të drejtën për vetëvendosje. “Ishte e vështirë për një grua që të ketë një jetë normale”, thotë Rakipi . “Për të jetuar e lirë, për të ishte një tabu. “Gjatë jetës së saj si burrë ishte ushtar dhe mësonte rekrutët për t`i mbledhur kallashnikovët. Më pas ajo ka punuar në stacionin e policisë.

Partneriteti , seksi dhe fëmijët?

Se unë nuk bëj kujdes ” “Gjatë komunizmit, të gjithë më kanë njohur si burrë”, thotë Rakipi. Ajo ka kaluar një jetë ku i kanë munguar seksi dhe fëmijët. “Kjo nuk më intereson”, thotë Rakipi . ” Unë e dua natyrën dhe diellin . Kjo është dashuria më e madhe”.