Mërzia mund të jetë pesë llojëshe!

4 Mars 2015, 19:00, Lifestyle CNA

A e dinit se ekzistojnë pesë lloje të ndryshme mërzitjeje?! Një studim i fundit sjell informacione interesante rreth kësaj temeAlberto Moravia shkruante: ?Mërzia në të vërtetë është një lloj pamjaftueshmërie ose dështimi, apo mungese realiteti: për të përdorur një metaforë, kur unë jam i mërzitur, realitetin e lidh me efektin shqetësues që të jep një batanije shumë e shkurtër që mund të përdoret për të fjetur në një natë dimri. E tërheq te këmbët dhe kam ftohtë te gjoksi, e tërheq për nga gjoksi dhe kam ftohtë te këmbët dhe kështu nuk arrij kurrë të bëj një gjumë të vërtetë?. Bëhet fjalë për një ndjenjë që i prek të gjithë.

Ajo mund të jetë e lehtë ose ndonjëherë edhe shumë e fortë, duke çuar në procese vetëshkatërrimi ose forma shumë të mprehta të depresionit. Mërzitja në disa raste mund të jetë e dobishme, sepse ajo e shtyn atë që e provon të vërë në lëvizje një seri mekanizmash krijues. Në vitet e fundit këtë problematikë e kanë analizuar shumë studime. Një i tillë është publikuar në revistën ?Motivation and Emotion?. Sipas tij janë plot pesë lloje mërzitjeje. Le të shohim se për kë bëhet fjalë

Mërzitje e pavend apo e parëndësishme

Ajo është e lidhur me ata njerëz në dukje të qetë, që me vullnetin e tyre kanë tendencë ta izolojnë veten nga pjesa tjetër e botës dhe se, në bazë të kësaj gjendjeje të dëshiruar, arrijnë të mërziten.

Mërzitje e kalibruar

Në këtë lloj mërzitjeje ka një masë të caktuar. Njerëzit jetojnë një ?gjendje shpirtërore? në të cilën mendimet vetjake nuk kanë një objekt preciz mbi të cilin mund të ?mbështeten?. Prandaj nuk dihet se çfarë mund të bëhet dhe përpjekja për të gjetur një zgjidhje të vërtetë është zero. Bëhet fjalë për persona kryesisht pasivë.

Mërzitje kërkimore

Kjo lloj mërzitjeje paralajmërohet nga një ndjenjë shumë e pakëndshme që reflekton një lloj shqetësimi të madh apo makthi. Personi i mërzitur e di që është i mërzitur, por do edhe të gjejë mënyrën për të dalë nga kjo gjendje. Në këtë rast bëhet fjalë për njerëz aktivë.

Mërzitje reaktive

Personat që vuajnë nga kjo lloj mërzitjeje kërkojnë në çdo mënyrë të shpëtojnë nga gjendja e tyre, duke evituar përfshirjen e atyre që u qëndrojnë përreth. Kanë pra një reagim, por janë edhe subjekt të nervozizmit dhe të agresivitetit.

Mërzitje apatike

Kush është i prekur nga kjo mërzitje ka një mungesë të ndjenjave si pozitive ashtu edhe negative, por edhe një ndjenjë pafuqie ose një gjendje depresioni të rëndë.

Nga se vjen dhe nga varet gjendja e mërzisë?

Në një studim të fundit, disa kërkues janë përpjekur për të kuptuar proceset mendore që qëndrojnë në bazën e gjendjes tonë shpirtërore, sidomos kur bëhet fjalë për mërzinë. Qëllimi ka qenë të jepet një përkufizim i saktë, që mund të aplikohet në një variacion të madh strukturash, që bëjnë pjesë në të përballuarit e përditshmërisë. Megjithëse mërzia shpesh është e lidhur me ndjenja pakënaqësie dhe trishtimi të përkohshëm, kjo mund të zbutet nga ndryshime të vogla të rrethanave. E gjitha mund të jetë kronike dhe treguese e një stresi të vazhdueshëm që me kalimin e kohës, mund të sjellë pasoja domethënëse si për shëndetin, edhe për mirëqenien edhe të atyre që ju rrethojnë. Mërzia në ambientin e punës mund të shkaktojë incidente shumë serioze. Mjafton të mendohet për punën e zgjatur të mjekëve, apo itineraret e gjata që shumë shoferë duhet të përshkojnë në rrugë. Nga këndvështrimi i sjelljes, mërzia është e lidhur me probleme kontrolli kompulsiv, marrjen e drogave, apo abuzimin me alkoolin. Një ndjenë e tillë është e lidhur me pasoja, si shtim shqetësues i peshës, ose në rastet më ekstreme, edhe vdekje. Sidoqoftë, përkundër vetëdijes se mërzitja mund të shkaktojë probleme serioze, studimet shkencore mbi të mbeten të limituara. Ende edhe sot, mërzitja mbetet një ndjenjë që s?kuptohet shumë, megjithëse një studim i fundit i John Eastwood i ?York University? në Kanada e cilësojnë mërzitjen si një ?gjendje të pazakontë pritjeje, por ku jemi krejtësisht të paaftë për të ndërmarrë një aktivitet çfarëdo që jep kënaqësi?. Ajo, ndër të tjera do të konfirmohej edhe si një farë falimenti në një nga kontaktet e vëmendjes cerebrale. Gjithsesi është edhe një nga ndjenjat që shihet si një e përbashkët e madje edhe një nga më të vazhdueshmet. Simptomat e mërzisë janë specifikuar si vështirësi për të pasur vëmendjen ndaj bashkësisë së informacioneve të brendshme, si mendimet, apo ndjenjat. Por edhe ndaj informacioneve të jashtme që vijnë nga stimujt e ambientit, rrethana që do të kërkonin një pjesëmarrje aktive. Për më tepër, duket se jemi të vetëdijshëm për vështirësitë e të qenët i vëmendshëm dhe besojmë se ambienti rrethues është i përgjegjshëm për gjendjen tonë alarmante. Kush nuk ka thënë të paktën një herë ?kjo punë është e mërzitshme?, apo ?nuk shtyhet fare?? Studiuesit janë plot besim se, duke integruar disa fusha të neuroshkencës, të psikologjisë sociale dhe psikologjisë klinike, është e mundshme të prodhohet një vetëdije më e madhe dhe njohje e gjendjes së mërzisë, si dhe të të gjithë atyre fenomeneve të lidhura me të.