web counter
LEXO PA REKLAMA!

SHKARKO APP

App Store
Google Play

E fundit!

x

Raporti: Obeziteti, forma më e përhapur e kequshqyerjes te fëmijët dhe adoleshentët në nivel global

10 Shtator 2025, 14:46, Sociale CNA

Raporti: Obeziteti, forma më e përhapur e kequshqyerjes te

Obeziteti e tejkaloi nënpeshën si forma më e përhapur e kequshqyerjes këtë vit, duke prekur 1 në 10, ose 188 milionë fëmijë dhe adoleshentë në moshë shkollore, dhe duke i vënë ata në rrezik për sëmundje kërcënuese për jetën, paralajmëroi UNICEF në një raport të ri. 

Fitimi nga ushqyerja: Si po dështojnë mjediset ushqimore me fëmijët mbështetet në të dhëna nga mbi 190 vende dhe zbulon se prevalenca e nënpeshës te fëmijët e moshës 5-19 vjeç ka rënë që nga viti 2000, nga gati 13 për qind në 9.2 për qind, ndërsa normat e obezitetit janë rritur nga 3 për qind në 9.4 për qind. Obeziteti tani tejkalon nënpeshën në të gjitha rajonet e botës, përveç Afrikës Sub-Sahariane dhe Azisë Jugore.

Sipas gjetjeve, disa vende të Ishujve të Paqësorit kanë prevalencën më të lartë të obezitetit në nivel global, duke përfshirë 38 për qind të 5 deri 19-vjeçarëve në Niue, 37 për qind në Ishujt Kuk dhe 33 për qind në Nauru. Këto nivele - të cilat janë dyfishuar që nga viti 2000 - janë kryesisht të nxitura nga një kalim nga dietat tradicionale në ushqime të lira, me dendësi të lartë energjie dhe të importuara.

Ndërkohë, shumë vende me të ardhura të larta vazhdojnë të kenë nivele të larta të obezitetit, për shembull 27 për qind e të rinjve nga 5 deri në 19 vjeç në Kili jetojnë me obezitet, 21 për qind në Shtetet e Bashkuara dhe 21 për qind në Emiratet e Bashkuara Arabe.

"Kur flasim për kequshqyerjen, nuk flasim më vetëm për fëmijët nën peshë. Obeziteti është një shqetësim në rritje që mund të ndikojë në shëndetin dhe zhvillimin e fëmijëve. Ushqimi ultra i përpunuar po zëvendëson gjithnjë e më shumë frutat, perimet dhe proteinat në një kohë kur ushqyerja luan një rol kritik në rritjen, zhvillimin kognitiv dhe shëndetin mendor të fëmijëve",- tha Drejtoresha Ekzekutive e UNICEF-it, Catherine Russell. 

Ndërsa kequshqyerja, siç është dobësia dhe prapambetja, mbetet një shqetësim i rëndësishëm tek fëmijët nën 5 vjeç në shumicën e vendeve me të ardhura të ulëta dhe të mesme, prevalenca e mbipeshës dhe obezitetit po rritet te fëmijët dhe adoleshentët e moshës shkollore. Sipas të dhënave më të fundit të disponueshme, 1 në 5 fëmijë dhe adoleshentë të moshës 5-19 vjeç në nivel global - ose 391 milionë - janë mbipeshë, me një pjesë të madhe të tyre që tani klasifikohen si obezë.

Fëmijët konsiderohen mbipeshë kur janë dukshëm më të rëndë sesa është e shëndetshme për moshën, seksin dhe gjatësinë e tyre. Obeziteti është një formë e rëndë e mbipeshës dhe çon në një rrezik më të lartë të zhvillimit të rezistencës ndaj insulinës dhe presionit të lartë të gjakut, si dhe sëmundjeve kërcënuese për jetën më vonë në jetë, duke përfshirë diabetin e tipit 2, sëmundjet kardiovaskulare dhe disa lloje kanceri.

Raporti paralajmëron se ushqimet ultra të përpunuara dhe të shpejta, të pasura me sheqer, niseshte të rafinuar, kripë, yndyrna të pashëndetshme dhe aditivë, po formësojnë dietat e fëmijëve përmes mjediseve ushqimore të pashëndetshme, në vend të zgjedhjes personale. Këto produkte dominojnë dyqanet dhe shkollat, ndërsa marketingu dixhital i jep industrisë së ushqimit dhe pijeve akses të fuqishëm tek audiencat e të rinjve.

Për shembull, në një sondazh global me 64,000 të rinj të moshës 13-24 vjeç nga mbi 170 vende, të kryer përmes platformës U-Report të UNICEF-it vitin e kaluar, 75 për qind e të anketuarve kujtuan se kishin parë reklama për pije me sheqer, ushqime të lehta ose ushqime të shpejta javën e kaluar, dhe 60 për qind thanë se reklamat ua rritën dëshirën për të ngrënë këto ushqime. Edhe në vendet e prekura nga konflikti, 68 për qind e të rinjve thanë se ishin të ekspozuar ndaj këtyre reklamave.

Pa ndërhyrje për të parandaluar mbipeshën dhe obezitetin te fëmijët, vendet mund të përballen me ndikime shëndetësore dhe ekonomike gjatë gjithë jetës që tejkalojnë, për shembull, 210 miliardë dollarë amerikanë në Peru, për shkak të problemeve shëndetësore që lidhen me obezitetin. Deri në vitin 2035, ndikimi ekonomik global i mbipeshës dhe obezitetit pritet të kalojë 4 trilionë dollarë amerikanë në vit.





Lajmet e fundit nga