web counter
LEXO PA REKLAMA!

SHKARKO APP

App Store
Google Play

E fundit!

x

"Public Square"/ Ziblatt: Demokracia është nën sulm, por mbetet sistemi më i mirë për të mbrojtur lirinë

11 Prill 2026, 19:15, Politikë CNA

"Public Square"/ Ziblatt: Demokracia është nën sulm,

Në episodin e radhës të Public Square, i ftuar nga Ditmir Bushati ishte Daniel Ziblatt, profesor i qeverisjes në Universitetin e Harvardit, drejtor i Qendrës për Studime Europiane në Harvard dhe bashkautor i librave të njohur “Si vdesin demokracitë” dhe “Tirania e pakicës”.

Biseda u përqëndrua te gjendja e demokracisë në Shtetet e Bashkuara, sfidat e demokracive liberale në Perëndim, raporti transatlantik, si edhe ndikimi i teknologjisë dhe inteligjencës artificiale mbi jetën demokratike.

Ziblatt vlerësoi se SHBA nuk po përjeton thjesht një “zhvendosje”, por një sulm autoritar ndaj demokracisë, duke theksuar se shenja të tilla dallohen kur vihet në dyshim rezultati i zgjedhjeve, kur përdoret retorikë e dhunshme ndaj kundërshtarëve dhe kur mohohet legjitimiteti i rivalit politik. Sipas tij, këto zhvillime kanë sjellë erozion të normave bazë demokratike dhe rënie të cilësisë së demokracisë amerikane.

Një pjesë e rëndësishme e diskutimit iu kushtua rregullave të pashkruara të demokracisë, të cilat Ziblatt i konsideroi po aq të rëndësishme sa Kushtetuta dhe ligjet formale. Ai nënvizoi dy shtylla themelore, tolerancën e ndërsjellë, pra pranimin e rivalit si kundërshtar legjitim dhe vetëpërmbajtjen institucionale, që kërkon nga pushteti të mos përdorë maksimalisht çdo kompetencë formale që ka në dispozicion.

Në analizën e tij për zhvillimet ndërkombëtare, Ziblatt tha se sot kostot për regjimet autoritare janë më të ulëta se më parë, për shkak të dobësimit të konsensusit perëndimor për promovimin e demokracisë. Ai argumentoi se kur demokracia vihet në vështirësi në vende të mëdha e të fuqishme si SHBA, pasojat nuk janë vetëm kombëtare, por tronditin edhe rendin ndërkombëtar.

Duke folur për marrëdhëniet SHBA–Europë, Ziblatt mbrojti tezën se Bashkimi Europian ka qenë dhe mbetet edhe në interesin strategjik të Shteteve të Bashkuara, duke paralajmëruar se dobësimi i projektit europian dhe i aleancës transatlantike do të sillte më shumë pasiguri për vetë Europën dhe për rendin perëndimor në tërësi.

Ziblatt theksoi se, pavarësisht debateve mbi efikasitetin ekonomik të sistemeve të ndryshme, demokracia mbetet forma më e mirë e qeverisjes për mbrojtjen e lirive themelore, për garantimin e lirive civile dhe për largimin paqësor të udhëheqësve të këqij përmes zgjedhjeve. Sipas tij, nëse shoqëritë nuk arrijnë t’i japin përgjigje bindëse pyetjes “përse demokracia?”, atëherë rrezikojnë të humbasin jo vetëm institucionet demokratike, por edhe vetë betejën për idenë e demokracisë.

 

“Mendoj se kemi parë një erozion të normave bazë demokratike në politikën amerikane gjatë dhjetë viteve të fundit. Shumë organizata ndërkombëtre kanë vërejtur një rënie në demokracinë amerikane. SHBA ka shumë pika të forta. Ka një sërë rregullash të pashkruara që e ruajnë demokracinë. Kjo është veçanërisht e rëndësishme për SHBA-në. Kur flitet për BE-në apo SHBA-të, ekziston ideja se duhet të promovojmë demokracinë. Kjo ka qenë në qendër të politikës së jashtme. Kjo krijoi një atmosferë dhe një mjedis ku u rritën ndjeshëm kostot në skenën ndërkombëtare.

Me lindjen e kompanive të Inteligjencës Artificiale gjërat kanë marrë një kthesë të re. E kam të vështirë të kuptoj se përse vjen kjo lloj mbështetje”, tha Ziblatt.





Lajmet e fundit nga