Shkencëtarët: Asteroidi që zhduku dinozaurët nuk është i vetëm

6 Tetor 2024, 09:42, Kuriozitete CNA

Shkencëtarët: Asteroidi që zhduku dinozaurët nuk

Asteroidi masiv që solli fundin e mbretërimit të dinozaurëve kur u përplas në Tokë 66 milionë vjet më parë nuk ishte i vetëm, thonë studiuesit.

Skanimet e detajuara të një krateri nënujor në brigjet e Guinesë në Afrikën Perëndimore sugjerojnë se ai u krijua, kur një tjetër asteroid i madh u përplas në planet në të njëjtën kohë në fund të periudhës së Kretakut.

Përplasja e dhunshme midis 65 dhe 67 milionë vjet më parë prodhoi një krater më shumë se pesë milje të gjerë, zbulojnë skanimet, me shkencëtarët që vlerësojnë se asteroidi ishte një çerek milje i gjerë dhe goditi Tokën me gati 45,000 mph.

Edhe pse më i vogël se asteroidi që shkaktoi zhdukjen masive, ai ishte ende mjaft i madh për të lënë shenja në faqen e planetit. "Imazhet e reja paraqesin një pamje të ngjarjes katastrofike," tha Dr. Uisdean Nicholson, një gjeolog detar në Universitetin Heriot-Watt në Edinburg, i ciliz buloi për herë të parë kraterin Nadir në vitin 2022. Në atë kohë, detajet e ndikimit ishin të paqarta.

Për të kuptuar më shumë rreth ndikimit, shkencëtarët përdorën imazhe sizmike 3D për të hartuar buzën e kraterit dhe plagët gjeologjike, që shtrihen 300 metra nën dyshemenë e oqeanit. "Ka rreth 20 kratere detare të konfirmuara në mbarë botën dhe asnjëri prej tyre nuk është kapur në asgjë të afërt me këtë nivel detajesh," tha Nicholson. "Është e shkëlqyer."

Përplasja duket se ka shkaktuar dridhje të forta që kanë lëngëzuar sedimentet nën dyshemenë e oqeanit, duke shkaktuar formimin e defekteve nën shtratin e detit, zbuluan studiuesit. Ndikimi shkaktoi rrëshqitje dheu me gjurmë dëmtimi të dukshme për mijëra milje katrorë përtej buzës së kraterit, si dhe shkaktoi një cunami të madh më shumë se 800 metra të lartë që do të kishte udhëtuar përtej Atlantikut.

Studiuesit nuk mund të përcaktojnë se kur asteroidi goditi Tokën, por zbulimi i kraterit dhe mosha e përafërt e tij kanë nxitur spekulime, se ai mund t'i përkiste një grupi ndikimesh në fund të periudhës së Kretakut. Asteroidi i lidhur me zhdukjen e dinozaurëve ishte shumë më i madh se shkëmbi që prodhoi kraterin Nadir. Ai la një krater 100 milje të gjerë, në atë që tani është Chicxulub në gadishullin Jukatan në Meksikë.

“Njerëzit më të afërt kanë parë diçka të tillë, është ngjarja e Tunguska e vitit 1908, kur një asteroid 50 metra hyri në atmosferën e Tokës dhe shpërtheu në qiellin mbi Siberi,” tha Nicholson. "Të dhënat e reja sizmike 3D në të gjithë kraterin Nadir janë një mundësi e paprecedentë për të testuar hipotezat e kraterit të ndikimit, për të zhvilluar modele të reja të formimit të kraterit në mjedisin detar dhe për të kuptuar pasojat e një ngjarjeje të tillë."/ The Guardian.