7 fakte interesante për dimrin

2 Janar 2023, 22:20, Kuriozitete CNA

Pavarësisht nëse i frikësoheni motit me erë ose prisni mëngjeset e freskëta, zbuloni 7 fakte interesante rreth dimrit.

Dimri është një periudhë magjepsëse e vitit dhe ne kemi 7 fakte interesante për stinën.

1. Dimri po vjen
Ka dy data të ndryshme kur mund të thuhet se fillon dimri, varësisht nëse i referohemi dimrit Meteorologjik apo Astronomik.

Dimri astronomik përcaktohet nga orbita e Tokës rreth Diellit dhe fillon në solsticin dimëror, i cili bie më 21 ose 22 dhjetor.

Megjithatë, gjatë regjistrimit dhe krahasimit të të dhënave klimatike, është e rëndësishme të caktohen data që mund të krahasohen dhe për këtë arsye përdoret një datë fikse e 1 dhjetorit për të shënuar fillimin e dimrit meteorologjik.

2. Toka është më afër Diellit në dimër
Ju mund të habiteni kur të dini se në hemisferën veriore Toka është më afër Diellit gjatë dimrit.

Rreth 3 janarit, Toka arrin perihelion ( peri që do të thotë "afër" dhe helion që do të thotë "diell") dhe Toka është 3.1 milion milje më afër Diellit sesa në aphelion (rreth 5 korrikut kur Toka është më larg nga Dielli).

Distanca e Tokës nga Dielli nuk është ajo që shkakton stinët, por ndikon në gjatësinë e tyre. Rreth perihelionit, Toka lëviz rreth 1 kilometër në sekondë më shpejt se në aphelion , gjë që rezulton në dimrin 5 ditë më të shkurtër se vera.

3. Temperatura më e ftohtë e regjistruar në dimër
Temperatura më e ftohtë e regjistruar ndonjëherë gjatë një dimri në Mbretërinë e Bashkuar ishte -27.2 °C, e cila është regjistruar 3 herë. Kjo temperaturë u regjistrua dy herë në fshatin Braemar, më 11 shkurt 1895 dhe përsëri më 10 janar 1982, dhe një herë në Altnaharra më 30 dhjetor 1995. Të dy vendet janë në malësitë skoceze.

4. Rrënjët e dimrit
Fjala dimër vjen nga gjermanishtja Wintar e cila nga ana tjetër rrjedh nga rrënja wed që do të thotë 'i lagësht' ose ujë', dhe kështu nënkupton një sezon të lagësht.

Në kulturat anglo-saksone, vitet numëroheshin nga dimrat, kështu që një person mund të thuhet se është '2 dimëror'. Dita e parë e dimrit ishte gjithashtu me rëndësi simbolike e quajtur Vetrardag dhe binte relativisht herët në vitin midis 10 dhe 16 tetorit.

5. Bora e lagësht kundrejt borës së thatë
E keni pyetur ndonjëherë veten pse ndonjëherë bora ngjitet së bashku dhe ndonjëherë është pluhur dhe e lehtë? Arsyeja për këtë qëndron në udhëtimin e flokëve të borës teksa bie nëpër atmosferë.

Flokët e borës që bien në një atmosferë të thatë dhe të freskët do të jenë të vogla dhe pluhur dhe nuk do të ngjiten së bashku. Ne e quajmë këtë borë të thatë - është ideale për ski, por jo për të ndërtuar një burrë dëbore.

Flokët e borës që formojnë borën e lagësht bien përmes temperaturave pak më të ngrohta se 0 °C.

6. Vizioni i drerit
Disa drerë që jetojnë mbi Rrethin Arktik jetojnë në errësirë ??të plotë për disa javë të vitit.

Për t'u përshtatur me këtë, një zonë e vogël e indeve prapa retinës së syrit të tyre e quajtur tapetum lucidum ndryshon ngjyrën nga një ngjyrë e artë në muajt e verës në blu në dimër. Kjo i lejon sytë e drerit të zbulojnë dritën ultravjollcë dhe të shohin në errësirë.

7. Sa ujë ka në dëborë?
Sasia e saktë e ujit që përmban bora mund të ndryshojë shumë në varësi të mënyrës se si u formua bora, por si një mesatare e përgjithshme, çdo 12 cm borë do të siguronte 1 cm ujë./CNA.al