SHBA-ja dhe Ukraina rishikojnë draftin e planit të paqes

24 Nëntor 2025, 14:53, Kosova & Bota CNA

SHBA-ja dhe Ukraina njoftojnë se kanë rishikuar planin amerikan për t'i dhënë fund luftës dhe kanë ndërmend të vazhdojnë ndryshimet. Çfarë është dakorduar deri tani?

Sekretari i Shtetit i SHBA-së, Marco Rubio, shprehu optimizëm pas bisedimeve në Gjenevë, duke folur për "progres të jashtëzakonshëm". Takimi në Gjenevë me sa duket ka dhënë rezultate: Përfaqësuesit e SHBA-së dhe Ukrainës kanë hartuar së bashku një plan të rishikuar për t'i dhënë fund luftës.

Një version fillestar u kishte shërbyer kryesisht interesave të Moskës. Të dyja palët ranë dakord të vazhdojnë punën intensive mbi këtë version të ri "në ditët në vijim" dhe të ruajnë koordinim të ngushtë me partnerët e tyre europianë, u tha më tej. Diskutimet në Gjenevë u përshkruan si "të përqendruara, të fokusuara dhe me respekt mes palëve". Për më tepër, të dyja palët riafirmuan se çdo marrëveshje e ardhshme duhet të respektojë plotësisht sovranitetin e Ukrainës dhe të garantojë një paqe të qëndrueshme dhe të drejtë.

Rubio, optimist pas takimit të Gjenevës

Deklarata e përbashkët e lëshuar nga Kievi dhe Uashingtoni vazhdoi tonin optimist që ishte shfaqur menjëherë pas takimit në Gjenevë. Sekretari i Shtetit i SHBA-së, Marco Rubio, foli më pas për "përparim të jashtëzakonshëm" dhe shtoi se çështjet e mbetura "nuk ishin të pakapërcyeshme". Por Rubio nuk dha hollësi mbi temat e diskutueshme.

"Jam plotësisht i bindur se do të kemi sukses", tha Rubio. Ai zbuti qëndrimet e ashpra të Presidentit të SHBA-së, Donald Trump, për afatet, sepse në filim thuhej se Ukraina duhet të binte dakord për një plan paqeje deri të enjten. Rubio thotë tani se nuk është me rëndësi dita e marrjes së vendimit - "nëse do të jetë e enjte, e premte, e mërkurë apo e hëna e javës tjetër është dytësore".

"Ne duam që kjo të ndodhë së shpejti", tha Rubio. Presidenti ukrainas, Volodymyr Zelensky, gjithashtu dha një vlerësim pozitiv dhe me kujdes për takimin: "Ka shenja se ekipi i Presidentit Trump po na dëgjon", tha ai në fjalimin e tij video në mbrëmje.

Shtëpia e Bardhë flet për garanci sigurie

Përveç deklaratës së dakordësuar reciprokisht, pati edhe një deklaratë tjetër nga SHBA-ja pas takimit. Shtëpia e Bardhë njoftoi veçmas se delegacioni ukrainas kishte deklaruar se drafti pasqyronte "interesat e saj kombëtare" dhe adresonte "kërkesat e saj kryesore strategjike".

Shqetësimet kryesore të Kievit u diskutuan gjatë takimit, duke përfshirë garancitë e sigurisë, thuhet në deklaratë. Megjithatë, nuk ka pasur asnjë koment nga Ukraina mbi këto deklarata nga Shtëpia e Bardhë.

Wadephul: Sukses edhe për europianët

Ministri i Jashtëm gjerman Johann Wadephul e sheh gjithashtu draftin e rishikuar si një sukses për europianët. Të gjitha çështjet që kanë të bëjnë me Europën dhe NATO-n janë hequr nga plani origjinal i SHBA-së, tha Wadephul në radion Deutschlandfunk.

Ky është një sukses vendimtar. Marrëveshja nuk duhet të arrihet mbi kokat e europianëve dhe ukrainasve. Duhet të sigurohet që sovraniteti i Ukrainës të ruhet dhe që vetë Ukraina të vendosë se çfarë lëshimesh bën. Është gjithashtu pozitive që Sekretari i Shtetit i SHBA-së, Rubio, ka lehtësuar disi presionin e kohës këtë javë.

"Ky është një parakusht thelbësor për arritjen e një marrëveshjeje të qëndrueshme", tha Wadephul. Përveç çështjes së diskutueshme të lëshimeve territoriale, garancitë e sigurisë për Ukrainën janë ndër pikat qendrore.

Diplomacia me shpejtësi të plotë

Të dielën në Gjenevë, negociatorët nga Gjermania, Franca, Britania e Madhe, Italia, BE, Ukraina dhe Shtetet e Bashkuara diskutuan planin e paqes me 28 pika të propozuar nga SHBA-ja në formate të ndryshme. Plani origjinal u zbulua në median amerikane javën e kaluar dhe u konsiderua nga kritikët si jashtëzakonisht i favorshëm për Rusinë dhe praktikisht një kapitullim për Ukrainën.

Sipas Rubio-s, pyetjet e mbetura të hapura përfshijnë, për shembull, rolin e ardhshëm të BE-së dhe NATO-s, si dhe garancitë e sigurisë që do të marrë Ukraina. Sipas transkriptit, Rubio i siguroi europianët se çështjet që prekin drejtpërdrejt Europën dhe NATO-n do të trajtohen veçmas. Aleatët do të konsultohen për këto çështje. Disa nga këto pyetje mund të marrin tani përgjigje, ndërsa të tjerat kanë të bëjnë me një nivel më të lartë vendimmarrjeje./ Rel