Azerbajxhani diversifikon burimet e energjisë për t'u eksportuar në Evropë

15 Gusht 2024, 18:22, Aktualitet Anar Huseynov

Azerbajxhani diversifikon burimet e energjisë për t'u eksportuar

Një studim ndërkombëtar fizibiliteti i zhvilluar që nga viti 2022 nga firma konsulente italiane “CESI” ka konfirmuar qëndrueshmërinë ekonomike dhe teknike të projektit kabllor të energjisë së gjelbër të Azerbajxhanit në Detin e Zi. Studimi konfirmon se projekti i kabllove nëndetare të Detit të Zi është premtues dhe teknikisht dhe ekonomikisht i realizueshëm.

Më 17 dhjetor 2022, Azerbajxhani, Gjeorgjia, Rumania dhe Hungaria nënshkruan një marrëveshje partneriteti strategjik në Bukuresht për të ndërtuar kabllon elektrike nëndetare të Energjisë së Detit të Zi. Projekti do të shfaqë një kabllo me kapacitet 1 GV që shtrihet 1,195 kilometra, e projektuar për të transportuar energji elektrike të gjelbër nga fermat e ardhshme të erës në det të Azerbajxhanit përmes Gjeorgjisë dhe Detit të Zi në Rumani, për shpërndarje të mëtejshme në Hungari dhe pjesë të tjera të Evropës. Komisioni Evropian planifikon të shpërndajë 2.3 miliardë euro për këtë projekt.

Në maj 2024, operatorët e energjisë nga Azerbajxhani, Rumania, Gjeorgjia dhe Hungaria nënshkruan një memorandum për të krijuar një sipërmarrje të përbashkët për projektin e Energjisë së Detit të Zi, me seli në Bukuresht.

Tranzicioni i Azerbajxhanit drejt energjisë së gjelbër dhe projektet e tij në vazhdim nxjerrin në pah suksesin e vendit në ekzekutimin e iniciativave globale të investimeve në mes të trazirave globale ushtarake, politike dhe ekonomike. Termocentralet e reja të ujit, të erës dhe diellit janë thelbësore për adresimin e nevojave në rritje të Azerbajxhanit për energji dhe rritjen e kapacitetit të tij për të eksportuar energji të gjelbër.

Azerbajxhani synon të bëhet një furnizues kryesor rajonal i energjisë elektrike në Evropë duke rritur investimet në këtë sektor.

Investimet e fundit në shkallë të gjerë nga kompania “Masdar” e Emirateve të Bashkuara Arabe dhe “ACWA Power” nga Arabia Saudite pasqyrojnë klimën e favorshme të investimeve të Azerbajxhanit. Këto investime, në total mbi 500 milionë dollarë, përfshijnë termocentralet e erës 240 MV Khizi-Absheron dhe 230 MV Garadagh, të cilat janë projektet e para energjetike të investuara nga të huajt në Azerbajxhan. Aktualisht një sërë kompanish të tjera të njohura të huaja janë në bisedime me Azerbajxhanin në lidhje me investimet në burimet e rinovueshme.

Funksionimi i këtyre impianteve pritet të prodhojë 1.5 miliardë kWh energji elektrike në vit, të kursejë më shumë se 330 milionë m³ gaz natyror shtesë që do të eksportohet në Evropë dhe të parandalojë mbi 600,000 ton emetim të dioksidit të karbonit.

Sipas vlerësimeve të ekspertëve ndërkombëtarë, Azerbajxhani ka më shumë se 27 gigavat potencial të energjisë së erës dhe diellit në tokë dhe 157 gigavat potencial të energjisë së erës në Detin Kaspik. Në Karabak dhe Zangezur, potenciali i kombinuar i erës, diellit dhe hidroenergjisë tejkalon 10 gigavatët. Përdorimi efektiv i këtyre burimeve do të përmbushë ndjeshëm kërkesën në rritje të Azerbajxhanit për energji elektrike si dhe do të lejojë eksportet përkatëse.

Duke u fokusuar në prodhimin e energjisë alternative, Azerbajxhani, ndërsa është gjithashtu një mikpritës i COP29 këtë vit, synon të reduktojë varësinë nga nafta dhe gazi natyror për termocentralet, duke rritur kështu aftësinë e tij për të eksportuar më shumë naftë dhe gaz në Evropë dhe kështu, duke kontribuar në Sigurinë Energjetike Evropiane si dhe për marrëdhëniet dypalëshe me përfitim reciprok, duke përfshirë edhe Shqipërinë.