E fundit!

14:42 Editorial

Çmenduria e një avokati të pandehur

Plarent Ndreca na qenka bërë sot autor i një zbulimi epoka...

1 Dhjetor 2025/ Dita Botërore e luftës kundër HIV/AIDS

1 Dhjetor 2025, 10:33, Aktualitet CNA

Dita Botërore e luftës kundër HIV/AIDS-it shënohet çdo vit më 1 dhjetor për të rritur ndërgjegjësimin në lidhje me HIV/AIDS-in, dhe për të demonstruar solidaritetin ndërkombëtar në përballimin e kësaj pandemie.

Kjo ditë është një mundësi për të reflektuar mbi progresin e bërë deri më sot, për të rritur ndërgjegjësimin për sfidat që mbeten në vazhdimësi, për të mobilizuar të gjithë aktorët që së bashku të dyfishojnë përpjekjet për të siguruar suksesin në përmbushje të qëllimit të përfundimit të HIV/AIDS-it deri në vitin 2030.

Të dhëna globale dhe në Europë

HIV-i mbetet një problem i madh global i shëndetit publik, duke marrë rreth 44.1 milionë jetë deri më sot.
Në fund të vitit 2024, vlerësimet globale tregojnë se 40.8 milionë persona jetonin me HIV, 65% e të cilëve i përkasin kontinentit afrikan.

Në vitin 2024, rreth 630 000 njerëz humbën jetën nga shkaqe të lidhura me AIDS-in dhe rreth 1.3 milionë të tjerë u infektuan me HIV.

Raporti i Qendrës Europiane për Parandalimin dhe Kontrollin e Sëmundjeve (ECDC) dhe i Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH) në 2025, me të dhënat e vitit 2024, paraqet të dhënat e survejancës së HIV/AIDS për vitin 2024, të cilat tregojnë variacione të dukshme në modelet dhe trendet e epidemisë në Rajonin Europian të OBSH-së.

Në vitin 2024 u raportuan 105 922 diagnoza të reja me HIV, që i korrespondon një niveli prej 11.8 diagnoza për 100 000 banorë, një ulje e lehtë krahasuar me vitin 2023 (12.8 për 100 000 banorë).
Megjithatë, 11 nga 49 vendet raportuan një rritje të diagnozave në vitin 2024 krahasuar me 2023.

Të dhëna në Shqipëri

Numri i rasteve të reja të diagnostikuara me HIV në vitin 2025 është 125, ndërkohë që numri total i rasteve të raportuara për periudhën 1993–tetor 2025 ka arritur në 1973 raste.

· Prevalenca e infeksionit me HIV në nivel kombëtar: 0.08%

· Incidenca (rastet e reja të vitit 2025): 5.3 për 100 000 banorë

E themeluar në vitin 1988, Dita Botërore e Luftës Kundër HIV/AIDS-it ishte dita e parë shëndetësore globale. Dita Botërore e Luftës Kundër HIV/AIDS-it u propozua fillimisht në muajin gusht të vitit 1987 nga Thomas Netter dhe James W. Bunn, të dy zyrtarë të informimit publik për Programin Global të HIV/AIDS-it në Organizatën Botërore të Shëndetësisë, në Gjenevë.

Ata kishin ndarë idenë e tyre për ditën e HIV/AIDS-it me Dr. Jonathan Mann (Drejtor i Programit Global të HIV/AIDSit), i cili e kishte miratuar idenë dhe rekomandoi respektimin e Ditës Botërore të Luftës Kundër HIV/AIDS-it më 1 dhjetor të vitit 1988.

Kombet e Bashkuara kanë ngritur një Program të Përbashkët për HIV/AIDS-in, i njohur si UNAIDS. Programi filloi veprimtarinë në vitin 1996 duke promovuar në mbarë botën aktivitete të lidhura me HIV/AIDS-in. Në vitet e para, temat e Ditës Botërore të Luftës Kundër HIV/AIDS-it ishin fokusuar vetëm te fëmijët dhe të rinjtë. Nga viti 1998 e deri më sot, Dita Botërore e Luftës Kundër HIV/AIDS-it organizohet nën slogane të ndryshme.

Ndërkohë që janë bërë përparime të mëdha që kur u raportuan rastet e para të njohura te HIV/AIDS-it të në vitin 1981, sëmundja mbetet një sfidë për shëndetin publik. Dita Botërore e HIV/AIDS-it është një mundësi për individët dhe komunitetet për të nderuar dhjetëra milionë njerëz në mbarë botën që kanë vdekur nga sëmundjet e lidhura me SIDA-n. /CNA