E fundit!

17:40 Aktualitet

"E ka fituar dhe një prej kumbarëve të qeverisë në takimin e Arubës"/ Këlliçi: Të anulohet procedura për Milot–Balldren

Nënkryetari i Partisë Demokratike, Belind Këlliçi është sh...

Banorët e parë të Karaibeve u zhdukën 1 mijë vjet para ardhjes së Kolombit

26 Dhjetor 2020, 13:50, Kuriozitete CNA

Sipas dëshimve të AND-së, banorët e ihsujve të Karaibeve, u vranë nga pushtuesit rreth 6000 vjet më parë. Pas një analize masive gjenetike të qindra individëve, studiuesit besojnë se banorët e parë të rajonit u zhdukën nga një valë e dytë kolonistësh që mbërritën nga Amerika e Jugut më shumë se 3,000 vjet më vonë.

Kjo shfarosje, ndoshta e shkaktuar nga sëmundje ose luftë, do të kishte ndodhur një mijëvjeçarë para se Columbus të zbarkonte në Bahamas në 1492, duke filluar përfshirjen e Evropës në Hemisferën Perëndimore. Kolonët më të hershëm të Karaibeve besohet të kenë mbërritur në Kubë midis 6,000 dhe 7,000 vjet më parë.

Nuk është plotësisht e qartë nga kanë ardhur, apo si, megjithëse duket se janë më të lidhur me Amerikën Qendrore dhe Jugore sesa Amerikanët Veriorë autoktonë. Përgjatë mijëra viteve, këta foragjere dhe përdorues të mjeteve prej guri të njohur si njerëz të epokës arkaike, vazhduan në lindje përmes rajonit.

Ata u ndoqën nga një valë e dytë migrantësh, fermerë prodhues qeramike të njohur si populli i Epokës Qeramike, të cilët mbërritën për herë të parë në Porto Riko dhe u zhvendosën drejt perëndimit.

Kolonët më të hershëm të Karaibeve besohet të kenë mbërritur në Kubë midis 6,000 dhe 7,000 vjet më parë.Nuk është plotësisht e qartë nga kanë ardhur, apo si, megjithëse duket se janë më të lidhur me Amerikën Qendrore dhe Jugore sesa Amerikanët Veriorë autoktonë.

Përgjatë mijëra viteve, këta foragjere dhe përdorues të mjeteve prej guri të njohur si njerëz të epokës arkaike, vazhduan në lindje përmes rajonit.Ata u ndoqën nga një valë e dytë migrantësh, fermerë prodhues qeramike të njohur si populli i Epokës Qeramike, të cilët mbërritën për herë të parë në Porto Riko dhe u zhvendosën drejt perëndimit.

Nuk është e qartë nëse njerëzit e Epokës Qeramike, të lidhur me Kubanët, Dominikanët dhe Porto-Rikanët e sotëm, kanë therur pasardhësit e tyre, nëse kanë futur një sëmundje ngjitëse që nuk mund të luftonin ose nëse i tejkalonin ato për burime jetike.

Mbetjet njerëzore nuk zgjasin shumë gjatë në tropikët, por një ekip ndërkombëtar i udhëhequr nga David Reich i Shkollës Mjekësore të Harvardit gjeti një grumbull të materialit gjenetik në një vend të zakonshëm: Kocka e vogël, por e dendur që mbron veshin e brendshëm, i cili mbijetoi shkatërrimet e kohës .

Ata ishin në gjendje të nxirrnin dhe analizonin ADN-në nga 174 individë që jetonin në Karaibe dhe Venezuelë midis 400 dhe 3.100 vjet më parë, duke kombinuar të dhënat me ADN-në nga 89 individë të sekuencuar më parë.Rezultatet, studimi më i madh i ADN-së njerëzore antike në Amerikë deri më tani, zbuluan gjithashtu se popullatat vendase në kohën e mbërritjes së Kolombit ishin shumë më të vogla sesa besonin evropianët.

Në fillim të viteve 1500, historiani Bartolomé de las Casas vlerësoi se kishte mbi 3 milion vendas në Porto Riko dhe Hispaniola, shtëpia e Haitit të sotëm dhe Republikës Dominikane.Por duke ekstrapoluar nga të dhënat gjenetike që ata nxorrën, studiuesit e vunë atë numër më afër midis 10,000 dhe 50,000.

Nëse është e saktë, do të kundërshtonte supozimin e zakonshëm se miliona Karaibe vendase vdiqën si rezultat i shkeljes së Evropës në Botën e Re.Ka të ngjarë që numrat të ishin të fryrë për të bërë përshtypje të klientëve evropianë, por, tha Reich, nuk i zvogëlon mizoritë e kryera nga kolonistët.”Ky ishte një program sistematik i fshirjes kulturore,” shtoi ai. ‘Fakti që numri nuk ishte një milion apo miliona njerëz, por më tepër dhjetëra mijëra, nuk e bën atë fshirje më pak të rëndësishme.’/ CNA.al