E fundit!

18:28 Aktualitet

Të enjten seanca e fundit e sesionit parlamentar/ Në rend dite, një sërë projektligjesh

Seanca e fundit plenare e këtij sesioni parlamentar do të ...

Astronomët krijojnë hartën 3D që tregon Rrugën e Qumështit të përbërë nga 2 miliardë yje

4 Dhjetor 2020, 13:49, Kuriozitete CNA

Astronomët britanikë kanë prodhuar një hartë të re 3D të Rrugës së Qumështit e përbërë nga gati dy miliardë yje . Ata besojnë se atlasi kozmik mund të ndihmojë në hedhjen dritë se si galaktika erdhi në ekzistencë dhe t’i përgjigjet pyetjeve thelbësore në lidhje me të ardhmen e saj. Harta e detajuar bazohet në të dhënat më të fundit nga vëzhguesi hapësinor Gaia i Agjencisë Evropiane të Hapësirës, ??i cili ka dy teleskopë që skanojnë Rrugën e Qumështit nga një vend rreth 930,000 milje (1.5 milion km) nga Toka.

Dr Floor van Leeuëen, në Universitetin e Kembrixhit, i cili drejtoi kërkimin, tha: “Gaia po mat distancat e qindra miliona objekteve që janë shumë mijëra vjet dritë larg, në një saktësi ekuivalente me matjen e trashësisë së flokëve në një distancë prej më shumë se 2,000 kilometra.”Këto të dhëna janë një nga shtyllat kurrizore të astrofizikës, duke na lejuar të analizojmë forenzikisht lagjen tonë yjore dhe të trajtojmë pyetje thelbësore në lidhje me origjinën dhe të ardhmen e Galaxy tonë.”

Lëshuar në vitin 2013, sateliti Gaia operon në të ashtuquajturën pikë Lagranzh 2 (L2) – një pikë gravitacionale e qëndrueshme në sistemin Diell-Tokë. Deri më tani, ky studiues i galaktikave ka matur pozicionet dhe shkëlqimin e pothuajse dy miliardë yjeve dhe ka detajuar madhësitë dhe ngjyrat e tyre.Të dhënat Gaia gjithashtu do të lejojnë astronomët të matin masën e Rrugës së Qumështit duke analizuar përshpejtimin “e butë” të sistemit diellor ndërsa orbiton rreth galaktikës.

Mendohet se gjatë një viti Dielli përshpejton drejt qendrës së galaktikës me 7 mm në sekondë, ndërsa orbiton me një shpejtësi prej rreth 124 milje (200 km) në sekondë.Astronomët gjithashtu do të jenë në gjendje të dekonstruktojnë dy galaktikat më të mëdha shoqëruese të Rrugës së Qumështit – Retë e Vogla dhe të Mëdha Magelanike – duke përdorur të dhënat e mbledhura nga sateliti Gaia.

Të dy galaktikat janë të lidhura nga një urë yjesh që mendohet të jetë e gjatë 75,000 vjet drite. Dr Caroline Harper, shefe e shkencës hapësinore në Agjencinë Hapësinore të MB, e cila siguroi fondet për kërkimin, tha: “Për mijëra vjet, ne kemi qenë të preokupuar me shënimin dhe detajimin e yjeve dhe vendndodhjet e tyre të sakta ndërsa ata zgjeruan kuptimin e njerëzimit për kozmos tonë.

“Gaia ka qenë duke ngulur sytë në qiej për shtatë vitet e fundit, duke hartuar pozicionet dhe shpejtësitë e yjeve. “Falë teleskopëve të tij ne kemi në zotërimin tonë sot atlasin më të detajuar me miliarda yje 3D të mbledhur ndonjëherë.”

Të dhënat e reja do të përfshijnë gjithashtu matje “jashtëzakonisht të sakta” të 300,000 yjeve që janë relativisht afër Diellit, brenda një distancë prej 326 vitesh drite.Studiuesit synojnë të përdorin informacionin për të mësuar më shumë rreth fatit të Rrugës së Qumështit duke parashikuar se si do të ndryshojë galaktika në 1.6 milion vitet e ardhshme./ CNA.al