“Gustavi i Madh”/ Topi gjigant përmes të cilit Gjermania u përpoq të pushtonte Evropën

17 Gusht 2020, 06:30, Blog CNA

?Gustavi i Madh?, është është emri i një topi të prodhuar nga gjermanët për Luftën e Dytë Botërore. Një armë me predha shpuese me një diametër prej rreth 80 centimetra dhe gjatësi gati 7 metra, e dizenjuar nga fabrika e njohur e armëve ?Krupp? me kërkesën e drejtpërdrejtë të Adolf Hitlerit.

Ajo ishte e aftë të gjuante predha që peshonin mbi 7 tonë për rreth 40 kilometra larg. Ishte topi më i madh që lëvizte mbi 2 shina i përdorur gjatë konfliktit, një shembull ky i fuqisë shkatërruese të makinerisë gjermane të luftës, i prodhuar në vetëm dy kopje.

Arma peshonte 1.350 ton, dhe që ajo të zhvendosej u ndërtuan enkas 2 linja paralele hekurudhore. Në vitin 1934 komanda supreme e ushtrisë gjermane (OKH), porositi nga kompania ?Krupp? në Esen projektin e një topi që do të ishte i aftë të shkatërronte fortifikimet e linjës franceze Mazhino, e konsideruar në atë kohë ndër më të fortat në rastin e një konflikti të mundshëm.

Fortifikimet ishin 7 metra të trasha prej betoni të përforcuar dhe të padepërtueshëm, ose me 1 metër armaturë çeliku. Inxhinieri Erik Myler llogariti se një armë e aftë të gjuante një predhë 80 centimetra të gjerë dhe me një peshë rreth 7 tonë, do të mjaftonte për t?i kapërcyer këto pengesa .

Për shkak të peshës së madhe mbi 1 mijë ton, topi mund të ishte vetëm hekurudhor. E vetmja lëvizje e mundshme ishte ajo vertikale në lartësi, teksa shtrirja e tij horizontale mundësohej nga binarët e vendosur në tokë nga stafi i shërbimit. ?Krupp? furnizonte ushtrinë gjermane me topa të kalibrave 70, 80, 85 dhe 100 centimetra.

Deri në marsin e vitit 1936, nuk ndodhi asgjë, derisa Adolf Hitleri vizitoi fabrikën e ?Krupp? në Essen, duke kërkuar mundësinë e prodhimit të njërit prej këtyre topave. Ekspertët morën në dorë projektin dhe në shkurtin e 1937-ës nisi ndërtimi i ?Gustavit të Madh?.

Krupp arriti ta furnizojë ushtrinë gjermane me një model provë në fund të vitit 1939, kur topi u testua në poligonin Hilersleben. Ai gjuajti ne predha 7-tonëshe, duke shkatërruar një mur të lartë prej 7 metrash prej betoni të përforcuar dhe një armaturë çeliku një metër.

Topat e porositur ishin dy, teksa ?Krupp? ia dhuroi ushtrisë të parin, ndërsa e shiti 7 milionë marka të dytin. Edhe pse ishte krijuar për të shkatërruar vijën mbrojtëse Mazhino, topi nuk u përdor kurrë në Frontin Perëndimor, ndërsa debutoi në në Sevastopol të Krimesë, ku kontribuoi në pushtimin e asaj që ishte fortesa më e madhe në botë.

?Gustavi i Madh? shkatërroi ose ndihmoi në shkatërrimin e disa baterive armike të vendosura në bregdet, përveç Fortesave Stalin dhe Molotov, një depo municionesh në Gjirin e Severnajës, Fortesave Siberia dhe Maksim Gorki. Pas marrjes së qytetit në Detin e Zi, ?Gustavi i Madh? u dërgua në hyrje të Leningradit, ku mendohej se do të ndihmonte në pushtimin e qytetit ?të padepërtueshëm?.

Topi u pozicionua 30 kilometra larg qytetit në stacionin Taizi, por nuk u përdor kurrë nga ushtria gjermane për të bombarduar Shën Petersburgun e sotëm. Pasi u rikthye në Gjermani, ai u riparua dhe më pas u çmontua nga vetë ushtarët, të cilët e shkatërruan atë një ditë para mbërritjes së aleatëve.

Më 22 prill 1945, reliket e topit të famshëm u zbuluan në veri të Auerbah, plotësisht të shkatërruara plotësisht nga gjermanët. Disa copa të mbetura u transportuan nga sovjetikët në Rusi, dhe prej andej nuk dihet më fati i tyre. Përveç ?Gustavit të Madh?, në atë kohë ekzistonte edhe një top tjetër me përmasa identike:?Dora?, i quajtur kështu për nder të gruas së projektuesit.

Ai top u dërgua menjëherë në afërsi të Stalingradit (Volgograd i sotëm), në gushtin e vitit 1942, por u çmontua dhe u rikthye shpejt në Gjermani me tërheqjen e ushtrive të Vehrmahtit. Vendndodhja e fundit e ditur e topit ishte Grafenvohr, ku ai u hodh në erë nga gjermanët e mposhtur.

Reliket u zhdukën përfundimisht në vitin 1950. Planet e Gjermanisë për të pushtuar Evropën sollën prodhimin e një arme tjetër me rreze shumë të gjatë. ?Langer Gustav?, ishte topi që do ta lejonte Rajhun e Tretë të godiste Londrën direkt nga Gjermania, me predha 680 kilogramëshe me një rreze rreth 190 kilometra. Fatmirësisht, ky i fundit mbeti vetëm në planet e fabrikave të ?Krupp?./ https://Vanillamagazine.it/-Përshtatur nga CNA.al