“Zhgarravinat nuk janë më të besueshme”/ Erion Dasho publikon grafikun: Duhen metoda inteligjente hetimi epidemologjik

5 Gusht 2020, 14:36, Lifestyle CNA

Eksperti i Shëndetit Publik, Erion Dasho ka publikuar dy grafikë të rasteve ditore të diagnostikuar me Covid-19, ndërsa hedh dritë se cfarë po ndodh realisht me epideminë në Shqipëri.

Sipas Dashos, në themel qëndron numri i pamjaftueshëm i testimeve.

?KU ËSHTË KURBA?

Ndërsa grafiku i rasteve ditore të diagnostikuar me COVID-19 në Shqipëri anon më tepër nga zhgarravina (megjithë tendencën e qartë në rritje), epidemiologët dhe shkencëtarët e të dhënave detyrohen të përdorin metoda analitike për të hedhur sadopak dritë mbi atë që po ndodh realisht me epideminë e COVID në Shqipëri.

Një prej këtyre metodave është përdorimi i mesatares javore në vend të rasteve ditore. Tashmë grafiku merr një pamje më të qartë dhe kuptohen dy tendenca.

Tendenca e parë: deri në fillim të qershorit, mesatarja javore ka patur ulje ngritje të çrregullta, por pa e kaluar mesataren ditore prej 23 rastesh. Këto luhatje duket sikur kanë ndjekur masat tekanjoze të marra gjatë ditëve të karantinës.

Tendenca e dytë: nga mesi i qershorit e në vijim, rritja e numrit të rasteve është konstante dhe me tendencë rritje graduale.

SI QËNDRON E VËRTETA?

Zhgarravina dhe grafiku me rritje konstante nuk janë të besueshëm. Në rastin më të mirë, variacionet e tipit ?made in Albania? mund të shpjegohet me numrin e ulët të testimeve. Në rastin më të keq, grafikët mund të jenë rezultat i një sërë gabimesh teknikë apo njerëzorë, ku mund të veçohen paaftësia në gjurmim, aplikimi i testit jo sipas indikacioneve epidemiologjike, etj.

SIDOQOFTË, NË THEMEL TË PROBLEMIT QËNDRON NUMRI I PAMJAFTUESHËM I TESTIMEVE.

Duke gjykuar nga numri i vdekjeve nga COVID gjatë muajit korrik (93 raste), numri i personave të infektuar gjatë periudhës 10 qershor deri 10 korrik vlerësohet në afërsisht 18,000 persona. Gjatë të njëjtës periudhë, janë diagnostikuar më pak se 2,000 persona (saktësisht 1,979), pra 9 herë më pak se numri i vlerësuar i të infektuarve. Duket qartë se testimi dhe gjurmimi arrijnë të kapin vetëm majën e ajsbergut COVID-19 në Shqipëri.

NË SE PËR TË KONTROLLUAR COVID NEVOJITEN TË DHËNA TË BESUESHME TË SURVEJANCËS EPIDEMIOLOGJIKE, EVIDENCA SHKENCORE DHE PËRVOJË MJEKSORE E KONSOLIDUAR, PËRGJIGJA E DERITANISHME SHQIPTARE ÇALON DHE RRËZOHET QË NË KËRKESËN E PARË.

GRAFIKËT E NGJASHËM ME SHARRËN DHËMBË-THYER DHE EPIDEMIOLOGJIA E ÇANTËS SË ZEZË DUHET T?U LËNË VENDIN SA MË SHPEJT TESTIMEVE BAZUAR NË NEVOJAT, METODAVE INTELIGJENTE TË HETIMIT EPIDEMIOLOGJIK DHE GJURMIMIT DIXHITAL.

KOHA PËR TË VEPRUAR ËSHTË TANI!?/CNA.al