web counter
LEXO PA REKLAMA!

SHKARKO APP

App Store
Google Play

E fundit!

x

Nga Flamur Gjymishka/Bashkimi i doganave dhe tatimeve, veprim i nxituar i Qeverisë me pasoja të rënda për financat e vendit

3 Shtator 2017, 20:14, Aktualitet CNA

Kryeministri Rama ka paralajmeruar bashkimin e dy institucioneve me te rendesishme qe sigurojne te ardhurat kryesore ne buxhetin e shtetit, doganave dhe tatimeve.

Ideja e bashkimit ka qene pjese e programeve te qeverive nder vite, por me pas jane terhequr nga zbatimi e kesaj pike te programit pas ekspertizes se bere prej tyre.

Bashkimi i doganave dhe tatimeve ishte pjese e programit dhe e Qeverise Rama 1, ky bashkim u parshikua te kryhej me 1 janar 2015, me pas u shty per nje vit, por nuk u realizua per gjate gjithe mandatit qeverises. E kam thene dhe here te tjera eshte “arritje pozitive” per Qeverine Rama mosrealizimi kesaj pike te programit.

Bashkimi i doganave dhe tatimeve eshte i parakohshem dhe i veshtire per tu realizuar per disa arsye:
1- Kerkon ndryshime thelbesore ligjore, doganat funksionojne te bazuara ne kod qe miratohet me 3/5 e votave te parlamentit, ndersa tatimet funksionojne me ligj te thjeshte te miratuar me shumice votash.

2- Doganat dhe tatimet jane dy institucione qe jo ne pak raste nuk kane performuar ne perputhje me pritshmerine. Performanca e ulet krijon pak shanse per nje menazhim te suksesshem pas bashkimit te tyre
3- Jane institucione relativisht te reja, me nje aktivitet efektiv 25 vjecar, krahasuar me institucionet homolge te vendeve te tjera me nje eksperience qindravjeçare

4- Mungojne precedentet e vendeve homolge fqinje dhe me gjere ne kushte te peraferta me ne. Vende qe kane bashkuar doganat me tatimet e kane realizuar ne kushte specifike. Keshtu Sllovenia anetare e BE-se qe ne vitin 2007, bashkoi te dy institucionet ne vitin 2013, ne momentin kur Kroacia u pranua zyrtarisht ne BE. Argumenti ishte qe Sllovenia nuk ndodhej me ne kufijte e jashtem toksore te BE-se, ndaj aktiviteti doganor kufitar u reduktua ne portin e vetem te Koperit dhe ne aeroportet e pakta ne vend. Puna pergaditore per bashkimin e dy administratave vazhdoi dy vjet duke ndjekur eksperiencen austriake.

Nderkohe vete Austria pas nje eksperience disavjecare te bashkimit te dy institucioneve, (qe ne momentin kur u kthye ne vend me kufij te brendshem ne BE) ne vitin 2016 iu rikthyer strukturave te kahershme me dy institucione te vecanta te mbledhjes se taksave ne vend.

Vendi yne ka mbi 20 pika kufitare ku kryhen veprime doganore, vec 5 doganave te brendshme, pra jemi larg kushteve te Sllovenise apo aq me teper Austrise qe si dogana kufitare ka vetem aeroportet.

5- Mendimi i eksperteve te BE-se eshte se, bashkimi i dy administratave eshte i parakohshem per keto arsye:

a- Moskonsolidimi i administratave perkatese

b- Veshtiresia ne menazhimin e nje strukture kaq te stermadhe me mbi 2500 punonjes dhe me shtrirje ne te gjithe territorin.

c- Shpejtesi te ndyshme te integrimit ne legjistacionin dhe procedurat e BE-se. Doganat jane me te perafruara me homologet e BE-se si ne aspektin legjistativ ashtu dhe sa i perket menazhimit, procedurave, zbatimit te ligjit, efikasitetit te administrates etj, kjo fale dhe asistences se vazhdushme te BE-se, vecanerisht te DG TAXUD

d- Mungesa e nje sistemi elektronik te unifikuar apo mungesa e nderveprimit mes sistemeve ekzistuse.
Mendim te perafert kane shfaqur dhe eksperte te tjere te huaj ( grup i kryesuar nga ish kryeministri dhe ministri financave te Gjeorgjise) te kontraktuar nga qeveria Rama 1 ne vitin 2015 te cilet e vlersuan te pamundur bashkimin kryesisht per probleme legjistative, por pas kembenguljes se pales shqiptare i rekomanduan qeverise qe ky proces te kryhej gradualisht, fillimisht te behej bashkimi i strukturave te zbatimit te ligjit, duke i kaluar ne vartesi te Ministrise se Financave dhe me pas bashkimi i te dy administratave pasi te ishte pershtatur dhe legjistacioni.

Grupi eksperteve megjithse shfaqi rezerva per bashkimin, me shume se per interesat e Shqiperise vleresoi interesat e veta, ndaj propozoi nje kontrate 5 vjecare si domosdoshmeri per realizimin e ketij procesi nga ana e tyre.

7- Nje hap i nxituar ne kete drejtim do te kete impakt ne te ardhurat e buxhetit te shtetit dhe ekonomine e vendit, per pasoje dhe ne mireqenien e qytetareve.

Nuk eshte hera e pare qe Kryeministri Rama gabon ne qasjen se tij ne fushen e mbledhjes se te ardhurave. Ne vitin 2014 Qeveria lidhi kontrate dy vjecare me te drejte shtyerje me kompanine angleze “Crown Agents” per te asistuar doganat shqiptare. Me nje kosto mbi 10 milion euro kontrata jo vetem nuk u realizua por doganat u perballen me kontabande masive te mallrave, vecanerisht te cigareve. Kontenstimi i bere nga opozita, nuk u muar ne konsiderate nga Qeveria, ndaj kontrata u nenshkrua dhe vazhdoi per dy vjet, megjithse kontrata ne nje nen te saj parashikonte nderprerjen pas vitit te pare nqse nuk realizoheshin treguesit kryesore te saj.

Gjithashtu reforma e taksave dhe tatimeve e reklamuar me aq buje nga Rama ne vitin 2015 deshtoi plotesisht, nje pjese e saj u rrezua nga gjykata kushtetuse, dhe pjesa tjeter per shkak te pamundesise dhe paaftesise se institucioneve ligjzbatuese.

Ndaj eksperiencat e deshtimit duhet ti sherbejne Qeverise si mesim per hapat qe do te hedh ne te ardhmen duke marre ne konsiderate dhe mendimin ndryshe.

Do te me vinte vertet keq ne qofte se keto ndryshime behen per qellime “te vogla”, per te larguar specialistet e mbrojtur nga ligji mbi statusin e nenpunesit civil nga administrata dhe per ti zevendesuar me militante partie te cilet do te thellojne me tej paaftesine e administrates dhe do te kete pasoja te pariparueshme per administraten. Kater vitet e fundit paaftesia e te rekrutuareve ne administraten doganore ka cenuar ndjeshem funksionimin e ketij institucioni./CityNews

(Flamur Gjymishka – ish-drejtor i pergjithshem i doganave)





Lajmet e fundit nga