web counter
LEXO PA REKLAMA!

SHKARKO APP

App Store
Google Play

E fundit!

x

Nga Artur AJAZI/ Politika  shqiptare  dhe teoria e “lojës”

29 Gusht 2017, 17:43, Aktualitet CNA

E vetmja teori e cila u ka bërë ballë sfidave të kohës  në duelet politike,  është dhe do të mbetet teoria e ?lojës?. Kjo  teori  tashmë  pas  afro 2 dekadash e gjysëm, është bërë  pasioni  referues  kryesisht  i dy partive të mëdha në Shqipëri, PS dhe PD. Duke vlerësuar sjelljen  politike të lidershipit të  këtyre  dy partive, konstaton  disa  versione  vlerësimi,  ku  spikatin ai amatoresk, (pra  pasioni militantesk) dhe versioni  që  mbështetet  tek forma më speciale,  që quhet  ?teoria e lojës politike?.

Kjo është  një  teori  moderne, me baza  tek  shkencat  ekzakte, nga ku përcaktohen  fenomenet  politiko- ekonomike  duke na bërë ne,  të kuptojmë  sjelljen e lidershipit. Teoria e ?lojës?  ka dy parime  kryesore për  të bërë analizën  e sjelljeve politike, dhe kjo vlen edhe në rastin e dy partive edhe tek mes  PS dhe PD. Kjo teori ka   edhe  parimet e veta, i pari  lidhet  faktin  se çdo aktor  politik i llogarit mirë lëvizjet e tij, dhe duhet  patjetër  të ndjekë  ?lojtarët? deri në realizimin e qëllimit të paracaktuar. Lidershipi  që ndjek  teorinë e ?lojës?, formulon  prerazi  qëndrimin  e tij, në funksion të mundësive dhe lojës së  tjetrit,  dhe këtë e paraqet  atë ?si zgjedhjen  më të mire?.  Lidershipi gjithmonë me teorinë e lojës, bën llogaritje  preçize  për  të përfituar  gjithçka  të mundshme  ndaj rivalit politik.

Në rastin e PD, kjo forcë politike  do të dëshironte që Shqipëria të mos e merrte statusin e vendit kandidat  kur në qeverisje ishte Rama, apo Presidenti  të ishte  nga  radhët e saj, apo  reforma  elektorale  të favorizonte  atë,  dhe reforma  në drejtësi  dhe ajo parlamentare  të kryhej  në përputhje me propozimet e veta.  Padyshim  ky  është  qëllimi i PD, por jo zgjidhja  e duhur  sa kohë në skenën politike, ka edhe parti politike të tjera që nuk u intereson   variant  saj, siç është  opozita e përfaqësuar nga PD e Bashës.  Kjo parti  ndryshe nga  shumica qeverisëse, nuk do të dëshironte  sigurimin e statusit  të  vendit  kandidat në BE, pasi  rradhitet  në bilancet  pozitive të PS, e cila duket se është  e interesuar  për  ardhmërinë e vendit.

Por  primare janë  kryerja  e reformave  rradikale në sistemin e drejtësisë, Vetting-u, dhe reforma  në administratë. Nisur  nga  ky pozicion mundësia e gjetjes së pikave të përbashkëta  është e kufizuar  por  çdo aktor politik, pavarsisht se  llogaritjet, mund të nxjerrin  çfarëlloj  rezultati. Teoria e lojës  thotë se ?e ardhmja  është gjithmonë e paparashikuar?  sepse me  veprimin e tyre  liderët politikë  janë vazhdimisht  të ndryshueshëm.  Pra  në qoftë se  PD  mendon se mungesa e  përmbushjes  së  kërkesave të saj,  legjitimon  mungesën  e reformave, keqësimi  i situatës politike  ka si rezultat  largimin e vendit në kohë  nga BE. Nga ana tjetër edhe qëndrimi  i mbajtur  ndaj opozitës,  mund të krijojë një situatë të rënduar  politike dhe  ekonomike, edhe në 4 vitet e tjera  të mandatit të dytë qeverisës të Ramës, dhe  mund  të reflektojë  në qëndrimin e  ndërkombëtarëve .  në këtë rast, situata  e krijuar  do mund  ti  faturohej  qeverisë, dhe  jo  opozitës.

Realisht  ky  mbetet  thelbi  i teorisë  së lojës politike që ka gjetur  terren në Shqipëri prej 27 vitesh.  Reforma   zgjedhore, ajo në sistemin e drejtësisë, janë disa prej  pikave  ku  mund të funksionojë  bashkëpunimi. Meqë të dy  forcat  kryesore e kanë miratuar këtë reformë dhe kanë rënë dakord për përmbushjen e rekomandimeve të  BE  në pjesën më të madhe të tyre  nuk krijohen  hapësira  për mungesë konsensusi. Nga ana tjetër,  nisur nga kushtet e ?lojës?,  përmbushja e reformave  janë  momenti , ku  palët  (kryesisht PD) kanë pak mundësi  të gjejnë konsensusin. Mazhoranca ka rënë dakord për disa pika të propozuara nga opozita, por  kundërshton  pika të tjera, kurse  opozita ngul këmbë  në realizimin e kërkesave të saj, pasi i konsideron thelbësore për mbarëvajtjen  e jetës parlamentare. Edhe mundësia  e  pranimit  nga mazhoranca të disa kushteve , nuk i ka mjaftuar opozitës  për të  bërë të pamundur  avancimin e reformave.

Ndoshta është momenti  që mazhoranca  të kompensojë  opozitën për  kërkesat e paplotësuara  por duke mbajtur të pandryshuar  disa pika të rregullores së parlamentit .  Teoria e ?lojës?,  toleron  në këtë rast  shumicën parlamentare  të përmbushë  të gjitha  kërkesat e opozitës. Palët  gjithmonë  kanë mundësi  të llogarisin humbjet  dhe  fitoret, duke  mundësuar  uljen e tensionit  politik, avancimin e reformave  duke patur  arsye ta përdorin  teorinë e lojës , si kapital politik  edhe gjatë fushatave  të ardhshme  zgjedhore, dhe  viti  2019 apo 2021 nuk  është shumë  larg./CityNews





Lajmet e fundit nga