A do t'i leme te na zhdukin nje simbol te Durresit?

26 Gusht 2014, 20:30, Politikë CNA

Nga Oerd BYLYKBASHI

Rruspat e pushtetit po kerkojne te fshijne perfundimisht nje nga simbolet e qendres se qytetit te Durresit, shatervanin. Ai nuk eshte ndertim pa leje.

Nese kjo ndodh, cdo durrsak qe i thote vetes i tille, humbet shume. Nuk eshte thjeshte nje shatervan, apo shatrivan sic e quanim te vegjel. Eshte nje pjese e memories se cdo durrsaku. Une sot jam 40 vjec dhe ai eshte nje nga pikat e mia te referimit qe kur kam filluar te mbaj mend. Kam edhe une me siguri ndonje foto te bere aty. Por si per mua, ai eshte pjese e kujtimeve dhe nostalgjise per 50, 60 apo 70 vjecaret e ketij qyteti qe e duam, na ka dhene shume, por gjithmone i jemi borxh.

Ka qene pike takimi apo refermi, shpesh e kemi perdorur si nje adrese. Qendron aty, i thare nga paaftesia dhe neglizhenca uleritese e administratoreve te qytetit, megjithate, ka qene gjithmone aty i heshtur dhe ne e kemi ditur qe eshte aty edhe pa e kthyer koken. Por keto dite rrezikon te mbetet nje kujtim, nje nostalgji.

A do i leme ne keta qeveritare, te Tiranes dhe Durresit qe per deshiren dhe tekat e tyre per te lene gjurme ne memorien e qytetit, po e percudnojne ate? Dikur, prinderit e tyre Xhamine e kthyen ne pallat kulture, e mezi e rikthyem ne xhami. Ndertuan ish-komitetin e Partise, nje shemti arkitektonike apo Pallatin e Kultures qe ne vogeli me ngjante me nje radio te stermadhe prodhim URT-je, qe ka varrosur banjot termale publike romake, monument qe deshmonte civilizimin mijeravjecar te Durresit.

Keta qeveritare, na e ngushtuan dhe e shnderruan bulevardin ne nje rrugice, ku po pate mundesi, e shmang. Percudnuan shkallet tek Xhamia, apo ndertuan ate palacollekun anash Bashkise qe nuk kuptohet se c’eshte. Disa thone galeri arti, por qe do turperonte kedo artist. Po thesaret arkeologjike qe jane varrosur nen betonin e autorizuar me firmen e bashkiakeve socialiste ne 14 vitet e fundit?

Sot po i vjen rradha e zhdukjes shatervanit te qytetit. A do t’i leme te na e marrin? Kjo pyetje eshte per te gjithe durrsaket, demokrate, socialiste, te majte e te djathte, pa parti, qe kane lindur ne Durres apo kane ardhur ketu por qe vetes i thone durrsak.

Me siguri kryeministri dhe kryetari i tij i bashkise do te ndersejne ShkreLamet neper TV qe do te perpiqen te na mbushin mendjen se shatervani eshte banalitet, nuk funksionon, nuk ka asnje vlere kulturore, historike apo arkitekturore. Ju kujtohet Rama qe donte ta rrafshonte Teatrin Kombetar ne Tirane me te njejtin arsyetim? Do na thone qe do e bejne shesh modern (shihni projektin, beton e pllake pa gjelberimin e bredhave qe jane sot). ShkreLamet jane ata te dy qe ulerijne e lehin per nje peme qe prihet nga Bashkia e Tiranes apo rinovohen kangjellat e Presidences. I keni parasysh.

1 milion Euro thone do te kushtoka zhdukja e simbolit te qendres se qytetit dhe betonizimi i sheshit. Shume here me pak duhet per ta vene ne pune shatervanin. Po a nuk do ishte me mire te shpenzoheshin ato para per kanalizimet e qytetit qe mbytet pas vetem 10 minuta shi me rrembim? Apo per shume projekte te tjera qe i vlejne jetes se perditeshme qytetare? Sigurisht, qe e kane ndare edhe pjesen e lekeve qe do fusin ne xhepat e tyre, apo te partise e me te cilat do majmen e kapardisen apo do blejne votat pas nje viti per te ndenjur ne pushtet. Ashtu sic bene me 800 milione leket per pjesen e bulevardit nga bashkia tek Torra, apo me bulevardin nga Pallati i Sportit tek Pallati i Kultures.

Kur na ngushtuan bulevardin mermeritem por nuk beme e thame gje. Po ashtu kur masakruam shkallaret tek Bashkia. Thashetheme pa fund per ata qe me ndertime me leje te bashkise po zhdukin arkeologjine unike te Durresit (Butrinti eshte fraksion i asaj qe ka Durresi).

Kudo ne Evrope, per cdo ndryshim te qendrave te qyteteve, nuk guxojne qeveritaret te bejne nje hap pa konsultim me qytetaret. Keta tanet as nuk pyesin. Une besoj se ne durresaket duam qytetin tone qe ka gjurmen e historise, nuk duam nje qytet thjesht modern, pa referime ne te shkuaren e tij.

Kete thirrje nuk e bej thjesht si nje politikan qe ka pergjegjesi per qytetin e tij. E bej si durrsak dhe i bashkohem te gjithe atyre qe kane ngritur zerin para meje.

Qytetare durrsake, pa asnje dallim, ju ftoj te reagoni fort dhe ta ndalim kete masaker mbi nje simbol tonin, para se te na e shnderrojne vetem ne nje kujtim mbi fotografi.