22 deputetë morën pagat, pa folur katër muaj në seanca/ Braçe-Tabaku, dyshja më e vlerësuar

2023-01-16 15:06:00, Politikë CNA

22 deputetë morën pagat, pa folur katër muaj në seanca/

Që prej fillimit të legjislaturës 2021-2025 Instituti i Studimeve Politike (ISP) me mbështetjen e ambasadës së Zvicrës në Shqipëri po monitoron Kuvendin dhe aktivitetin parlamentar në Shqipëri. Fokusi i projektit është monitorimi cilësor i bilancit parlamentar, rolit të Kuvendit dhe aktivitetit të deputetëve, respektimi i Kodit të Sjelljes dhe legjislacionit mbi deputetët, si dhe monitorimi i raportimit të institucioneve të pavarura dhe të krijuara me ligj.

Parlamenti pati aktivitet normal dhe periodik parlamentar, duke mbetur edhe më tej institucioni kryesor i vendimmarrjes politike. Në dallim nga legjislaturat e kaluara nuk pati bojkotim dhe as kontestim të parlamentit, si dhe sesioni nuk u shoqërua me protesta të dhunshme apo akte politike paralele me parlamentin. Megjithatë as këtë sesion Kuvendi nuk arriti të ushtrojë kontrollin e pushtetit ekzekutiv, qeveria nuk dha llogari përpara parlamentit dhe ky i fundit shpesh e njësoi veten me këtë pushtet.

Gjetjet

Sesioni u dominua nga retorika e ashpër politike, ligjërimi denigrues dhe i personalizuar, bullizmi dhe devijimi i fjalimeve nga çështjet e rendit të ditës në sulme të personalizuara ose kolektive ndaj rivalëve politikë. Kodi i Sjelljes nuk u respektua dhe masat disiplinore nga Kuvendi ndoqën standarde të dyfishta, duke penalizuar vetëm deputetët e opozitës. Drejtuesit më të rëndësishëm të dy palëve politike ishin edhe bartësit kryesor të kësaj retorike, një zhvillim më negativ në krahasim me dy sesionet e tjera të kësaj legjislature.

Në aspektin ligjvënës parlamenti miratoi një numër të konsiderueshëm aktesh, të gjitha të iniciativa nga qeveria. Nga 23 nisma ligjvënëse vetëm një numër i vogël ishin realisht nisma serioze dhe individuale Jorida Tabaku (për investimet strategjike, për planifikimin e territorit, për koncensionet), Erjon Braçe (për bujqësinë), Petrit Vasili (për energjitikën), Agron Shehaj (për pronarët përfitues), etj). Disa prej akteve të qeverisë ndoqën procedurë të përshpejtuar dhe u pasuan me kritika serioze për qëllimet e tyre.

Sesioni reflektoi më shumë ndikimin nga interesat elektorale për zgjedhjet lokale, sesa debatin normal politik. Aktet për reformën territoriale, për taksat, për buxhetin, për policinë bashkiake, për investimet strategjike, për sektorët e energjetikës apo shëndetësisë u panë të lidhura me impaktin elektoral lokal më shumë, sesa në prioritetet programore të shpallura në fillimet e legjislaturës.

Kuvendi dështoi të krijojë një klimë besimi dhe dialogu politik. Dy komisionet e posaçme, ai për reformën territoriale dhe ai për reformën zgjedhore nuk dhanë rezultate për shkak të përdorimit të vetos nga njëra palë politike, ndërkohë që nuk pati konsensus as për nismat e komisioneve hetimore dhe ato për trajtimin e të kaluarës.

Kuvendi pati vështirësi të përmbushë funksionin e tij zgjedhor dhe disa vende vakante, përfshirë Avokati i Popullit, nuk arritën të marrin zgjidhje as pas 7 muajsh procedurë parlamentare.

Jeta parlamentare u dobësua nga problematika brenda opozitës dhe vështirësia për identifikimin e saj në debatet, grupet dhe strukturat parlamentare. Dualiteti i opozitës reflektoi edhe funksione specifike të Kuvendit, siç janë funksionet zgjedhore, ato ligjvënëse dhe ato përfaqësuese.

Deputetët me vlerësimin më të lartë në këtë sesion parlamentar ishin Jorida Tabaku (PD) dhe Erion Braçe (PS), grupi i PSD dhe PDIU ishin grupet më pak aktive në parlament, qarku Fier ishte më aktivi dhe qarku Shkodër më pak i përfaqësuari, gratë deputete ishin 6% më efikase, sesa deputetët burra. Në total 22 deputetë folën “me heshtje” gjatë katër muajve parlament, si dhe thuajse të njëjtët nuk morën pjesë as në diskutimet në komisionet parlamentare.

Dy deputetë dhanë dorëheqjen nga parlamenti dhe politika, si dhe katër të tjerë e kanë lajmëruar atë për të konkurruar në zgjedhje lokale, një zhvillim kritik për besimin e vetë deputetëve tek parlamenti dhe jeta parlamentare në Shqipëri.

Në sesion u zhvilluan 5 interpelanca dhe një kërkesë u refuzua, ndërkohë 22 deputetë adresuan 43 kërkesa për informacion për institucionet qendrore dhe vendore. Rreth gjysma e deputetëve u përfshinë në aktivitete parlamentare jashtë vendit, si dhe një pjesë e tyre edhe në nënkomisione, komisione të posaçme apo nisma mbështetëse për rininë, politikat gjinore dhe mjedisore.

Kuvendi nxiti hapjen e tij për vizitorë, grupe të rinjsh, studentë dhe gjimnazistë, u shënuan seanca të hapura me ekspertë dhe historianë, si dhe konsulta me shoqërinë civile për çështjet e integrimit, u promovuan politika gjinore dhe mjedisore, si dhe u nxitën nisma sociale dhe bashkëpunimi më i afërt me parlamentin e Kosovës.

The Assembly created a new online site, which is still incomplete, in an effort to increase information and transparency. However, no MP was registered in the Register of conflict of interest or gifts, there were delays and shortages in the publication of parliamentary documentation, as well as some parliamentary procedures were neglected or bypassed./ CNA.al