"GIVE UP, ELISA!"
I must say from the beginning, I have liked MP Elisa Spiro...
I must say from the beginning, I have liked MP Elisa Spiro...

The capital of France, Paris, is steeped in history. It is home to the Eiffel Tower, the Arc de Triomphe, Notre-Dame Cathedral and the Louvre, the most visited museum in the world. But despite the wealth of the city with many cultural attractions, architecture and excellent restaurants, some tourists are unable to enjoy their stay in this city.

This is because a small percentage of those who go to what is supposed to be the City of Lights experience "Paris Syndrome", a psychological condition with symptoms of nausea, vomiting, hallucinations and rapid heartbeat. But what exactly is Paris Syndrome?
Kush priret të ndikohet prej saj dhe pse?
Edhe pse nuk është listuar ende në Manualin Diagnostik dhe Statistikor të Çrregullimeve Mendore (DSM), sindroma e Parisit njihet nga shumë ekspertë si një dukuri psikologjike e vërtetë, megjithëse e rrallë. Matjë Deflem, profesor i sociologjisë në Universitetin e Karolinës së Jugut, SHBA, thotë se Sindroma e Parisit është “më e zakonshme në mesin e turistëve japonezë”.
Por pse japonezët janë kaq të ndjeshëm?
“Sepse po flasim për një kulturë që historikisht ka pasur një sistem besimi dhe një trajektore zhvillimi krejtësisht të ndryshme nga vendet e Evropës”- thotë Rodanti Zanel, profesor i sociologjisë kulturore në Universitetin e Lidsit në Britanë e Madhe.
Këto diferenca kulturore, si dhe pritshmëritë e mundshme romantike të paplotësuara, mund të shpjegojnë arsyen se pse vizitorët japonezë janë më të rrezikuar të preken nga Sindroma e Parisit. Në fakt, kjo e fundit duhet të konsiderohet si një formë ekstreme e shokut kulturor mendon Deflem.
Në raste veçanërisht të rënda, shoku kulturor mund t’i bëjë njerëzit të ndihen të çorientuar, në depresion, nervoziz ëm dhe fizikisht keq, thekson Universiteti i Paqësorit në Kaliforni. “Shoku kulturor është një sëmundje që vjen nga humbja e kuptimit, dhe ndodh kur njerëzit që vijnë nga një realitet simbolik tjetër, e gjejnë veten të përfshirë në një realitet tjetër”- shkroi Rashel Irvin, studiuese e shkencave kulturore në Universitetin Lund në Suedi.

Simptomat që lidhen me shokun kulturor, janë të ngjashme me ato të përjetuara nga dikush që ndihet i shqetësuar. Sipas Calm Clinic, një uebsajt që merret me çështjet e shëndetit mendor, kur dikush përjeton ankth, sinjalet q ë dërgohen në stomak janë të lidhura me përgjigjen “lufto ose vrapo”.
Për pasojë, sinjalet ndryshojnë mënyrën se si stomaku dhe zorrët e përpunojnë dhe e tresin ushqimin, duke shkaktuar ndjesinë e të përzierit. Në raste veçanërisht ekstreme të ankthit - si me shokun kulturor - kjo ndjesi mund të çojë në të vjella, çorientim dhe një mori reaksionesh të tjera fizike.
Deflem thotë se ndërsa të gjithë përjetojnë tronditje kulturore “në një formë apo tjetrën kur vizitojnë një vend të ri”, disa njerëz e ndiejnë atë në mënyra më të theksuar dhe më të brendësuar kur ndeshen me një kulturë që është “e papritur apo e nuancuar”.
Në lidhje me Sindromën e Parisit, aktivizohen disa faktorë. “Ky është një kombinim i pritshmërive nga kultura japoneze dhe realiteti i Parisit”- thotë Deflem, që vë në dukje se në përgjithësi, kultura japoneze ka një pikëpamje disi të romantizuar mbi Perëndimin, dhe “veçanërisht për Evropën”.

Por ai thekson se këto pritshmëri janë “jo realiste, veçanërisht në Paris, që nuk njihet si një qytet mikpritës”. Në fakt një studim i vitit 2014 i kryer nga “Condé Nast Traveler”, e quajti Parisin qytetin e katërt më armiqësor në botë. Ndërkohë, një studim i vitit 2020 nga revista “CEOWORLD”, e cilësoi Parisin si qytetin më të vrazhdë në Evropë.
Dhe një sondazh i vitit 2021 nga “InterNations”, një organizatë që i ndihmon njerëzit të zhvendosen, arriti në përfundimin se Parisi është qyteti i tretë më pak miqësor në Evropë për emigrantët. “Për më tepër, Japonia ka një kulturë shumë të rregullt dhe plot mirësjellje, ndërsa jeta e përditshme pariziane është më pak e tillë, pavarësisht imazhit të saj.
Parizianët i shohin jo rrallë me përçmim njerëzit - madje edhe francezët që nuk janë nga Parisi - gjë që ndodh rrallë në kulturën japoneze. Ndaj përballja me këtë realitet është shumë e fortë”- thotë Deflem.
Zaneli mendon se Sindroma e Parisit mund të mos jetë specifike për kryeqytetin francez. Përkundrazi, ajo e konsideron atë si “një fenomen psikik shumë kompleks, që ka të bëjë me zhgënjimin, madje edhe dëshpërimin, në lidhje me atë se si realiteti nuk përputhet me pritshmëritë tona romantike”.
This syndrome is likely to be a "generational phenomenon", as younger generations tend to travel the world even more, so they are likely to be more prepared for what they will experience in a destination. However, Zaneli is keen to point out that no one is immune to culture shock, regardless of age or number of trips.
"I myself have experienced the experience of culture shock, even in countries I had visited before. Time affects the memory and stored images we have of certain places, which will surely be different from reality" - she concludes. / Live Science - Adapted in Albanian from CNA.al
While the world was beginning to recover from one of the w...
Politicians live longer than the general population. T...
The fall from power of British Prime Minister Boris Johnso...
The United States, and the West in general, are increasing...
A "water battery" capable of storing an amount of electric...
Each of them is recognized for their contribution to histo...
In March 1990, the New Yorker published a cartoon by Ja...
Russia's invasion of Ukraine is causing a famine of gl...
Joseph Stalin is one of the most evil leaders in human his...
"The Independent" More often than not, the important ...
Humans have already experienced an ice age, since Homo Sap...
For decades, Vito Genovese was practically synonymous with...
Për dekada, Vito Gjenoveze ishte praktikisht sinonim i...
The Madrid summit witnessed a high level of solidarity...
Hours after the European Union took a historic decisio...
The great oil crises of the 1970s taught Western polit...
Ekzistojnë shumë arsye pse na pëlqen të udhëtojmë. Por...
When former British Prime Minister Winston Churchill spoke...
For historical and sociological reasons, the Marathon ...
Russian President Vladimir Putin is right when h...
CNA has launched another investigation that could lead to ...
Irfan Hysenbelliu is a businessman that we call "Irfan the...
In March 2026, CNA launched another investigation centered...
The arrested mayor of Tirana, Erion Veliaj, with 13 charge...
The Special Board of Appeal (KPA) decided this Monday ...
The KPA vetting decided this Thursday to dismiss the p...
Suela Salavaçi, a prosecutor in the Prosecutor's Offic...
The Special Board of Appeal reinstated the prosecutor ...
A person has died today on Orikum beach. According to repo...
Footage emerges from the serious accident that occurred th...
A Shkodra traffic police officer was hit with hard objects...
This Wednesday, around 4:00 PM, a serious accident occurre...
Children without parental care, for whom alternative famil...
On Thursday, our country will be under the influence of st...
A serious accident that occurred this Wednesday with the c...
The Institute of Geosciences has shared a forecast for wea...
Artificial intelligence (AI) models from the American comp...
At least 10 people have died after a fire broke out in a h...
Yemen's Houthis have claimed to have attacked two Saudi oi...
The trial of ousted Venezuelan President Nicolas Maduro on...
At a time when industrial products are increasingly taking...
Trust among people is not just a three-syllable word. It c...
Master of humor Todi Llupi has passed away at the age of 7...
The ninth edition of "MIK Festival" kicked off with one of...
The average sale price of apartments in Tirana reaches rec...
This Thursday, one US dollar is bought for 81.5 lek and so...
The price of diesel reached 206 lek per liter from 198 lek...
Businesses will no longer be required to simply register t...