Rrini shumë ulur? Ja cilat janë rreziqet

1 Mars 2016, 07:25, Lifestyle CNA

Të qëndruarit joaktiv për periudha të gjata kohore (p.sh. ulur, shtrirë) është element i pandashëm i jetës tonë dhe kjo si pasojë e adaptimeve të cilat është dashtë t?i ndërmarrim për t?u përshtatur në jetën dhe mekanizmat social që na rrethojnë në këtë kohë moderne.

Ne qëndrojmë ulur jo vetëm për të përmbushur qëllimet kryesore dhe të rëndësishme të jetës siç janë puna dhe obligimet e tjera për mbijetesë, por edhe për arsye të përmbushjes së hobive dhe formave të ndryshme rekreative.

Është e qartë se ne qëndrojmë ulur në makinë kur shkojmë dhe kthehemi nga puna, kur përdorimin teknologjinë për të komunikuar përmes shkëmbimit të e-mailave apo bisedave (chatit), në shtëpi ne qëndrojmë ulur para TV-së dhe shumicën e kohës edhe kur përdorim ndonjë mjet tjetër komunikimi si p.sh. telefonat e mençur. Për ta thjeshtësuar, e tëra që bëjmë gjatë tërë kohës është lëvizja nga një karrige në tjetrën gjatë tërë jetës.

Evidenca nga shumë studime me numër shumë të madh të pjesëmarrësve si dhe studime eksperimentuese në laborator është duke i nxjerrë në pah problemet metabolike si pasojë e qëndrimit ulur të tepruar. Këto probleme veç sa vijnë e rriten kur kësaj i shtohet edhe mungesa e aktivitetit fizik.

Këto probleme përfshijnë rreziqet nga sëmundjet kronike siç janë perimetri i madh i belit (i cili është i ndërlidhur me sistemin kardiovaskular), nivele të larta të sheqerit, insulinës dhe yndyrës në gjak.

Qëndrimi ulur për kohë të gjatë poashtu e prek në mënyrë negative nivelin e përgjithshëm të fitnesit fizik dhe funksionimin e trupit në përgjithësi, rrit rrezikun nga vdekja si pasojë e sëmundjeve kardiovaskulare, rrezikun ndaj disa llojeve të kancerit si dhe probelemet me boshtin e kurrizit.

Çka është edhe më e rëndësishme, rreziku nga këto sëmundje prap është present edhe pas vetë-raportimit për pjesëmarrje në forma të ndryshme të aktivitetit fizik me intensitet të moderuar.

Ndërlidhje e dëmshme e qendrimit të tëpruar ulur është vërejtur edhe tek personat të cilët i plotësojnë rekomandimet për aktiviteti fizik ditor.

Të dhëna me mbi 240.000 pjesëmarrës treguan se edhe tek ata të cilët raportojnë nivele të larta të pjesëmarrjes në aktivitete fizike (7 orë në javë), por që shikojnë televizion për 7 ose më shumë orë në javë, kanë 50% më shumë gjasa që të vdesin nga shkaqet e përgjithshme dhe kanë 2 herë më shumë gjasa të vdesin nga problemet kardiovaskulare në krahasim me ata të cilët e bëjnë sasinë e njëjtë të aktivitetit fizik por shohin televizion vetëm 1 orë në ditë.

Një institut nga Australia i cili ishte hartues i hulumtimit Australian Diabetes, Obesity, and Lifestyle Study bëri një përllogaritje ku, pas moshës 25 vjeçare, secila orë e shpenzuar duke shikuar televizion e shkurton jetëgjatësinë e atij individi për rreth 22 minuta, efekt ky i cili është i përafërt me rreziqet që kanosen nga obeziteti.

Në anën tjetër, hulumtimet laboratorike japin rezultate në lidhje me efektet akute të qëndrimit ulur.

Një grup hulumtuesish monitoruan efektet në metabolizmin e pjesëmarrësve, të qëndrimit ulur për rreth 17 orë kundrejt atyre të cilët qëndruan për vetëm 6 orë në ditë.

Koha e mbetur nga gjithsej 18 orët në dispozicion ishte llogaritur si qëndrim në këmbë apo ecje e lehtë.

Rezultatet treguan se ata të cilët qëndruan për periudha të gjata ulur kishin ndryshime të dëmshme në vlerat e ndjeshmërisë së insulinës në gjak në krahasim me grupin tjetër. Ky studim vërteton se mjafton nivel shumë i ulët i aktivitetit (qoftë edhe qëndrimi në këmbë) për të përfituar në aspektin shëndetësor dhe për t?i menjanuar dëmët që shkaktohen nga stili sedentar i jetës./BS