Muret e kalasë së Kaninës të rrezikuara nga agjentët atmosferikë

25 Shkurt 2016, 12:52, Aktualitet CNA

Monumentet e kulturës dhe të historisë sonë që gjenden në natyrë janë të rrezikuara deri në shkatërrim nga mosvëmëndja dhe kujdesi ndaj tyre. Janë objekte të tilla si, kisha, xhami, ura të vjetra, deri te kështjella apo mure kështjellash të lashta. Një ndër këto objekte që kërkon vëmëndje është dhe kalaja e Kaninës. Muret e kalasë së Kaninës janë dëmtuar dhe rrezikohen të shëmben. Para viteve ?90 ajo pati një restaurim të mirë nga Instituti i Monumenteve, por koha kalon dhe bën të vetën. A paraqet sot rrezikshmeri degradimi i metejshëm I këtyre fragmenteve muri të kësaj kalaje? Specialistët thonë se po. Kjo kala është një objekt historik e turistik dhe gjendet fara pranë qytetit të Vlorës, rreth 6 km larg.
Kjo kala është përmendur që në shekullin IV. Por, aty janë zbuluar gjurmë që prej periudhës ilire. Mendohet se është ndërtuar që në shek III. Gjurmë të mëpasme janë ato të periudhave bizantine, veneciane dhe turke. Kalaja është rindërtuar nga Justiniani në shek V dhe meremetuar nga sulltan Sulejmani më 1531. Kalaja ngrihet në majë të një kodre me lartësi 380 metra mbi nivelin e detit. Ajo ka një sipërfaqe prej 3.6 hektarësh. Prej këndej hapet një pamje mjaft e bukur drejt Vlorës dhe gjirit të saj.
Ne mesin e gjirit te Vlores, male te larta i afrohen se tepermi bregut duke e ndarë atë në dy pjesë. Në këtë zonë, ngrihet një kodër në të cilën gjenden rrenojat e një qyteti të vjetër, atij të Kaninës. Këtu lugina e Lumit të Vlorës shtyhet deri në rrëzë të kodrës duke e lehtesuar tepër lidhjen e zonës bregdetare me atë të thellë. Këto janë dhe kalaja1 kushtet që përcaktojnë rëndësinë strategjike të Kanines.
Kushtet e mira ndikuan në këtë vend, qysh në periudhën antike për ngritjen e qytetit. Natyrisht, roli i kësaj qendre nuk ka qenë kurdoherë i njëjtë.
Qyteti i Fortifikuar i Kaninës është ngritur aty nga shekulli i IV p.e. sonë. Në sistemin fortifikues dallohen disa faza ndërtimi që shtrihen në dy periudha, në atë antike dhe atë mesjetare.
Kjo kala veç vlerave historike ka sot dhe vlera turistike. Vizitore të shumtë që pushojnë gjate verës në gjirin e Vlorës, vizitojnë edhe kalanë e Kaninës. Ky fluks turistik drejt këtij objekti antik sjell dhe një vlerë të shtuar në ekonominë e zonës. Kujdesi ndaj monumenteve të kulturës, kryesisht të atyre që gjënden në periferi të qëndrave të banuara, duhet të jetë i përhershëm prej organeve përkatëse./ ATA