E fundit!

19:49 POLITICS

VIDEO-"Resign!"/ Citizens in the square against the government, call on Rama

Many citizens gathered again this Tuesday in Tirana for th...

The truth about caffeine / How it affects our body

2023-02-22 09:22:00, Shëndeti CNA

It was once used by Sufi mystics to help them concentrate during religious rituals.

Today it is one of the most widespread drinks on the planet. About 2 billion cups of coffee are consumed every day. Also, some varieties of coffee are among the most expensive products in the world.

But what makes this thing special?

You may have some idea that caffeine increases concentration, disrupts your sleep and can help with sports performance. But do you know how much coffee you can drink without risking your health? The effects of a cup of coffee can begin even before you take a sip.

Sipas një studimi të vitit 2019 me 80 persona 18-22-vjeçarë, edhe vetëm thithja e aromës

së kafesë mund të përmirësojë kujtesën dhe të stimulojë vigjilencën. Një studim i mëhershëm i vitit 2008 zbuloi se efektet e një filxhani kafeje mund të nisin vetëm 10 minuta pas konsumit të saj, ai tha se përqendrimi maksimal i kafeinës në gjak ndodh pas 45 minutash.

Por si na e rrit vigjilencën kafeja?

Kafeina vepron si një stimulues i sistemit nervor qendror, duke e bërë njeriun më vigjilent dhe më të përqendruar, por potencialisht edhe më nervoz dhe më të shqetësuar. E gjitha ka të bëjë me receptorët e adenozinës, të cilët ndihmojnë në rregullimin e rrahjeve të zemrës, rrjedhjen e gjakut dhe ciklet e gjumit-zgjimit.

Kur adenozina, një përbërës organik që gjendet natyrshëm në trupin e njeriut, lidhet me këta receptorë, ajo shkakton një përgjigje fiziologjike që çon në një ulje të aktivitetit qelizor, duke nxitur shpesh përgjumjen dhe gjumin. Kafeina mund të mashtrojë qelizat tuaja nervore dhe të lidhet me to, duke e penguar adenozina të bëjë detyrën e saj.

Kjo nxit rritjen e vigjilencës, duke lejuar gjithashtu që neurotransmetuesit stimulues të trurit (siç është dopamina) të funksionojnë në nivele të larta. Kjo e bën kafeinën një përforcues të humorit për shumë njerëz, por gjithashtu ajo mund të shkaktojë ankth pas dozave të larta. Ndërsa trupi juaj përshtatet me efektet e kafeinës pas një farë kohe, njerëz të ndryshëm mund të kenë reagim shumë të ndryshëm ndaj të njëjtës sasi të saj.

A mund ta rrisë vërtet performancën atletike?

Sigurisht që po. Një studim i vitit 2020 mbi disa çiklistë amatorë, zbuloi se kafeja përmirësoi performancën me një mesatare prej 1.7 për qind. Kjo normë mund të duket e vogël, por përbën një diferencë të madhe edhe për atletët me konkurrencë mesatare. Një studim më

i vjetër më Britani raportoi një përmirësim të lidhur me dozën në testet e kohës së reagimit, kujtesës dhe arsyetimit vizual-hapësinor midis atyre që konsumojnë rregullisht kafe.

Kur duhet ta ndaloni pirjen e saj?

Mbi këtë çështje ka shumë debate. Kafeina ka një efekt prej rreth 6 orësh. Dhe kjo do të thotë që nëse e konsumoni ekspresin tuaj të fundit në orën 16:00, gjysma e kafeinës është ende në sistemin tuaj në orën 22:00, kur ju duhet të përgatiteni të flini gjumë.

Shumë njerëz pranojnë idenë e një orari fundor për konsumin e kafes në një ditë,

për shembull pas orës 14:00 ose 15:00 të pasdite. “Konsumi i saj duket të ketë njëfarë ekuilibruar”- thotë Nik Litëllhels, një trajner i gjumit, që ka punuar me disa ekipe futbolli të njohura.

“Unë shoh shumë njerëz që pinë 3 kafe pak a shumë njëra pas tjetrës në mëngjes. Pra marrin 1.000-1.500 mg kafeinë para se të vijë dreka, pastaj ndalojnë. Por kjo nuk është mënyra e duhur. Sepse niveli i saj duhet ruajtur pa ulje dhe ngritje të mëdha. Pra duhet ta pini kur ndiheni më pak energjikë, që t’ju ndihmojë në momentet kyçe”- thotë ai.

A është e mirë për ju?

Disa njerëz thonë se konsumit i tepërt mund të lidhet me rritjen e rrezikut të kancerit ose problemeve të zemrës, ndërsa të tjerë thonë se disa filxhanë kafe në ditë janë të mira. Është e dobishme të shihen meta-analizat e shumë studimeve. Një nga më të mëdhatë, që shqyrtoi më shumë se 200 meta-analiza në vitin 2017 arriti në këtë përfundim: “Konsumimi i kafesë duket përgjithësisht i sigurt brenda niveleve të zakonshme, maksimimumi 3-4 filxhanë në ditë dhe përfitimet shëndetësor duken më të mëdha sesa dëmet”. Një studim tjetër i po atij viti zbuloi se kafeja ishte e lidhur me një ulje të mundshme të rrezikut të disa formave të kancerit, krahas sëmundjeve kardiovaskulare, sëmundjes së Parkinsonit dhe diabetit të tipit 2.

Po në lidhje me përfitimet e tjera afatgjata të kafesë?

There is some evidence that coffee's mood-enhancing effects may be beneficial in the long term. A 2016 meta-analysis of several observational studies found that caffeine consumption lowers the risk of depression. While a 2010 Finnish study found a similar result. One reason is antioxidants, which tend to be associated with reduced stress in general.

Coffee can also help burn fat, but it's more effective with exercise. To get rid of fat, you have to separate it from the cell and then burn it. While caffeine has been shown to increase the process of lipolysis, or the breakdown part.

Translated by CNA.al