Connect with Us

Pazari vdekjeprurës i Evropës me autokratët

Blog

Pazari vdekjeprurës i Evropës me autokratët

Publikuar

-

cna lajme blog

Nga Charlotte McDonald-Gibson “The New York Times”

Imazhet janë tronditëse. Fëmijë të grumbulluar rreth zjarreve, prindër që i shtërngojnë foshnjat në gjoks, ndërsa ushtarët pas gardhimit me tela me gjemba që vëzhgojnë gjithçka me një ndjenjë të dukshme padurimi. Por sado të tmerrshme që mund të jenë pamjet që na vijnë nga kufiri Bjellorusi-Poloni, nuk janë aspak befasuese.

Ato janë në fakt fytyra e politikës së emigracionit që ka Bashkimi Evropian. Nuk ka asnjë dyshim se pjesa më e madhe e fajit për këtë katastrofë humanitare – në të cilën mijëra emigrantë, shumica nga Iraku dhe Siria, po qëndrojnë nën acar ne mesin e një pylli prej  javësh – është e udhëheqësit të Bjellorusisë, Aleksandr Lukashenko.

Në një hakmarrje të hapur ndaj BE-së për sanksionet e vendosura kundër regjimit të tij, qeveria bjelloruse i çoi emigrantët në kufirin e fortifikuar polak, ku këta të fundit do të përballeshin vetëm me vështirësi dhe vuajtje. Ndonëse qeveria e shkatërroi kampin të enjten, dëmi është bërë.

Megjithatë, hakmarrja e Lukashenkos ishte e mirë-llogaritur:ai shfrytëzoi një problem që Bashkimi Evropiani ka krijuar vetes. Gjatë 6 viteve të fundit, BE është përpjekur që t’i ndalë emigrantët që vijnë nga vendet e varfra dhe që janë të përfshira në konflikte përmes mureve kufitare, një policimi të ashpër të kufijve, si dhe marrëveshjeve të dyshimta me vendet jashtë unionit, nga frika e efekteve politike të emigrimit në shkallë të gjerë.

Por ky pazar ka qenë vetë-mashtrues. Duke shfaqur panik dhe kaos të tillë përkundrejt perspektivës së emigrantëve në territorin e tij, Bashkimi Evropian u ka dhënë shteteve autoritare një manual sesi mund ta shantazhojnë unionin.

Në rast se blloku nuk gjen një përgjigje të përbashkët, të bazuar tek vlerat e tij themeltare të tolerancës dhe solidaritetit, Lukashenko nuk do të jetë autokrati i fundit, që do të shfrytëzojë ëndrrat e njerëzve për një jetë më të mirë.

Problemet nisën seriozisht që në vitin 2015, kur ardhja kaotike e më shumë se 1 milionë njerëzve, shumica për shkak të luftës dhe persekutimit në Siri, e katapultoi çështjen e emigracionit në krye të axhendës politike të kontinentit.

Mikpritja fillestare e kancelares së Gjermanisë Angela Merkel,i la shumë shpejt vendin deklaratave të ashpra dhe kufijve të sapo-fortifikuar. Mijëra emigrantë humbën jetën në përpjekje për të kaluar Detin Mesdhe, ndërsa u reduktuan në numër operacionet e kërkim-shpëtimit.

Të tjerët u grumbulluan në qendrat e zymta të paraburgimit përgjatë periferive të bllokut. Dhe vendet autoritare e vëzhguan me vëmendje atë që ndodhi. Presidenti turk Rexhep Taip Erdogan, ndjeu shansin për ta përdorur këtë problem si një lloj mjeti për të shantazhuar fqinjët e tij, dhe ofroi ndihmë me një kosto të lartë.

Në vitin 2016, Bashkimi Evropian arriti një marrëveshje:6 miliardë euro, në këmbim që Turqia të ndalonte afro 3 milionë refugjatët sirianë në tokën e saj,të cilët po tentonin të kalonin në Greqi. Edhe para krizës, Bashkimi Evropian e kishte zakon që të kapitullonte ndaj kërkesave të autokratëve, duke i ofruar kolonelit libian Muamar Gadafi 60 milionë euro në vitin 2010, pasi ai kërcënoi Evropën me një “fluks afrikanësh të uritur dhe injorantë”.

Sot, BE-ja vazhdon që të financojë Rojet Bregdetare Libiane, pavarësisht raporteve se shumica e parave përfundojnë tek milicët dhe trafikantët e qenieve njerëzore. Për emigrantët e paligjshëm, pasojat janë shpesh tragjike. Roja Bregdetare Libiane i mbyll njerëzit në qendrat e paraburgimit ku janë dokumentuar gjerësisht përdhunimet, torturat dhe vrasjet sistematike.

Sipas marrëveshjes me Turqinë, njerëzit që mbërrijnë në Greqi duhet të rikthehen në Turqi. Por në vend të kësaj, ata lëngojnë për vite në kampe të mbipopulluara në ishujt grekë.

Me një autoritet moral të dobësuar, Bashkimi Evropian është bërë më i prekshëm ndaj kërcënimeve nga qeveritë e paskrupullta.

LEXO EDHE:  Merkel: Ne duhet ta mbajmë Europën të bashkuar

Për shembull, kur blloku përpiqet që ta ndëshkojë Turqinë për shkeljen e të drejtavetë njeriut, sundimin e ligjit ose represionin politik, zyrtarët turq kërcënojnë shpesh Brukselin me anulimin e marrëveshjes. Në shenjë hakmarrje ndaj Spanjës që i ofroi trajtim mjekësor një lideri të pavarësisë së Saharasë Perëndimore, Maroku – shërbimet e sigurisë të së cilit financon edhe Bashkimi Evropian – e ndalën përkohësisht në maj policimin e kufirit me enklavën spanjolle të Ceutës.

BE varet tashmë nga vullneti i mirë i regjimeve autokratike për ruajtjen e kufijve të tij. Mjerimi njerëzor, është shndërruar në një mjet të pranueshëm për pazar: Burrat, gratë dhe fëmijët në kufirin polak, ishin vetëm të fundit në radhë që ranë pre e tyre.

Të bllokuar midis rojeve kufitare polake dhe atyre bjelloruse të armatosura rëndë, gati duke ngrirë nga i ftohti dhe me pak ushqime në dispozicion, ata u përballën me një situatë të rrezikshme. Të paktën 11 persona kanë humbur jetën deri tani.

Bashkimi Evropian u fokusua tek  Lukashenko, duke denoncuar veprimet e tij “çnjerëzore”. Por këto fjalë tingëllojnë të zbrazëta kur Polonia, një shtet anëtar i BE-së, i detyroi emigrantët të riktheheshin në kufi dhe hodhi gaz lotsjellës dhe topa uji ndaj tyre.

Po ashtu, Varshava i pengoi gazetarët, punonjësit e ndihmës humanitare dhe vëzhguesit ndërkombëtarë që të depërtonin në zonën kufitare. E megjithatë, çuditërisht Polonia nuk u vu nën presionin e unionit për të hapur kufirin e saj për emigrantët më në rrezik për jetën. Përkundrazi, ajo gëzonte mbështetjen e plotë të bllokut.

Zyrtarët evropianë përdorin gjuhën e epërsisë morale dhe humanitarizmit, pa politika për ta mbështetur atë, duke e dobësuar kësisoj autoritetin e tyre në raport me vende të tilla si Bjellorusia dhe Rusia. Ata duhet që të fillojnë menjëherë t’i korrigjojnë këto standarde të dyfishta.

Së pari, Komisioni Evropian duhet t’i bëjë presion Polonisë – duke përdorur kërcënimin apo edhe sanksionet – që të lejojë qasjen e organizatave humanitare në zonën kufitare aty ku është e nevojshme, dhe të përpunojë kërkesat për azil të njerëzve në territorin e saj.

Ky duhet të jetë hapi i parë në një qasje të re ndaj problemit të emigracionit, duke krijuar më shumë shtigje ligjore për dhënien e vizave të punës dhe zhvendosjen e refugjatëve, dhe duke zhvilluar një sistem funksional azili, në të cilin barra ndahet nga të gjitha vendet anëtare të bllokut.

Asgjë nga këto nuk do të jetë e lehtë – ndjenja kundër emigrantëve e ekstremit të djathtë, është e rrënjosur gjerësisht në të gjithë kontinentin – por përfitimet do të ishin të gjera. Kjo lëvizje do të forconte pozitën morale të bllokut, dhe do t`i hapte shoqëritë ndaj përfitimeve që mund të sjellë emigrimi i mirë-kontrolluar.

Por në thelb, ky ndryshim në qasje ka një domethënie strategjike. Skenat kaotike në kufij, nuk janë një pamje e mirë. Duke i trajtuar azilkërkuesit në territorin e tij jo si skenarin më të keq të mundshëm, por si një situatë të menaxhueshme, e cila duhet përballuar me dhembshuri dhe solidaritet, Brukseli do t’i dërgonte një mesazh të fuqishëm botës.

Kundërshtarët e tij do ta mësonin se s’do të kishte kuptim që të përpiqeshin ta shantazhonin atë në të ardhmen. Por në rast se blloku lejon që vdekja dhe vuajtjet të bëhen të zakonshme për emigrantët, kufiri midis regjimeve autoritare dhe Bashkimit Evropian do të mjegullohet edhe më shumë. Kjo do të ishte panorama me e mirë për të gjithë ata që duan të minojnë demokracinë dhe të drejtat e njeriut.

Përkthyer dhe përshtatur nga CNA.al

Për të rejat më të fundit behuni pjesë e grupit tonë në facebook : City News Albania

Komentoni

Adresa juaj email nuk do të bëhet publike. Fushat e domosdoshme shënohen *

Blog

Pse Kina po e zgjeron arsenalin e saj bërthamor?

Publikuar

-

Nga

cna lajme blog

Nga Tong Zhao “The New York Times”

Harrojeni fuqinë bërthamore. Është koha që Shtetet e Bashkuara të bisedojnë me Kinën për cenueshmërinë reciproke. Është e qartë se Pekini po e zgjeron me shpejtësi arsenalin e vet bërthamor. Imazhet satelitore tregojnë se Kina po ndërton më shumë se 100 kapanone të reja të lëshimit të raketave balistike ndërkontinentale.

Muajin e kaluar u raportua mbi testimin nga Kina të një rakete hipersonike me aftësi bërthamore, e cila qarkulloi përreth globit. Ai është vendi e parë që e ka bërë këtë. Ndërkohë, Pentagoni po paralajmëron se Kina mund ta4-fishojë arsenalin e saj bërthamor deri në vitin 2030.

Të marra së bashku, shqetësimet në SHBA për një “sukses strategjik” të Kinës janë mëse të kuptueshme. Në këto kushte, pa vullnetin e Shteteve të Bashkuara dhe Kinës për të hyrë në një dialog të qartë, pasojat mund të jenë katastrofike.

Disa ekspertë amerikanë mendojnë se Kina po teston sistemet e saj të lëshimit të armëve bërthamore, pasi po kërkon mënyrën për të anashkaluar mbrojtjen raketore të SHBA-së, për të cilën ekspertët bërthamorë të Pekinit kanë frikë se mund t’ia mohojë aftësinë e vendit të tyre për të absorbuar një sulm bërthamor të SHBA-së, dhe më pas për t’u hakmarrës.

Ndonëse kjo mund të jetë teknikisht e saktë, asaj i mungon tabloja më e plotë gjeopolitike. Zhvillimi në rritje i mbrojtjes raketore të SHBA-së, nuk mund ta shpjegojë dot rritjen relativisht të papritur të Kinës në fushën ushtarake.

Përkundrazi, urdhri i muajit mars i presidentit Xi Jinping për të “përshpejtuar më tej ndërtimin e sistemeve të avancuara të parandalimit strategjik”, ka shumë të ngjarë të reflektojë shqetësimin e tij të shtuar se aftësia inferiore bërthamore e Kinës, mund të inkurajojë armiqësinë e SHBA-së dhe të minojë rritjen e Pekinit në një moment kritik të konkurrencës midis fuqive të mëdha.

Zyrtarët kinezë besojnë se Shtetet e Bashkuara janë bërë më të dëshpëruara në përpjekjet e tyre për të penguar me forcë Kinën nga tejkalimi në aspektin ekonomik (në një periudhë të shkurtër) dhe më pas atë ushtarak (në vijimësi).

Ata e shohin presionin në rritje të SHBA-së mbi Kinën sa i përket të drejtave të njeriut, sundimit të ligjit, Hong Kongun dhe Tajvanin si dëshmi se Uashingtoni është i gatshëm.

Që të ndërmarrë rreziqe më të mëdha për ta ndalur ngritjen e Kinës, nëpërmjet delegjitimimit të qeverisë, duke e destabilizuar vendin komunist dhe duke e bllokuar bashkimin kombëtar me Tajvanin.

Unë kam punuar për një periudhë të shkurtër,më shumë se një dekadë më parë,si nëpunës civil në Pekin mbi çështjet e punëve të jashtme, ndërsa i kam kaluar 7 vitet e fundit si ekspert i pavarur i politikave bërthamore. Për mua është e qartë se zgjerimi i arsenalit bërthamor të Pekinit, është në fund të fundit një përpjekje për ta detyruar Uashingtonin që të heqë dorë nga sulmi strategjik i perceptuar, dhe për të pranuar një marrëdhënie “brishtësie të ndërsjellë” – në të cilën asnjë vend nuk do të kishte aftësinë apo vullnetin për të kërcënuar tjetrin me luftë bërthamore, pa rrezikuar shkatërrimin e vet.

Shtetet e Bashkuara kanë ngurruar ta adresojnë dëshirën e Kinës për një marrëdhënie të tillë, gjë që ka prodhuar ankthin që ka Pekini se mos SHBA-ja do të tentojë “sigurinë absolute. Për të parandaluar përshkallëzimin e konkurrencës së tyre bërthamore, ka ardhur koha që Shtetet e Bashkuara ta pranojnë ekzistencën de facto të cënueshmërisë së ndërsjellë bërthamore me Kinën.

Ky mund të duket si një veprim i guximshëm. Por duhet të kujtojmë se kjo nuk është e paprecedentë. Deklarata e përbashkët Regan-Gorbaçov e vitit 1985 se “një luftë bërthamore nuk mund të fitohet, dhe as nuk duhet të zhvillohet kurrë”, ndihmoi në uljen e temperaturës së Luftës së Ftohtë.

Një angazhim i ngjashëm i ndërsjellë nga udhëheqësit e SHBA-së dhe Kinës, do të ndihmonte në zbutjen e garës së sotme të armatimeve. Gjithashtu, ai do të ndihmonte në stabilizimin e marrëdhënieve dypalëshe që sot janë më të rëndësishmet në botë.

LEXO EDHE:  Serwer: Evropa, qasje raciste ndaj shqiptarëve

LEXO EDHE:  Serwer: Evropa, qasje raciste ndaj shqiptarëve



Ndërkohë, kjo gjë do t’i jepte Pekinit sigurinë se Shtetet e Bashkuara janë të gatshme ta pranojnë bashkëjetesën paqësore, dhe të shmangin sfidimin e interesave thelbësore të Kinës. Nga ana tjetër, zvogëlimi i kërcënimit të holokaustit bërthamor, mund të krijojë mundësi për nisjen e negociatave thelbësore për kontrollin e armëve.

Për shembull, për kufizimin e zhvillimit të sistemeve të reja raketore dhe të armëve të hapësirës, por edhe të ndihmojë në frenimin e konkurrencës dypalëshe ushtarake. Duke pasur më shumë besim mbi qëllimet e ardhshme të marrëdhënieve SHBA-Kinë, Pekini mund të priret të veprojë në një mënyrë më pro-aktive,dhe të bashkëpunojë me Uashingtonin për probleme të tjera dypalëshe, si mosmarrëveshjet tregtare dhe sulmet kibernetike, apo sfidat më të ngutshme globale sikurse është pandemia e Covid-19.

Sigurisht, ka rreziqe që bashkëpunimi mund të dështojë. Kina mund të arrijë në përfundimin se shtimi i arsenalit të saj bërthamor, ka funksionuar shumë mirë si një taktikë presioni, ndaj forcimi i mëtejshëm i fuqisë ushtarake mund të sjellë lëshime edhe më të mëdha nga ana e SHBA-së.

Sidomos aleatët amerikanë në Azinë Lindore, kanë shqetësime të kuptueshme se Kina mund ta rrisë agresionin e saj ushtarak në nivel konvencional, pasi të jetë larguar rreziku i përshkallëzimit bërthamor. Dhe mund të qëllojë që Kina ta interpretojë pranimin nga SHBA të cënueshmërinë reciproke, si një shenjë se Uashingtoni është i gatshëm të tolerojë përpjekjet e Pekinit për të avancuar “interesat thelbësore”, si pushtimi i territorit të diskutueshëm në Detin e Kinës Jugore apo arritja e bashkimit me Tajvanin.

Po ashtu, Kina mund të presë që Shtetet e Bashkuara të ndalojnë së evokuari të drejtat e njeriut dhe shtypjen në vend, duke pretenduar se kritika të tilla e cënojnë sigurinë e regjimit të Pekinit. Dhe se kjo qasje mund të minojë përpjekjet e presidentit amerikan Joe Biden për t`u mbështetur tek një diplomaci me bazë vlerat universale.

Gjithsesi, pranimi i cënueshmërisë së ndërsjellë nuk duhet të bëjë që palët të flenë mbi gjethe dafinash. Shtetet e Bashkuara mund të marrin disa masa për të zbutur rreziqet. Amerika duhet qëta ftojë Kinën për të biseduar sinqerisht për cënueshmërinë reciproke, duke e përdorur dialogun si një mundësi për t’u sqaruar dhe angazhuar reciprokisht, për të krijuar kushtet e nevojshme për pranimin formal të cënueshmërisë reciproke.

Kina duhet të paraqesë një kuadër të pranueshëm reciprokisht, lidhur me pritshmëritë e saj specifike. Këtu duhet të përfshihet detajimi i asaj që përbën një shkelje të vërtetë të interesave thelbësore të Kinës, përkundrejt një mosmarrëveshjeje politike të nivelit të lartë.

Për shembull, mostrajtimi i debateve normale mbi çështjet e të drejtave të njeriut si përpjekje për të rrëzuar regjimin, dhe çfarë sigurie mund të japë Pekini për të adresuar shqetësimet e SHBA-së rreth sjelljes dhe planeve të saj ushtarake rajonale në lidhje me Tajvanin.

Kina nuk ka gjasa të dëshirojë të përkulet. Por që të funksionojë marrëdhënia e re me SHBA-në, ajo duhet të jetë më fleksibël. Po ashtu, është në interesin e Kinës që të kuptojë se, ashtu si cënueshmëria reciproke SHBA-Rusi, nuk e mbrojti Moskën nga kritikat amerikane mbi të drejtat e njeriut, edhe cënueshmëria reciproke SHBA-Kinë ka shumë të ngjarë të mos e detyrojë Uashingtonin ta“respektojë Kinën” ashtu diç duan zyrtarët kinezë.

Dhe kjo jo sepse arsenali bërthamor i Kinës është shumë i vogël. Përkundrazi, refuzimi publik i Kinës ndaj një rendi ndërkombëtar të bazuar në rregulla, i nxit ndoshta më shumë se çdo gjë tjetër zyrtarët amerikanë që të vënë në dyshim mençurinë e pranimit të cënueshmërisë reciproke.

Shënim:Tong Zhao,studiues në Programin e Politikave Bërthamore në fondacionin “Carnegie për International Peace” me qendër në Pekin.

Përkthyer dhe përshtatur nga CNA.al

LEXO TE PLOTE

Blog

Tmerret në burgjet e Koresë së Veriut/ 1 në 4 të dënuar, nuk dalin të gjallë prej andej

Publikuar

-

Nga

cna lajme blog

Koreja e Veriut, ka një histori të zymtë të burgosjes së të huajve si dhe të qytetarëve. Organizata “Freedom House” e rendit Korenë e Veriut, si një nga regjimet më represive në botë.

Ndërkohë sipas Departamentit Amerikan të Shtetit, vendi komunist ka 6 lloje objektesh të paraburgimit:kwanliso (kampet e punës ku futen të dënuarit politikë), kyohwaso (qendra e riedukimit), kyoyangso (qendra e reformës së punës), jipkyulso (qendra grumbullimi për kriminelët e nivelit të ulët), rodong danryeondae (qendrat e trajnimit për punë) dhe kuryujang ose kamok (vendet e marrjes në pyetje).

Ky sistem penal me shumë nivele është përshkruar si “gulag” nga revista “Time”, duke iu referuar kampeve gulag të Bashkimit Sovjetik, që vranë midis 1.2 deri në 1.7 milion njerëz gjatë viteve 1918-1956. Komiteti për të Drejtat e Njeriut në Korenë e Veriut, bëri një paralele të ngjashme në raportin e tij me titull “Gulagu i fshehur”.

Komiteti thotë se sistemi penal i Koresë së Veriut, shkel të paktën 13 nene të Paktit Ndërkombëtar për të Drejtat Civile dhe Politike. Kushtet në burgjet koreano-veriore janë aq të tmerrshme saqë Instituti Asan për Studime Politike, vlerëson se shkalla e vdekshmërisë atje është mbi 25 për qind.

Sipas raportit në fjalë, të burgosurit janë viktima të “paraburgimit arbitrar”, që përfshin dënime që nuk kanë asnjë lidhje me kushtetutën apo sistemin gjyqësor. Pra dënimi jepet sipas gjykimit personal mbi të burgosurit. Për shembull në vitin 2014, Lim Ok Kyung u arrestua për kontrabandë pajisjesh kineze.

Ajo e përshkroi kështu trajtimin e saj për Human Rights Watch:”Në fillim, ata më thanë të shkruaja gjithçka mbi veten time, gjithçka që nga momenti i lindjes sime e deri më sot. Ndaj u detyrova të shkruaja të gjithë historinë time për orë të tëra”.

Më pas, Kyung u akuzua se kishte gënjyer në deklaratën e saj, ndaj iu nënshtrua rrahjeve të vazhdueshme. “Disa roje që kalonin aty më goditnin me duar ose me shkelma… Për pesë 5 rresht më detyruan të qëndroja në këmbë dhe nuk më lanë të flija”.

Sado i egër që ishte trajtimi ndaj Kyung, përvojat e viktimave të tjera kanë qenë edhe më makabre. “Gulagu i fshehur” raporton se disa të dyshuar janë arrestuar për shkak të “mendimeve të gabuara”, dhe ndonjëherë akuzohen për “njohuri të gabuara”.

Nëse një qytetar akuzohet për këto “krime”, ai dërgohet në një kamp pune pa asnjë proces gjyqësor, qoftë edhe formal. Dënimet për këto “krime” ideologjike të pabaza, janë zakonisht me burgim të përjetshëm. Një shembull i tipik ndodhi në fund të viteve 1980, kur koreano-veriorët që studionin në Evropën Lindore, u thirrën me urgjence në shtëpi gjatë rënies së Bashkimit Sovjetik.

Kur u kthyen, shumë prej tyre u burgosën, për t’i ndaluar që të përhapnin njohuritë e tyre mbi socializmin. Por regjimi komunist ka viktimizuar edhe disa shtetas të huaj. Shembulli më famëkeq është ai i Oto Uormbier, një student 22-vjeçar që vizitoi vendin komunist nëpërmjet një grupi turistësh më 29 dhjetor 2015.

Dy ditë më vonë, më 2 janar 2016, Uormbier u arrestua në aeroportin e Phenianit. Regjimi e njoftoi arrestimin e tij vetëm 20 ditë më vonë, duke deklaruar se i riu amerikan po mbahej nën arrest për “veprimtari kundër republikës”. Më 29 shkurt, Uormbier u detyrua të pranonte se kishte vjedhur një parullë propagandistike nga hoteli i tij, për të cilën u dënua me 15 vjet burg dhe punë të rëndë në kamp.

LEXO EDHE:  A është ky personazh negociatori i “pazarit” Basha-Meta?

LEXO EDHE:  Serwer: Evropa, qasje raciste ndaj shqiptarëve

Në “rrëfimin” e tij të dyshimtë, Uormbier tha se ai kishte vjedhur parullën për Kishën Metodiste të Miqësisë së Bashkuar, e cila i ofroi atij në këmbim një makinë me vlerë 10.000 dollarë. Në qershorin e vitit 2017, pra rreth 16 muaj më vonë, administrata Trump mësoi se Uormbier ishte pa ndjenja.



Ndaj Uashingtoni dërgoi një mision diplomatik për ta zgjidhur këtë çështje. Më 13 qershor, Uormbier u arrit të evakuohej në Saporo të Japonisë, dhe prej andej në Sinsinati të Ohajos, ku e prisnin në ankth prindërit e tij Fred dhe Sindi. Por në fakt Uormbier kishte rënë në koma prej një viti.

22-vjeçari vdiq 6 ditë më vonë më 19 qershor 2017. Se çfarë torturash përjetoi Uormbier në Korenë e Veriut, kjo mund të mos merret vesh kurrë. Pheniani fajësoi për vdekjen e tij botulizmin, dhe një reagim negativ ndaj një pilule gjumi. Por kjo u hodh poshtë nga autoritetet amerikane.

I ati i Uormbier, Fredi, ishte i bindur se djali i tij ishte torturuar. Ai përmendi faktin se dhëmbët e tij të drejtë ishin shtrembëruar, dhe se në këmbë kishte shenjën e një plage të madhe. Pak kohë më parë BBC raportoi se në burgjet e Koresë së Veriut gjenden aktualisht 80.000-120,000 njerëz.

Një raport i OKB-së i korrikut të këtij viti, përshkruante shkeljet e vazhdueshme të të drejtave të njeriut. Raporti bazohej në shumë dëshmi. Kështu një grua rrëfeu se ishte goditur me dru të ndezur:”Lëkura e fytyrës m’u hap, mjekra m’u zhvendos dhe humba 4 dhëmbë”.

Një tjetër grua tha:”Disa të burgosurve iu kërkohej të vendosnin kokat e tyre në hekurat e qelisë, dhe rojet do të na rrihnin me shkop…Ne ishim njësoj si thasët e grushtimit në boks…”

Ndëshkimet e tjera janë më pak të “dhunshme”. Për shembull, një qeli me 12 të burgosur u detyrua të bënin 1000 pompa, vetëm njëri prej tyre kishte gërhitur. Të burgosurit më të rinj mundën ta kalonin këtë test mizor, por të moshuarve thuhet se “u ra të fikët në vend”.

Sipas Departamentit Amerikan të Shtetit, kushtet në burgjet e Koresë së Veriut janë “kërcënuese për jetën” për shkak të kushteve të këqija higjienike, kujdesit të kufizuar mjekësor, mbipopullimit të konsiderueshëm dhe ushqimit të pakët.

Një i burgosur në një kampi pune dëshmon:”Ne ushqeheshim vetëm me miell misri, rreth 100 gramë, 3 herë në ditë”. Racioni ushqimor ishte aq i paktë, sa si të burgosurit ashtu edhe gardianët mbështeteshin tek vizitat e anëtarëve të familjes për të plotësuar nevojat e tyre. Raporti “Gulagu i fshehur”, zbuloi se të burgosurit detyrohen të hanë çdo gjë që mund të gjejnë, bar, lëvore pemësh, minjtë, gjarpërinj dhe ushqimet e kafshëve.

Sipas Go Myong-Hyun nga Instituti Asan për Studimet e Politikave “8 në 10 të burgosur koreano-veriorë vuanin nga para vdekjes nga kequshqyerja”. Të burgosurit i nënshtrohen punës së rëndë fizike 12 orë në ditë, 7 ditë në javë. Atyre u lejohet vetëm 1 ditë pushimi në muaj, si dhe në 3 festa kombëtare, të cilat janë dita e Vitit të Ri dhe ditëlindjet e Kim Il-sung dhe Kim Jong-Il.

Përkthyer dhe përshtatur nga CNA.al

https://www.grunge.com/660950/heres-why-you-probably-wouldnt-survive-inside-a-north-korean-prison

LEXO TE PLOTE

Blog

Kush janë 10 tradhtarët më famëkeq në histori

Publikuar

-

Nga

(Pjesa e dytë)

Tradhtia është një nga llojet më të këqija të krimeve që mund të kryejë ndonjëherë një njeri. Ajo shkatërron jo vetëm besimin tek ish-aleatët, por vë seriozisht në pikëpyetje karakterin e tradhtarit. Është e sigurt të thuhet se asnjë lloj lavdie, dhe asnjë lloj shpërblimi që mund të fitojë tradhtari, nuk mund të krahasohet me dëmet që i ka sjellë popullit të tij duke e tradhtuar atë. Historia ka plot shembuj të tradhtarëve. Ja cilët janë 10 më famëkeq në histori.

La Malinke

 

Kjo grua vendase, luajti një rol kyç në pushtimin spanjoll të Perandorisë Azteke. Ajo ndihmoi pushtuesin Hernan Kortes, duke u angazhuar si përkthyese, këshilltare dhe ndërmjetëse. Tani në Meksikë, fjala “malinchista” i referohet një bashkatdhetari jo besnik.

Emri origjinal i La Malinke ishte Dona Marina. Ajo lindi në vitin 1500 si vajzë në një

familje fisnike. Pas vdekjes së babait, e ëma e saj u martua me një burrë tjetër që e shiti atë

tek tregtarët e skllevërve. Në vitin 1519, tregtarët e dërguan atë në Tabasko, një qytet i popujve Maja.

Gjatë pushtimit të Perandorisë Azteke nga spanjollët, Marina bashkëpunoi me një prift spanjoll që dinte gjuhën Maja. Ajo i bindi njerëzit nga qytete të shumta Maja që të bashkohen në një aleancë me spanjollët në luftën e tyre kundër Perandorisë Azteke.

Ajo përktheu nëpërmjet priftit në gjuhën azteke, nahuatl, për llogari të Kortes. Më vonë, mësoi spanjisht dhe u bë përkthyesja e drejtpërdrejtë e pushtuesit. Por thuhet se ajo ishte më shumë sesa thjesht një përkthyese. Kortes dhe Marina bënë një jetë bashkëshortore dhe patën një djalë.

Alfred Redl

Pak para Luftës së Parë Botërore, Alfred Redl, kreu i shërbimit sekret në ushtrinë austriake, i shiti Rusisë cariste informacione tepër sekrete mbi Austrinë dhe ushtrinë e saj. Për më tepër, tradhtari u furnizoi popullin e tij me informacione të rreme mbi forcën ushtarake të armikut.

Në vitin 1900, Reld u emërua shef i kundërzbulimit. Dy vjet më vonë, ai filloi të punonte edhe si spiun i Rusisë.

Gjatë11 viteve të ardhshme, Redlu dha rusëve informacione mbi kodet, shifrat, shkronjat, hartat, fotografitë, urdhrat e ushtrisë, planet e mobilizimit, madje edhe gjendjen e rrugëve

dhe hekurudhave austriake. Për të pasur një reputacion të shkëlqyer në punën e tij të kundërzbulimit, ai jepte informacione të rreme për armiqtë dhe demaskonte spiunët rusë

të nivelit më të ulët.



Në vitin 1913 u gjetën dy zarfe me para, që i përkisnin shërbimeve sekret franceze dhe ruse. Dhuratat u vendosën enkas diku, dhe u mbajtën nën vëzhgim, kur Redl shkoi t’i merrte u zbulua edhe tradhtia e tij. Redl rrëfeu të gjitha krimet e tij si tradhtar, ndërsa kreu vetëvrasje pasi i shkroi një letër vëllait të tij.

Efialti

 

I joshur nga pasuritë e ofruara nga persët, Efialti e tradhtoi atdheun e tij, Greqinë. Në vitin 480 Para Erës Sonë gjatë Betejës së Termopileve, ai u tregoi armiqve një shteg të ngushtë për ta goditur pas shpine ushtrisë greke. Pas asaj tradhtie grekët u masakruan në fushën e betejës.

LEXO EDHE:  Sulmet terroriste/ Rama: Dobësia e Evropës, krijimi i një sistemi të inteligjencës

LEXO EDHE:  Me impeachment-in, demokratët treguan se Trump e meriton një mandat të dytë

Edhe pse spartanët ishin zënë në befasi, 300 prej tyre luftuan me guxim deri në fund. Në betejë vdiqën 2 komandantët grekë Kserksi dhe Leonidha. Efialti mund të cilësohet me të drejtësi tradhtari më i madh në historinë greke. Pa ndihmën e tij, do të kishte qenë shumë më e vështirë ose ndoshta e pamundur për persët të fitonin mbi spartanët.

Harold Kol

Konsiderohet si tradhtari më famëkeq i Luftës së Dytë Botërore. Ai ishte një ushtar britanik, dhe një spiun i nazistëve në të njëjtën kohë. Ai i mashtroi të dyja palët, britanikët dhe gjermanët, dhe u arratis disa herë nga burgu. Kol ishte liruar së fundi nga burgu, duke u rekrutuar në ushtrinë britanike në shtatorin e vitit 1939.

Gjatë shërbimit të tij në Francë, ai u gradua si rreshter, por u kap nga gjermanët gjatë kapitullimit të Francës në verën e vitit 1940. Kol u arratis dhe ndihmoi në funksionimin e linjave të Rezistencën Franceze. Në vitin 1941, Kol u kap sërish nga gjermanët, këtë herë nga Gestapo.

Ata e bindën atë që t’i tradhtonte francezët, ai pranoi dhe denoncoi 150 anëtarë të Rezistencës Franceze, përfshirë disa nga emrat më të rëndësishëm. Të paktën 50 nga 150 francezë u ekzekutuan nga Gestapo. Pas kësaj, Kol u ndoq nga shërbimi sekret britanik M19,deri sa u kap në qershor të vitit 1945. Ai u arratis sërish në nëntor të po tij viti, por një vit më vonë, më 8 janar ai u qëllua për vdekje nga policia franceze.

Andrej Vllasov

Një gjeneral i famshëm sovjetik Vllasov, i tradhtoi sovjetikët duke krijuar Ushtrinë Çlirimtare Ruse. Kjo ishte një trupë prej qindra ushtarësh, që kishin dezertuar nga Ushtria e Kuqe,dhe më vonë luftuan për nazistët kundër popullit të tyre.

Vlasov ishte gjenerali i preferuar i Stalinit, që e shpëtoi Moskën në dimrin e viteve 1941-1942, dhe që mori pjesë edhe në Luftën e Leningradit. Nazistët e kapën gjeneralin dhe e bindën qëtë dezertonte për të kaluar me Rajhun e Tretë.

Në vitin 1944, autoritetet naziste e lejuan Vllasov të krijonte njësinë e tij për ta çliruar popullin rus nga regjimi i Stalinit. Kështu ai krijoi Ushtrinë Çlirimtare Ruse, duke rekrutuar ushtarët rusë që ishin kapur rob nga gjermanët.

Nga fundi i Luftës së Dytë Botërore, kjo Ushtri Çlirimtare prej 50.000 burrash po luftonte kundër Ushtrisë së Kuqe. Shumica e tyre iu dorëzuan trupave amerikane që përparonin në Çekosllovaki, të cilët më pas i dorëzuan tek sovjetikët. Edhe Vllasovi u dorëzua sovjetikëve në majin e vitit 1945 dhe u ekzekutua prej tyre më 1 gusht 1946.

Përkthyer dhe përshtatur nga CNA.al

10 of the Most Notorious Traitors in History

LEXO TE PLOTE