Connect with Us

Vala e re goditëse e koronavirusit në Evropë/ Pse normat e vaksinimit do jenë thelbësore

Blog

Vala e re goditëse e koronavirusit në Evropë/ Pse normat e vaksinimit do jenë thelbësore

Publikuar

-

/
cna lajme blog

Nga Cornelius Hhirsch & Ashleigh Furlong “Politico.eu”

Në Evropë ka nisur vala e katërt e pandemisë së koronavirusit, dhe vetëm pak vende po kursehen nga një rritje e shqetësuese e rasteve. Rezulton se vaksinimi gjithëpërfshirës, ​është i nevojshëm – por jo i mjaftueshëm – për të frenuar përhapjen e koronavirusit, që është shumë i lartë gjatë stinëve të vjeshtës dhe dimrit.

Vendet që kishin lehtësuar ndjeshëm kufizimet e distancimit social gjatë sezonit të verës, po shqyrtojnë tashmë mundësinë e ri-zbatimit të masave të forta për të frenuar valën e rasteve në rritje dhe shtrimeve në spital. Vaksinimi “zgjidh një pjesë të problemit, por jo të gjithë atë”, thotë Hajo Zeb, profesor i epidemiologjisë në Universitetin e Bremenit, Gjermani.

Ndërsa vaksinimi të mbron nga infeksioni, asgjë nuk është 100 për qind e sigurt. Po aq shqetësues është edhe fakti se imuniteti ndaj koronavirusit po pakësohet, duke çuar në rikthimin e vendeve drejt masave mbrojtëse përforcuese. “Unë mendoj se edhe publiku po e kupton se pandemia nuk ka mbaruar ende”- shton ai.

“POLITICO” ka analizuar të dhënat mbi normën e vaksinimit, rastet e reja, shtrimet në spital dhe vdekjet në të gjithë BE-në si dhe në Britaninë e Madhe. Një qasje e zgjuar ndaj masave të tilla si kërkesat për maskat e fytyrës në mjedise të mbushura me njerëz dhe “pasaportat” e vaksinave janë një diferencues i rëndësishëm.

Në njërin skaj të spektrit, një grup vendesh kanë arritur një shkallë të lartë të vaksinimit, si për popullsinë e tyre të rritur, po ashtu edhe për nxënësit më të rritur në moshë shkollore. Në krye të kësaj liste është Portugalia, e cila i ka frenuar me sukses infeksionet e reja, shtrimet në spital dhe ka një nivel shumë të ulët të vdekshmërisë.

Në anën tjetër gjenden vendet të cilat po përballen me valën e tyre të re më të rëndë që prej fillimit të  pandemisë në pranverën e vitit 2020. Me vetëm një pjesë të popullsisë së tyre të rritur që  tashmë është  vaksinuar, Covid-19 po përhapet si një zjarr i tërbuar në Bullgari dhe Rumani, duke i shtyrë drejt kolapsit sistemet e tyre shëndetësore. Ja cila është lista me 4 grupet e shteteve:

Në të parën bëjnë pjesë ato vende që i kanë tejkaluar parashikimet:Suksesi i fushatave të vaksinimit në vende si Portugalia, Malta dhe Spanja – ku 80 për qind apo më shumë e popullsisë është vaksinuar plotësisht – përkthehet drejtpërdrejt në shifra shumë  më  të  ulë ta të fataliteteve dhe shtrimeve në spital ndryshe nga vendet e tjera.

Në listën e dytë futen ato vende që mund të bënin më mirë sesa kanë bërë:Vende si Britania e Madhe, Gjermania dhe Austria kanë arritur një normë vaksinimit në nivelet 60-70 për qind, por që nuk janë të mjaftueshme për të ndaluar rritjen e rasteve të reja.

Zbutja e kufizimeve në Britani ka qenë gjithashtu një shtysë  e fuqishme ndaj infeksioneve të reja.Në të tretën bëjnë pjesën vendet që kanë mbetur pas me objektivat:Tre vendet baltike dhe disa vende në Evropën Qendrore, si Sllovenia, po përjetojnë disa nga normat më të larta të rasteve të reja ditore për 1 milionë  njerëz. Shkalla e vaksinimit prej 50 për qind në këtë rajon, ka lënë shumë segmente të popullatës së tyre të pambrojtura nga virusi.

Për këtë arsye, shtrimet në spital dhe vdekjet janë shumë më të larta se në fqinjët e tyre perëndimorë. Dhe në listën e katërt bëjnë pjesë vendet që po vuajnë më shumë nga kjo pandemi:Dy vendet që mbeten më shumë prapa me vaksinimin janë Bullgaria dhe Rumania. Sistemet e tyre shëndetësore shumë të mbingarkuara, kanë kontribuar në “stuhinë e përsosur” për valën aktuale të koronavirusit, që përjeton nivele shqetësuese të larta të shtrimeve në spital.

“Kjo që po shohim është kryesisht një epidemi e të pa vaksinuarve”-thekson Zeb. Të dhëna e ilustrojnë më së miri këtë pretendim, me vendet e listës së parë që kanë shumë pak raste për 1 milionë banorë. Efektiviteti i vaksinimin për të  parandaluar humbjet e jetëve është shumë shqetësues.

Rumania dhe Bullgaria, kanë përqindjen më të ulët të njerëzve që  janë  vaksinuar plotësisht, dhe numrin e vdekjeve ditore që tejkalon çdo vend tjetër të BE-së . “Përgatitja e mirë për valën e katërt do të ishte një fushatë efektive e vaksinimit”- tha Ioana Mihaila, ish-ministre e Shëndetësisë në Rumani.

LEXO EDHE:  Rebelimi i natyrës/ Viruset që na vijnë nga mizoria jonë ndaj kafshëve

“E gjithë Evropa po përballet me një rritje të presionit nga pandemia. Në Evropën Lindore, ku shkalla e vaksinimit është shumë më e ulët se në Perëndim, ndikimi sanitar është real dhe intensiv”- deklaroi para ligjvënësve të martën ministri francez i Shëndetësisë, Olivje Veran.

Diku tjetër, kushtet klimatike dhe përhapja e një nëntipi më infektiv të variantit Delta të koronavirusit, po nxisnin me shumicë rastet e reja. “Ne kemi që të gjitha arsyet për të qenë vigjilentë”- shtoi Veran. Ndërkohë Zeb druhet se sistemet shëndetësore nuk do të jenë në gjendje që të përballen me një valë tjetër.

Ai tha se situata e “jashtëzakonshme” e vitit të kaluar nuk mund të përsëritet, pasi ekziston  shqetësimi se sistemet shëndetësore nuk do ta përballojnë dot më. Ndërsa vaksinimi nuk është një zgjidhje e plotë – ai nuk e bllokon plotësisht transmetimin – tanimë është e qartë se ai mund të parandalojë sëmundjet e rënda dhe vdekjet.

Të dhënat nga Britania e Madhe, janë shumë të qarta në këtë aspekt. Britania ka përjetuar një rritje të ndjeshme të rasteve. Por ndërkohë  që normat e shtrimeve në spital po rriten, ato nuk janë rritur në të njëjtën masë si në valët e mëparshme.

Në pjesën më të madhe të Evropës Perëndimore, ku rastet po rriten, është pak herët për të thënë nëse shtrimet në spital do të priren të jenë shumë më të larta apo jo. Tani për tani, shtrimet në spital janë kufizuar tek infeksionet më të reja.

Ndërsa rastet e reja mund të jenë edhe më të shumta se sa ishin vjeshtën dhe dimrin e kaluar, ato “sigurisht nuk janë më të larta në aspektin e shtrimit në spital”, thotë Zeb. “Ky është edhe lajmi i mirë, që flet për efektin e vaksinimeve”- theksoi ai.

Një tjetër nxitës kryesor i rasteve të reja kanë  qenë të rinjtë. Depti Gurdasani, epidemiolog në Universitetin Mbretëresha Meri në Londër, thekson se kur shkollat ​​u rihapën në Britani, nivelet e larta të transmetimit të komunitetit rezultuan në një “rritje shpërthyese”sa i përket numrit të rasteve.

Midis vendeve me të dhëna të disponueshme, rezulton se vendet që kanë pak raste të reja, si Portugalia dhe Spanja, kanë gjithashtu një përqindje vaksinimi që është 30 për qind në mesin e atyre nën 18 vjeç. Ndërkohë Bullgaria dhe Rumania, kanë norma vaksinimi të adoleshentëve që nuk i kalojnë 4 për qind.

Kroacia, Sllovenia, Sllovakia dhe Greqia, të  cilat vijnë  të  tretat në listë vazhdojnë  të  kenë  norma nën 10 për qind të vaksinimit të të rinjve, ndaj po përballen gjithashtu me një rritje të ndjeshme të rasteve të reja. Duke pasur parasysh të dhënat për rastet, vdekjet dhe shtrimet në spitale, normat e përgjithshme të vaksinimit përforcojnë faktin se sa e rëndësishme është që vendet të arrijnë jo vetëm nivele të përshtatshme të vaksinimi, por norma që i tejkalojnë 80 për qind të popullatës.

Sa i përket asaj që mund të sjellë e ardhmja, Zeb mendon se koronavirusi në Evropë përfundimisht do të shkojë  drejt një situate endemike. “Ndoshta, kur të vijë pranvera e vitit të ardhshëm, që gjithsesi i zvogëlon numrat, ne do të kemi më shumë vaksinime dhe ndoshta do të kemi ecur drejt imunitetit të tufës në disa vende, si për shkak të vaksinimeve, po ashtu dhe prej imunitetit natyror të përfituar nga prekja dhe shërimi nga Covid-19”- tha ai.

https://www.politico.eu/article/europe-next-coronavirus-wave/

Përkthyer dhe përshtatur nga CNA.al

Për të rejat më të fundit behuni pjesë e grupit tonë në facebook : City News Albania

Komentoni

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Blog

Rusia dhe Ukraina/ Kronikë e një lufte të pashpallur

Publikuar

-

Nga

Rrënjët e konfliktit mes Rusisë dhe Ukrainës janë të thella. Në thelb Moska nuk pranon pavarësinë e Kievit.

Tensionet mes Rusisë dhe Ukrainës kanë një parahistori, që arrin deri në Mesjetë. Të dy vendet kanë rrënjë të përbashkëta në shtetin sllavo-lindor Perandoria Kiev, ndaj presidenti i Rusisë Valdimir Putin sot preferon të bëjë fjalë për “një popull”. Në të vërtetë rrugët e të dy kombeve prej shekujsh kanë qenë të ndara, u krijuan dy gjuhë dhe dy kultura – ngushtësisht të familjarizuara e megjithatë të ndryshme. Ndërsa Rusia politikisht u zhvillua në perandori, Ukraina nuk ia doli që të ndërtojë shtetin e vet. Në shekullin e 17 territore të mëdha të Ukrainës së sotme ishin pjesë e perandorisë ruse. Pas shpërbërjes së saj më 1917 Ukraina për një kohë të shkurtër u bë e pavarur, derisa Rusia sovjetike e ripushtoi atë ushtarakisht.

Në dhjetor 1991 Ukraina bashkë me Rusinë dhe Bjellorusinë bënte pjesë ndër tri republikat si motra, që vulosën shpërbërjen e Bashkimit Sovjetik. Moska donte ta ruante influencën e saj dhe e konsideroi themelimin e Bashkësisë së Shteteteve të Pavarura (GUS) si një instrument për qëllimin e saj. Kremlini besonte edhe, se vendi fqinj përmes furnizimeve të leverdisshme me gaz mund ta mbante të lidhur këtë bashkësi me Rusinë. Por ndodhi ndryshe. Ndërsa Rusia dhe Bjellorusia krijuan një aleancë të ngushtë, Ukraina gjithnjë e më shumë orientohej nga Perëndimi.

Themelimi i GUS në Alma Ata – Boris Jelcin me presidentin ukrainas Leonid Kravtshuk, (majsta) atë të Kazakistanit, Nursultan Nasarbajev dhe presidentin bjellorus, Stanislav Shushjevitc, 21.12.1991

Kjo gjë e irritoi Kremlinin, por megjithatë deri në vitet 1990 nuk pati konflikt. Moska dukej e qetë, sepse Perëndimi nuk donte ta integronte Ukrainën. Rusia vet ishte dobësuar ekonomikisht dhe e preokupuar me luftën në Çeçeni. Në vitin 1997 me nënshkrimin e të ashtuquajturës “marrëveshja e madhe” Rusia njohu kufijtë e Ukrainës duke përfshirë edhe gadishullin e banuar me shumicë nga rusë etnik.

Krisjet e para në miqësinë post-sovjetike

Nën presidentin Putin u krijua kriza e parë e madhe diplomatike mes Moskës dhe Kievit. Në vjeshtën 2003 Rusia papritur filloi të ndërtojë në ngushticën e Kerçit një digë në drejtim të ishullit ukrainas Kosa Tusla. Kievi e konsideroi këtë si një përpjekje për ripërkufizimin e kufirit. Konflikti u përshkallëzua dhe u zgjidh vetëm pas një takimi personalisht mes dy presidentëve. Ndërtimi u ndalua, por miqësia e shpallur midis dy vendeve pësoi krisje.

Në zgjedhjet presidenciale në Ukrainë më 2004 Rusia mbështeti masivisht kandidatin pro-rus Viktor Janukoviç. Por “revolucioni portokalli” e pengoi fitoren e manipuluar, zgjedhjet i fitoi politikani pro-perëndimor Viktor Jushenko. Gjatë mandatit të tij Rusia dy herë i ndërpreu furnizimet me gaz në Ukrainë më 2006 dhe 2009. Furnizimet e tranzitit për në BE u ndërprenë.

Më 2008 ish-presidenti i SHBA-së George Bush, u përpoq t’i afronte në NATO Ukrainën dhe Gjerogjinë duke i pranuar në një program zyrtar përgatitor. Putini protestoi. Moska atëherë bëri të qartë, se pavarësia e Ukrainës nuk është pranuar tërësisht. Gjermania dhe Franca e penguan nismën e Bushit. Në samitin e NATO-s në Bukuresht Ukrainës dhe Gjeorgjisë iu dha një perspektivë antarësimi, por pa përcaktuar një datë.

Vladimir Putin, samiti i NATO-s, 2008, Bukuresht

LEXO EDHE:  Jeni duke gënjyer? Kujdes lëvizjet që bëni



LEXO EDHE:  Pse njerëzit kanë personalitete të ndryshme?

Meqënëse me NATO-n nuk funksionoi shpejt, Ukraina u përpoq ta shtynte përpara lidhjen me Perëndimin përmes marrëveshjes së asociimit me BE-në. Në verën e vitit 2013, pak muaj para nënshkrimit, Moska ushtroi presion masiv ekonomik ndaj Kievit dhe i pengoi importet ukrainase. Në këtë sfond qeveria e ish-presidentit Janukoviç, që kishte fituar zgjedhjet më 2010, e pezulloi marrëveshjen e negociuar për nënshkrim. Janukoviç, shkaktoi me këtë protesta, që në shkurt 2014 çuan në arratisjen e tij në Rusi.

Aneksimi i Krimesë pikë kthese

Kremlini e shfrytëzoi vakuumin e pushtetit në Kiev për të aneksuar në mars 2014 Krimenë. Ishte një pikë kthese, fillimi i një lufte të pashpallur. Njëkohësisht forcat paraushtarake ruse në rajonin e minierave të qymyrit në Donbas filluan të mobilizohen për kryengritje. U shpallën “republikat Popullore” në Donjeck dhe Luhansk – me rusët në krye. Qeveria në Kiev priti deri pas zgjedhjeve presidenciale në maj 2014 përpara se të niste një ofensivë të madhe ushtarake, që e quajti “mobilizim anti-terror”.

18.03.2021, koncert në përvjetorin e aneksimit të Krimesë (18.03.2021)

Në qershor 2014 u takuan për herë të parë presidenti i sapozgjedhur i Ukrainës Petro Poroshenko dhe Putin me ndërmjetësimin gjerman dhe francez në ceremoninë me rastin e 70 vjetorit të D-Days, dita e zbarkimit të forcave aleate që i dhan fund Luftës së Dytë Botërore, në Normandi. Me këtë mori jetë i ashtuquajturi formati i Normandisë.

Asokohe ushtria ukrainase mundi t’i sprapsë separatistët, por në fund të gushtit Rusia sipas këndvështrimit të Kievit ndërhyri në masë ushtarakisht. Moska e hedh poshtë këtë. Njësitë ukrainase në Ilovajsk, një qytezë në lindje të Donjeckut, pësuan humbje. Ishte një pikë kthesë. Lufta në front të gjerë përfundoi në shtator me nënshkrimin e armëpushimit në Minsk.

Blinken me presidentin ukrainas, Selenskyj 19.01.2022

Pas kësaj nisi lufta e llogoreve, që vazhdon edhe sot. Në fillim të vitit 2015 separatistët sërish dolën në ofensivë dhe sërish sipas Kievit ushtria ruse hyri në veprim duke mos përdorur simbolet e saj. Edhe këtë Moska e përgënjeshtron. Forcat e armatosura ukrainase pësuan një humbje të dytë, kësaj here në qytetin e rëndësishëm strategjik Debalzeve, prej nga u detyruan të largohen menjëherë. Asokohe me ndërmjetësimin perëndimor në raundin Minsk-2 u ra dakord për një marrëveshje, që edhe sot shërben si bazë e përpjekjeve për paqen por që nuk është realizuar.

Së fundi në vjeshtë 2019 ka pasur një rreze shpese. Atëhere u arrit që trupat respektivisht të tërhiqeshin nga disa pozicione prej vijës ndarëse. Por qysh nga samiti i Normandisë në Paris në dhjetor 2019 nuk ka pasur më asnjë takim. Putini nuk do tani për tani ta takojë personalisht presidentin ukrainas Volodymyr Selenskyj, sepse nga këndvështrimi i Rusisë ai nuk po i zbaton marrëveshjet e Minskut. Që nga dhjetori 2021 presidenti i Rusisë, Putin, i kërkon hapur SHBA-së që Ukraina të mos hyjë asnjëherë në NATO dhe të mos marrë ndihma ushtarake. NATO e ka hedhur poshtë këtë kërkesë./DW

LEXO TE PLOTE

Blog

A do e heqë qeveria e re bullgare veton ndaj Maqedonisë së Veriut?

Publikuar

-

Nga

Nga Meto Koloski “Emerging Europe”

Në vitin 1971, CIA shpiku termin “Sindroma Maqedonase” në lidhje me shqetësimin dhe fiksimin  e madh të Bullgarisë ndaj pretendimit se maqedonasit janë një komb me bullgarët. Një fushatë e tillë ka qenë gjithmonë e zjarrtë; dhe ajo fitoi shuam terren gjatë regjimit komunist kur Bullgaria ishte një shtet-kukull i sovjetikëve.

Perëndimorët nuk mundën asnjëherë ta kuptonin këtë obsesion të çuditshëm dhe të pavetëdijshëm ndaj Maqedonisë. Qeveritë e njëpasnjëshme bullgare, kanë ëndërruar në të kaluarën t’i bashkojnë territoret maqedonase me Bullgarinë.

Dhe një protestë e kohëve të fundit në Sofje, ku në disa postera shkruhej “Maqedonia është Bullgari!,” është një dëshmi e qartë se kjo ëndërr është ende sot e gjallë në mesin e popullatës bullgare. Fatmirësisht, në rrugë nuk dolën miliona njerëz, siç ndodhi në Greqi mbi 30 vjet më parë me parullat “Maqedonia është greke!”.

Në zgjedhjet e fundit në Bullgari, në ishim dëshmitarë të spoteve elektorale të disa kandidatëve, të cilat shfaqnin aspirata të hapura territoriale për territorin e Maqedonisë së Veriut. A mund ta imagjinoni që kjo ndodh dhe toleroh në një shtet anëtar të NATO-s dhe Bashkimit Evropian?

Elita politike, historianët dhe akademikët bullgare, pretendojnë se maqedonasit nuk janë gjë tjetër veçse bullgarë perëndimorë, dhe se gjuha e tyre është një dialekt i “Bullgarisë Perëndimore”. Por nëse maqedonasit dhe bullgarë janë vëllezër, atëherë pse Mbretëria e Bullgarisë nënshkroi në gushtin e vitit 1941 një marrëveshje me Gjermaninë naziste për ta pushtuar Maqedoninë, me synim shfrytëzimin e burimeve të saj natyrore?

Pse bullgarët nuk u pritën krahëhapur nga maqedonasit, por me rezistencë të armatosur si pushtues fashistë? Nëse ishin vëllezër me njëri-tjetrin, pse ushtria bullgare vrau mbi 25.000 maqedonas? Ajo është një e kaluar tragjike, të cilën Bullgaria edhe sot e kësaj dite e mohon dhe refuzon të kërkojë falje, përfshirë dëbimin e 98 për qind të popullsisë hebreo-maqedonase.

Por le ta lëmë mënjanë për një moment historinë dhe politikën e identitetit, dhe le të flasim mbi të qenit një model në rajon. Rreth 30 vjet më parë, më 15 janar 1992, Bullgaria u bë vendi i parë në botë që njohu pavarësinë dhe sovranitetin e Maqedonisë, duke krijuar një efekt domino, dhe deri në vitin 2018 140 vende gjithsej e ndoqën shembullin e saj.

Ndërkohë sot Bullgaria është pengesa kryesore, duke vendosur direkt veton kundër nisjes së bisedimeve të anëtarësimit të Maqedonisë në BE.

Me çfarë qëllimi? Në interesin e kujt?



Bullgarët nuk po bllokojnë hapjen apo mbylljen e kapitujve, por vetë procesin e anëtarësimit, që ndoshta është shumë vite larg. Por pse e sabotojnë që në fillim atë?

Qeveria bullgare është përfshirë shpesh në praktikën e njohur të shpërqendrimit të popullatës së saj nga problemet e brendshme, duke nxitur artificialisht përplasje me Maqedoninë. Sipas raportit më të fundit të EUROSTAT, popullsia e Bullgarisë ka rënë me 11.5 për qind gjatë dekadës së fundit.

LEXO EDHE:  Rebelimi i natyrës/ Viruset që na vijnë nga mizoria jonë ndaj kafshëve

LEXO EDHE:  Rebelimi i natyrës/ Viruset që na vijnë nga mizoria jonë ndaj kafshëve

Të rinjtë po largohen masivisht për mundësi më të mira në vendet më të zhvilluara të BE-së. Kryeministri i sapozgjedhur Kiril Petkov, ka sfida të shumta me të cilat pritet të përballet administrata e tij, përfshirë luftën kundër krimit dhe korrupsionit, sundimin e ligjit, mungesën e vaksinave kundër Covid-19, investimet e huaja direkte etj.

Retorika që vjen nga Petkov duket premtuese në letër, por a mund të bëjë vërtetë ai një kthesë 180 gradë, duke pasur parasysh partnerët e tij në koalicionin qeverisës, dhe qëndrimet ekstremiste të presidentit bullgar Rumen Radev, i cili kërkon që Maqedonia të shtojë etninë bullgare në kushtetutën e saj?

Radev po shpërfill qëllimisht faktin se Gjykata Evropiane për të Drejtat e Njeriut ka konstatuar se Bullgaria ka shkelur në 16 raste të drejtat e njeriut të pakicës maqedonase në këtë vend. Deri më sot, nuk ka pasur asnjë rast të shkeljes së të drejtave të bullgarëve në Maqedoni nga Maqedonia të paraqitura para gjykatave vendase apo të huaja.

Por le të rikthehemi tek problemi i “Sindromës Maqedonase”. Është premtuese që Petkov do të vizitojë Maqedoninë më 18 janar në kuadër të 30 vjetorit të njohjes së pavarësisë së vendit nga Bullgaria, dhe ne do të shohim se cilat do jenë rezultatet e kësaj vizite.

Le të shpresojmë se ai do të shfaqet si një udhëheqës bullar që i sheh liderët maqedonas si partnerë të barabartë që janë pjesë e NATO-s, dhe jo si ish-Kryeministri, Bojko Borisov, që i fyente në shumë raste liderët maqedonas, apo si ish-Ministri i Mbrojtjes, Krasimir Karakachanov, që kërcënoi se do të dërgonte ushtrinë bullgare në Maqedoni, në rast se nuk plotësoheshin kërkesat e Sofjes.

Petkov ka të drejtë kur pyet pse nuk ka linjë direkte ajrore midis Shkupit dhe Sofjes apo hekurudhore midis dy qyteteve, dhe ku mënyra e vetme për të udhëtuar midis dy vendeve është me makinë ose autobus. Sot mund të udhëtosh me shpejt me avion nga Shkupi në Sofje duke kaluar nga Stambollit, sesa të shkosh me makinë nga Shkupi në Sofje.

Të dyja vendet duhet të eksplorojnë mundësitë për të ndërtuar ura bashkëpunimi, dhe për të avancuar lidhjet ekonomike dypalëshe, dhe jo ta mbajnë kokën nga e kaluara, duke i imponuar popullit maqedonas një identitet apo narrativë historike tjetër. Presioni nuk është një parim evropian.

Shënim: Meto Koloski, bashkëthemelues dhe president i Diasporës së Bashkuar Maqedonase, me seli në Uashington, dhe bashkë-drejtues i organizatës Koalicioni i Evropës Juglindore./ Përshtatur nga CNA.al

LEXO TE PLOTE

Blog

Uniteti, qëndrueshmëria dhe durimi do t’i japin Perëndimit fitoren në garën me Rusinë

Publikuar

-

Nga

cna news, cna lajme, lajme cna, lajme flash cna, cna.al, cna lajme politike,

Nga Daniel Fried “Financial Times”

Përballë presionit ushtarak që po ushtron Kremlinit ndaj Kievit, Shtetet e Bashkuara dhe aleatët e saj evropianë, qëndruan të vendosur javës së kaluar në të tria raundet e bisedimeve me Rusinë. Siç u shpreh Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Jens Stoltenberg, dhe zëvendëssekretarja amerikane e shtetit, Uendi Sherman, NATO dhe SHBA-ja janë të gatshme të diskutojnë mbi transparencën e lëvizjeve ushtarake si dhe mbi masat e kontrollit të armëve bërthamore, ashtu si edhe mbi kufizimet reciproke për raketat dhe stërvitjet ushtarake.

Por ata nuk iu nënshtruan kërkesave kryesore të Kremlinit. Kështu nuk do të ketë asnjë premtim për t’i dhënë fund zgjerimit të aleancës veri-atlantike, asnjë ndërprerje të bashkëpunimit ushtarak me Ukrainën, dhe asnjë reduktim të numrit të trupave amerikane në vendet anëtarë të NATO-s si Polonia.

Pra SHBA dhe Evropa dëshmuan qëndrueshmëri në raport me parimet e aleancës, por edhe solidaritet me aleatët që ndihen më të kërcënuar nga sjellja e viteve të fundit e Rusisë. Megjithatë, aleatët perëndimorë nuk shënuan asnjë përparim të dukshëm në tërheqjen e Kremlinit nga kërcënimet e tij për një sulm të ri ushtarak ndaj Ukrainës.

Po tani çfarë pritet që të ndodhë?

Reagimi fillestar i Rusisë ndaj bisedimeve në Gjenevë ishte në fillim i ftohtë. Zëvendësministri i Jashtëm rus, Sergei Riabkov,paralajmëroi se nuk kishte asnjë bazë për takime të reja me SHBA-në. Ndërkohë po vazhdon grumbullimi dhe përgatitja e ushtrisë ruse për një sulm të mundshëm kundër Ukrainës.

Dhe Kremlini po lë të kuptohet se situata po shkon drejt përshkallëzimit. Riabkov refuzoi që të përjashtonte mundësinë e vendosjes së trupave apo armatimeve ruse në Kubë ose Venezuelë . Sipas raportimeve mediatike nga Stokholmi, Rusia po dërgon njësi të mëdha detare në Detin Baltik, dhe për këtë arsye ushtria suedeze po shton patrullimet në zonë.

Dhe ne nuk duhet të habitemi nga kjo gjë. Vladimir Putin e nisi këtë krizë nga hiçi, duke kërkuar rritjen e ndikimit përmes frikësimit, dhe duke pasur parasysh përçarjen e madhe të evropianëve dhe shpërqendrimin e SHBA-së pas tërheqjes kaotike nga Afganistani.

Është e tepërt të pritet që vetëm një javë unitet i treguar nga aleatët, do ta bënte të tërhiqej shefin e Kremlinit. Në rast se Rusia do të nisë sulme të reja ndaj Ukrainës, SHBA-ja dhe Evropa kanë përgatitur kundërmasa të fuqishme.

Për shembull dërgimin e pajisjeve të reja ushtarake në Ukrainë, vendosje të tjera të trupave amerikane në vendet e krahut lindor të NATO-s, dhe sanksione më të gjera dhe masa të tjera ekonomike. Por ndërkohë Uashingtoni ka treguar gjithashtu se do të tërhiqet nga këto hapa, derisa dhe nëse Moska nuk vepron.

Kjo qasje i jep mundësi Putinit të vazhdojë të ushtrojë presion, me synim dobësimin e rezistencën së Perëndimit ndaj kërkesave të Kremlinit. Moska mund të ndërmarrë sulme kibernetike ose veprime të kufizuara ushtarake kundër Ukrainës, duke e testuar kësisoj vendosmërinë e NATO-s dhe SHBA-së, por edhe qëndrueshmërinë e Ukrainës.

Javët e ardhshme mund të shohin një rritje të kërcënimeve të Kremlinit, dhe madje edhe agresionit të tij. Gjithsesi, në rast se vazhdojnë të tregojnë vendosmërinë dhe forcën e tyre edhe kur ndodhen nën presion, SHBA-ja dhe Evropa janë të pozicionuara shumë mirë për të dominuar në këtë përballje.



Ashtu si gjatë Luftës së Ftohtë, Kremlini ka avantazhin taktik të të qenit në gjendje të kërcënojë sipas dëshirës. Por siç e mësuam edhe gjatë Luftën e Ftohtë, tirania e brendshme e mban Rusinë të dobët ekonomikisht, të brishtë politikisht, dhe përfundimisht të paaftë për të vazhduar një përballje të gjatë në kohë përkundrejt SHBA-së dhe Evropës.

LEXO EDHE:  Jeni duke gënjyer? Kujdes lëvizjet që bëni

LEXO EDHE:  Karlos Çakalli/ Terroristi komunist meksikan, që tmerroi Evropën në vitet 1970-1980

Në shtëpi, Putini i ka të gjitha armët. Por shoqëria ruse nuk duket aspak entuziaste për një luftë të gjatë kundër Ukrainës. Nisja e një lufte të tillë, do të ishte një bast tepër i rrezikshëm për Vladimir Putinin.

Nëse Kremlini e bën këtë, ose e provokon mjaftueshëm Perëndimin, ka të ngjarë që të gjenerojë një kundër-presion të qëndrueshëm, i cili do të sjellë pasoja shumë negative për Moskën. SHBA-ja dhe Evropa duhet të vazhdojnë që t’i kornizojnë çështjet në mënyrën e duhur:t’i rezistojnë tundimit për t’iu përgjigjur kërcënimeve me lëshime, si dhe të ruajnë vullnetin për të diskutuar mbi sigurinë evropiane në një mënyrë që të përfitojnë të gjithë, dhe jo vetëm Moska.

Një kurth i Kremlinit që duhet shmangur, është të folurit mbi NATO-n, sikur zgjerimi i saj të jetë një lloj agresioni, për të cilin Moska duhet të kompensohet. Fakti është se nuk ka pasur asnjë premtim të SHBA-së ndaj Rusisë, se aleanca nuk do të zgjerohej.

Përkundrazi, ka pasur një angazhim formal të Rusisë për të respektuar integritetin territorial të Ukrainës, nëpërmjet Memorandumit të Budapestit të vitit 1994, që u shkel kur Kremlini pushtoi një pjesë të territorit ukrainas në vitin 2014.

Zgjerimi i NATO-s ndodhi paralelisht me zhvillimin e një zbutjeje të ndjeshme të tensioneve NATO-Rusi, në epokën e Boris Jelcinit dhe administratës së Bill Klintonit. SHBA-ja dhe NATO-ja kanë qenë që në fillim të gatshëm të diskutojnë mbi sigurinë ushtarake të Rusisë, edhe pasi NATO-ja pranoi anëtarë të rinj, dhe respektoi angazhimet që kufizojnë dislokimet e trupave të saj në Evropë.

Putini i urren fitoret e NATO-s dhe zgjerimit të BE-së:shembja e Perdes së Hekurt dhe e Bashkimit Sovjetik, dhe krijimin në vend të tyre një Evropë të bashkuar, me 100 milionë evropianë mes Gjermanisë dhe Rusisë, të lirë për t’u bashkuar me vëllezërit e tyre evropiano-perëndimorë.

Ukrainasit i panë përparimet në liri dhe prosperitet në vendet në Perëndimin e tyre, dhe kuptohet që duan një pjesë të tyre për veten e tyre. Ministri i Jashtëm rus, Sergei Lavrov, nisi ta godasë këtë aspiratë kur i quajti vendet e çliruara nga rënia e komunizmit në 1989 dhe fundi i Bashkimit Sovjetik në vitin 1991, jo si vende të çliruara sovrane, por si “territore” jetime apo pa një padron mbi krye.

Putini dëshiron kthimin e perandorisë ruse. Ai dëshiron që të ndryshojë rezultatin e fundit të Luftës së Ftohtë, dhe të rikrijojë sferën e dominimit të Moskës. SHBA-ja dhe Evropa nuk duhet ta lejojnë këtë gjë. Ata duhet të jenë të durueshëm, të vendosur dhe t’u përgjigjen me vendosmëri provokimeve.

Më pas Kremlini mund të gjejë një mënyrë për të kaluar nga ultimatumet në një diskutim më produktiv të sigurisë evropiane, ndoshta duke rivendosur kontrollin e armëve, transparencën dhe masat stabilizuese, të cilat Kremlini i ka injoruar, shkelur ose denigruar vitet e fundit. Kjo krizë ka një rrugëdalje përpara, por javët e ardhshme mund të jenë shumë të vështira.

Shënim: Daniel Fried, ish-ndihmës sekretar i shtetit i SHBA-së për çështjet evropiane dhe euroaziatike./ Përshtatur nga CNA.al

LEXO TE PLOTE