Connect with Us

“Romeo dhe Xhulieta” nuk u shpik nga Shekspiri, ja origjina e historisë tragjike

Kuriozitete

“Romeo dhe Xhulieta” nuk u shpik nga Shekspiri, ja origjina e historisë tragjike

Publikuar

-

/
cna news, cna lajme, lajme cna, lajme flash cna, cna.al, cna lajme politike, cna kronike, cna lajme bote, cna show

Romeo dhe Xhulieta, vepra më e mirënjohur e Uilliam Shekpisrit, e shkruar diku midis viteve 1591-1595, është një nga historitë më të mëdha të dashurisë të shkruara ndonjëherë. Ajo është luajtur shumë herë në teatrot e gjithë botës, dhe pasur edhe shumë përshtatje kinematografike.

Por është interesante të zbulohet se “Romeo dhe Xhulieta”, nuk ishte në fakt një histori e trilluar nga shkrimtari britanik, por përkundrazi një variant i një historie të treguar shumë herë që nga vitet 1400 e në vazhdim. Historia e “Romeo dhe Xhulietës”, eksistonte të paktën një shekull para se Shekspiri ta shkruante atë si vepër.

Një përmbledhje e veprës së famshme të Shekspirit

Fabula e veprës është pak a shumë kjo:“Një hasmëri e vjetër midis dy familjeve të fuqishme, degradon në një gjakderdhje. Një grup personash të maskuar nga familja Montag rrezikojnë një konflikt të mëtejshëm, duke u futur fshehurazi në një festë të familjes rivale të Kapuletëve.

Një i ri i dashuruar, Romeo Montag, bie menjëherë në dashuri me Xhulieta Kapuletin, e cila do të martohej me burrin që i kishte zgjedhur babai i saj, Paridin. Me ndihmën e shërbyeses së Xhuljetës, gratë e rregullojnë që çifti të martohet që të nesërmen, por përpjekja e Romeos për të ndaluar një sherr në rrugë mes 2 familjeve, çon në vdekjen e kushëririt të Xhulietës, Tibaltit, akt për të cilin Romeo dëbohet nga qyteti.

Në një përpjekje të dëshpëruar për t’u ribashkuar me Romeon, Xhulieta ndjek këshillat e një prifti, duke trilluar vdekjen e saj. Por mesazhi nuk arrin deri tek Romeo, dhe duke besuar se Xhulieta kishte vdekur vërtet, ai vret veten mbi varrin e saj. Xhuljeta zgjohet, dhe kur sheh kufomën e Romeos përkrah saj vret edhe ajo veten.

Pas kësaj tragjedie të dyfishtë, familjet pranojnë që t’i japin fund konfliktit mes tyre. Është një histori tërheqëse dhe tragjike. Por Shekspiri nuk e përdori i pari këtë histori për dramën e vet. Në fakt, ajo bazohet në disa histori më të vjetra, dhe disa prej tyre kanë elementë shumë të ngjashëm.

Versione të hershme të tragjedisë “Romeo dhe Xhulieta”

Historia e parë mbi këtë ngjarje, është shkruar nga shkrimtari italian Masukio Salernitano (1410-1475). E botuar një vit pas vdekjes së tij, kapitulli i 33-të i librit të Salernitanos ”Il Novellino”, tregon historinë e Mariotos dhe Xhanozës, një çift të dashuruarish që vijnë nga familjet feudale Maganeli dhe Saraçeni.

Në këtë rrëfim, lidhja e tyre e dashurisë vendoset në Siena dhe jo në Verona, dhe besohet se ka ndodhur në kohën kur ka jetuar vetë Salernitano. Ashtu si në versionin e Shekspirit, Marioto dhe Xhanoza bien në dashuri me njëri-tjetrin, dhe martohen fshehurazi me ndihmën e një prifti të quajtur Agustin.

Pas kohë më vonë, Marioto debaton ashpër një qytetar tjetër pjesë e fisnikërisë së qytetit – në këtë rast, kushëririn e të dashurës së tij – dhe e vret këtë të fundit, një akt që solli arratinë e tij për të shmangur dënimin me vdekje.

Xhanoza e shqetësuar, ngushëllohet vetëm nga fakti që Marioto ka familjen në Aleksandri të Egjiptit, dhe ndërton atje një shtëpi të bukur për veten e tij. Gjithsesi, babai i saj – pa pasur asnjë dijeni mbi martesën e të bijës – vendos se është koha që ajo martohet, dhe kjo gjë e vendosi vajzën në një pozitë të tmerrshme.

Me ndihmën e priftit që e kishte martuar me Marioton, Xhanoza pi një ilaç gjumi për t’u dukur sikur kishte vdekur, dhe në këtë mënyrë ajo mund të largohej fshehurazi nga Siena për t’u ribashkuar me burrin e saj në Aleksandri. Plani shkoi shumë keq, dhe letra e saj drejtuar Mariotos ku shpjegonte dhe planin e arratisë nuk mbërrin kurrë në destinacion, ndërsa lajmi mbi “vdekjen” e saj po.

Kështu ndërsa ajo niset drejt Aleksandrisë, Marioto rikthehet i pikëlluar në Siena, duke rrezikuar jetën e tij për të parë për herë të fundit trupin e pajetë të së dashurës së tij. Por ai arrestohet dhe ekzekutohet me vdekje për krimin e tij të mëparshëm, dhe kjo vetëm 3 ditë para se në qytet të kthehej vetë Xhanoza.

Shumë e dëshpëruar nga ajo që merr vesh, Xhanoza vendos të vetëvritet, për t’u bashkuar më te dashurin e saj në parajsë. Ashtu si rrëfimi i Shekspirit për Romeon që e gjeti Xhulietën duke fjetur, por që ai besonte se kishte vdekur, edhe historia e hershme e Salernitanos, përmban një skenë në të cilën Mariotos e gjen Xhanozën në gjumë të thellë, duke besuar se ajo ka vdekur.

LEXO EDHE:  Nga Shekspiri tek Pushkini/ Cilat janë kryeveprat që u shkruan gjatë karantinës

Siç mund të shihet, ka shumë elementë të ngjashëm midis historisë së Shekspirit dhe saj të Salernitanos. Çështja e familjeve në konflikt, dashuria e ndaluar, ilaçi i gjumit, dhe mungesa e komunikimit, çojnë në një fund tragjik për të dy të dashuruarit.

E shkruar vetëm 100 vjet më pas, Shekspiri mund ta ketë gjetur diku veprën e Salernitanos, ose një nga shumë variantet e tjera që ishin shkruar, përpara se kjo histori e veçantë të arrinte në tryezën e Bardit anglez. Luixhi da Porta shkroi në vitet 1530 një përmbledhje të ngjashme, duke rrëfyer historinë e Romeo Montekit dhe Xhulieta Kapeletit, dhe zhvendosur ngjarjen nga Siena në Verona, ngjashëm me Shekspirin.

Sërish çifti martohet në fshehtësi me ndihmën e një prifti, vetëm për t’u ndarë nga vrasja aksidentale që Romeo i bëri kushëririt të Xhulietës, dhe vdekjeve të tyre pasuese: Romeo nga ilaçi i gjumit i Xhulietës, dhe Xhulieta duke e mbajtur frymën e saj, në mënyrë që të mund të vdiste bashkë me të dashurin e saj.

Frymëzimet më të mëdha të Shekspirit për “Romeo dhe Xhulietën”

Pas da Portës erdhi Mateo Bandelo (1480-1562), një murg dhe një shkrimtar që i çoi edhe më tej tregimet e da Portës dhe Salernitanos. Ai ishte shkrimtari italian, që vlerësohet se ka ndikuar më drejtpërsëdrejti tek Shekspiri. Kjo pasi Bandelo prezanton shumë nga temat specifike, që e bëjnë aq të njohur sot dramën e Shekspirit.

Versioni i Bandelos, edhe pse në shumë mënyra i krahasueshëm me tekstin e Salernitanos, siguroi mbiemrat e mirënjohur Montag dhe Kapulet për 2 personazhet kryesore. Ai shtoi edhe elementin e ballos ku takohen për heerë të parë Romeo dhe Xhulieta, dhe gjithashtu edhe momentin në të cilin Xhulieta vret veten me thikën e të dashurit të saj, në mënyrë që ajo të bashkohet me Romeon në jetën e përtejme.

Historia e Bandelos, besohet se është ndjekur nga afër nga shkrimtari francez Pier Buasto, versioni i të cilit u përkthye më pas në anglisht në vitin 1562nga Arthur Bruk, si një poemë me titull ”Historia tragjike e Romoes dhe Xhulietës”. Ky përkthim në anglisht, ishte teksti që lexoi edhe Shekspiri.

A bazohet “Romeo dhe Xhulieta” në një histori të vërtetë?

Shumë studiues shekspirianë, të mirë-informuar mirë mbi këto vepra të mëparshme letrare, kanë mbledhur prova që Bardi anglez mund të jetë frymëzuar për personazhet e Romeos dhe Xhulietës nga jeta e tij. Një financues i Shekspirit, Henri Rajëtsli, Ërli i Tretë i Sauthemptonit, mendohet se ka frymëzuar Romeon e Shekspirit, për më tepër që njerka e tij e kishte origjinën nga Viskonti Montag.

Henry Rajëtsli kishte ndërkohë një marrëdhënie të fshehtë me Elizabet Vernon. Dhe kur lajmet mbi martesën e tyre arritën në veshin e Mbretëreshës britanike Elizabet I, ajo i burgosi që të dy pasi bashkimi i tyre përbënte një kërcënim politik për mbretërimin e saj.

Në dallim nga Romeo dhe Xhulieta e vërtetë – në çdo histori – Ërl dhe Vernon ishin më vonë në gjendje të jetonin “lumtur përgjithmonë” jashtë mureve të burgut, megjithatë ky bashkim politik i padëshirueshëm vlerësohet shumë se ka ndikuar edhe në shkrimet e Bardit.

Vepra që e shndërroi rrënjësisht letërsinë romantike

Megjithë versionet e shumta të historisë së “Romeo dhe Xhulieta”, që i paraprinë asaj të Uilliam Shekspirit, nuk mund të mohohet se ishte vepra e këtij të fundit, ajo që e shndërroi lidhjen e tyre të dashurisë në një nga historisë më të mëdha të dashurisë të njohura ndonjëherë.

Bardi mund të ketë huazuar shumë gjëra nga Salernitano, Bandelo dhe Bruk, por ishte ai që preku fort audiencën që e ndoqi në skenë dramën e tij. Dashuria dhe vetëvrasja e Romeo Montag dhe Xhulieta Kapuletit, e kanë bërë këtë histori pasionante të pavdekshme, duke mbetur ende sot një nga frymëzimet më të mëdha të letërsinë romantike moderne. / Ancient Origins/ Bota.al

Për të rejat më të fundit behuni pjesë e grupit tonë në facebook : City News Albania

Komentoni

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Kuriozitete

FOTOT- Makina fluturuese, që në tre minuta shndërrohet në aeroplan së shpejti në shitje

Publikuar

-

Nga

cna kuriozitet

Makina fluturuese e së ardhmes është vetëm nja hap larg daljes në shitije.

Kjo për shkak se anija ‘AirCar’ me modalitet të dyfishtë, e cila mund të shndërrohet nga një mjet rrugor në një aeroplan në më pak se tre minuta, tani është zyrtarisht e certifikuar për të fluturuar pasi ka kaluar testet e sigurisë në Sllovaki.

Asaj iu dha statusi i ri pas përfundimit të më shumë se 200 uljeve dhe ngritjeve dhe 70 orësh testime rigoroze të fluturimit sipas standardeve të Agjencisë Evropiane të Sigurisë së Aviacionit (EASA).

Krijuesit e AirCar thanë se testet përfshinin gamën e plotë të manovrave të fluturimit dhe performancës, përpara se të shtonin se anija “demostronte një stabilitet të mahnitshëm statik dhe dinamik në modalitetin e avionit”.

LEXO EDHE:  Si historia tragjike në familje, e nxiti Samuel Morsin të shpikte telegrafin

LEXO EDHE:  Tronditësë/ Kinezët prodhuan dhe më pas u përpoqën të mbulojnë gjurmët e Covid-19



Ata thanë se procedurat e ngritjes dhe uljes së AirCar u arritën edhe pa nevojën e pilotit për të prekur kontrollet e fluturimit.

Tani që anijes i është dhënë Certifikata e Vlefshmërisë për fluturim nga Autoriteti Sllovak i Transportit, krijuesit thonë se një model i ri prodhimi pritet të certifikohet në 12 muaj.

Nuk janë zbuluar ende detaje të çmimit për automjetin, por mos u habitni nëse e shihni të fluturojë vitin e ardhshëm./ CNA.al

LEXO TE PLOTE

Kuriozitete

Nga forma tek tiparet/ Detaje të fytyrës që mund të zbulojnë personalitetin tuaj të vërtetë

Publikuar

-

Nga

Kemi dëgjuar shpesh njerëz që thonë se bukuria dhe inteligjenca nuk kanë lidhje me njëra-tjetrën, pasi ekzistojnë paragjykimet se njerëzit e bukur nuk e përdorin shumë intelgijencën. Por disa njerëz pa e ditur mund të ndikohen nga ” efekti halo “. Më poshtë do të lexoni se si forma e fytyrës tuaj tregon shumë gjëra për personalitetin.

Fytyrë e gjerë

Testosteroni dhe estrogjeni kanë një rol si në sjellje ashtu edhe në atë se si duken fytyrat tona. Testosteroni i lartë  lidhet me kockat më të forta të nofullës dhe estrogjeni i lartë me ballin më të  butë , buzët më të harlisura dhe konturet më të buta dhe më të rrumbullakëta . Tek gratë, këto tipare përgjithësisht lidhen me vlerësime më të larta të feminitetit, atraktivitetit dhe shëndetit, dhe ato zbulojnë fertilitet më të lartë. Mollëzat më të gjera janë gjithashtu të lidhura me testosteronin shtesë. Ky konsiderohet një  tregues i  agresionit më të lartë dhe gjithashtu i bujarisë . Meshkujt me këtë tipar të fytyrës shihen si më të sigurt dhe ata e ndjejnë veten kështu.

Fytyrë e rrumbullakët

Femrat me fytyrë të rrumbullakët janë më bujare . Një fytyrë në formë të rrumbullakët është shpesh një shenjë e një personi të sjellshëm, vetëmohues dhe të kujdesshëm. Njerëzit me këtë tipar mund të jenë  miq të vërtetë . Megjithatë, ata gjithashtu mund të japin shumë nga vetja dhe t’i vënë nevojat e njerëzve të tjerë para të tyret, duke lënë pas dore mirëqenien e tyre. Këto lloje fytyrash perceptohen si më të pafajshme dhe, për shkak të kësaj, më të besueshme. Forma e rrumbullakët e kokës së një personi mund të jetë gjithashtu një  tregues i problemeve të mundshme me apnea e gjumit. Në fakt, njerëzit me këtë karakteristikë mund të priren të gërhijnë më shumë.

Forma ovale e fytyrës

Nëse fytyra duket e gjatë dhe mollëzat më të gjera se nofulla, forma e fytyrës është ovale. Njerëzit me këtë formë fytyre ndoshta perceptohen nga të tjerët si më ekstrovertë dhe miqësorë . Kjo nuk do të thotë që njerëzit me fytyra ovale janë natyrshëm flutura sociale. Por ata priren të jenë më miqësorë dhe të gjejnë lehtësi me fjalët, duke ditur se si t’i përdorin ato për t’i  bërë të tjerët të ndihen të mirëpritur dhe rehat .

Fytyrë në formë zemre

Një fytyrë në formë zemre  karakterizohet nga një ballë i madh dhe një mjekër më e vogël, si një trekëndësh i përmbysur. Thuhet se ata janë  vetë-analizues dhe me mendje të fortë . Njerëzit me këtë formë fytyre priren të kenë forcë të jashtëzakonshme të brendshme dhe janë mjaft kokëfortë . Ata kanë shumë energji, fuqi të brendshme dhe intuitë të fortë, duke ditur se kur duhet të veprojnë për të arritur objektivat e tyre.

LEXO EDHE:  Tronditësë/ Kinezët prodhuan dhe më pas u përpoqën të mbulojnë gjurmët e Covid-19

LEXO EDHE:  Nga Shekspiri tek Pushkini/ Cilat janë kryeveprat që u shkruan gjatë karantinës



Ata janë gjithashtu shumë krijues dhe të dashur , por gjithashtu mund të jenë emocionalisht të paqëndrueshëm dhe të pavendosur. Njerëzit me këtë formë fytyre mund të jenë shumë të ngrohtë dhe lehtësisht i bëjnë njerëzit e tjerë të ndihen të veçantë, pasi u pëlqen të shprehen. Ata e duan pasionin që vjen me rënien në dashuri, por mund të mos qëndrojnë kur gjërat zgjidhen ose bëhen më të zakonshme.

Forma e fytyrës në formë “diamanti”

Njerëzit me këtë formë fytyre thuhet se  kënaqen duke qenë nën kontroll. Duke dashur dhe synuar perfeksionin, ata janë të orientuar drejt detajeve dhe prodhojnë punë cilësore . Të mprehta si diamante dhe shumë të sakta me fjalë, mund të priten nëse kalohen në mënyrë të gabuar.

Në shumë vende, kjo formë fytyre  konsiderohet mesatare në pamje. Kjo mund të jetë një gjë e mirë , pasi njerëzit, në përgjithësi, priren t’i konsiderojnë fytyrat me pamje mesatare më të besueshme se ato me karakteristika të veçanta ose unike.

Forma drejtkëndore e fytyrës

Njerëzit me një  lloj fytyre më të gjerë kanë shumë energji natyrore dhe qëndrueshmëri të lartë. Ata gjithashtu priren të marrin përsipër projekte të mëdha dhe kanë një mendje të fortë dhe mendje analitike. Të aftë për të qëndruar të qetë dhe të përqendruar, edhe në mjedise me stres të lartë, ata mund të jenë liderë të lindur nga natyra.

Mendimtarë dhe planifikues të mirë , ata janë të prirur t’i  përmbahen logjikës dhe të mos flasin për ndjenjat e tyre. Meshkujt me këtë formë fytyre priren të ndihen “më të fuqishëm”, por në fakt perceptohen si “më pak të besueshëm”.

Fytyrë bebe

Tiparet e “fytyrës së foshnjës” mund të ngatërrohen me fytyrën e rrumbullakët, por këtu përfshin detaje specifike, si sytë e mëdhenj dhe një hundë dhe mjekër e vogël. Njerëzit me këto tipare mund të perceptohen si  më naivë , më pak dominues, apo edhe të nënshtruar. Por ata janë, në  fakt , të ndershëm, të ngrohtë dhe të sjellshëm. Gratë me këto tipare, në kultura të ndryshme anembanë globit, konsiderohen si lloji më tërheqës nga të gjithë./ A.E-CNA.al

LEXO TE PLOTE

Kuriozitete

E padëgjuar më parë/ Qyteti ku para se të shkoni duhet të hiqni apendicitin

Publikuar

-

Nga

cna kuriozitet

Lëvizja në një qytet të ri mund të jetë gjithmonë e vështirë ndërsa përshtateni me mjedisin tuaj të ri. Por lëvizja në këtë qytet të vogël, në veçanti, mund të jetë e vështirë, pasi kërkon që banorët e tij të heqin apendicitin nëse duan të jetojnë atje.

Kushdo që kërkon të zhvendoset në fshatin Antarktik të Villa Las Estrellas në ishullin King George do të duhet tashmë të përgatitet për temperaturat e ulëta.

Arsyeja pse duhet të hiqni apendesitin?

Sipas BBC , spitali më i afërt është mbi 600 milje larg vendbanimit kilian, që do të thotë se kujdesi shëndetësor është i kufizuar. Dhe ndërsa mjekët qëndrojnë në bazën e kërkimit, nuk është e garantuar që do të ketë një kirurg të aftë për të trajtuar apendicitin, i cili kërkon kirurgji të shpejtë.

Pra, të gjithë banorët që lëvizin atje duhet t’i nënshtrohen një apendektomie parandaluese për të shmangur çdo situatë jete ose vdekjeje.

Vendbanimi i largët ka një grumbull shtëpish, së bashku me një shkollë, bibliotekë, zyrë postare, stacion radio, bankë dhe supermarket.

LEXO EDHE:  Të jesh apo të mos jesh …?/ Kush i shkroi në fakt dramat e Shekspirit?

LEXO EDHE:  Tronditësë/ Kinezët prodhuan dhe më pas u përpoqën të mbulojnë gjurmët e Covid-19

Është një nga vendbanimet e pakta në Antarktidë ku disa njerëz jetojnë prej vitesh.



Ndërsa janë kryesisht studiues dhe personel nga forcat ajrore ose marina e Kilit që përbëjnë 100 persona në bazë, ata me kontrata afatgjata shpesh sjellin të gjithë familjet e tyre.

Por çuditërisht kushtet e ngrirjes, ku temperaturat bien deri në -47C, kërkojnë që njerëzit të qëndrojnë brenda ose mund ta gjejnë veten në rrethana të rrezikshme.

Kjo do të thotë se njerëzit kryesisht jetojnë në ishull vetëm gjatë verës por kjo do të thotë se drita e ditës është konstante.

Qentë janë të ndaluar, në rast se përhapin sëmundje infektive në kafshë të egra, dhe është e rrallë të shohësh perime të freskëta.

Por ka pinguinë të cilët janë mjaft miqësorë falë ligjeve që i ndalojnë ata të gjuhen, gjë që është mjaft e dobishme./ CNA.al

Marrë nga Mirror.co.uk

LEXO TE PLOTE