Connect with Us

Nuk u pushtua për 874 vjet, cili ishte sekreti i Kostandinopojës, qytetit më të mbrojtur në histori

Blog

Nuk u pushtua për 874 vjet, cili ishte sekreti i Kostandinopojës, qytetit më të mbrojtur në histori

Publikuar

-

Konstandinopoja, e njohur gjithashtu si Bizanti në Greqinë e Lashtë dhe sot si Stambolli, ishte një nga qytetet më të rëndësishme në historinë e njerëzimit. E pozicionuar në një vend strategjik ideal, Ngushticën e Bosforit, Kostandinopoja kontrollonte trafikun detar midis Detit të Zi dhe Detit Mesdhe dhe rrugët tregtare midis dy kontinenteve më të pasura të Mesjetës, Azisë dhe Evropës.

Sigurisht, përgjatë historisë kanë ekzistuar qytetet me mbrojtje më të mirë se sa ajo e Kostandinopojës. Gjithsesi, nuk ka pasur asnjë qytet që të ishte aq i pasur dhe i rëndësishëm sa ishte Kostandinopoja, dhe që i rezistoi çdo rrethimi për më shumë se 800 vjet!

Perandori romak me ndikim Konstandini I (ose Konstandini i Madh) e bëri Kostandinopojën kryeqytetin e Perandorisë Romake Lindore në vitin 330 Pas Krishtit. Për shkak të pozicionit të tij unik gjeostrategjik, qyteti u bë një qendër tregtare super e fuqishme. Ai ishte po ashtu qendra kulturore, fetare dhe politike e Perandorisë Bizantine dhe Kishës Ortodokse.

Fati i Kostandinopojës dhe fati i Perandorisë Bizantine ishin të ndërthurura midis tyre. Kostandinopoja u rrethua mesatarisht çdo 50 vite gjatë një periudhe kohore prej 1.100 vjetësh(midis viteve 330-1453) nga sllavët, vikingët, arabët, persët, turqit, bullgarët, avarët dhe gotët.

Por sulmuesit patën sukses vetëm në 3 raste. Vlen të theksohet se 2 pushtimet e para (në vitet 1204 dhe 1261) ndodhën për shkak të luftimeve të brendshme midis vetë të krishterëve. Ndërkohë në 1453, turqit osmanë, numerikisht superiorë dhe duke përdorur barutin dhe topat, e pushtuan Kostandinopojën dhe bashkë me të edhe Perandorinë Bizantine. Gjashtë ishin faktorët e që e bënë Kostandinopojën të pathyeshme.

Muret gjigantë të Teodosit

Qyteti shpenzoi sasi të mëdha ari për ndërtimin e mureve të padepërtueshme nga armiqtë. U ndërtuan mure të dyfishta që e mbronin Kostandinopojën nga sulmi tokësor. Muret e ndërtuara në kohën e perandorit Teodos ishin 5.5 kilometra të gjata, dhe cilësoheshin ndër më të mirët në botë.

Muri i brendshëm ishte 12 metra i lartë dhe 6 metra i trashë, me 96 kulla në total. Çdo kullë ishte 20 metra e lartë. Muri i jashtëm ishte 9 metra i lartë dhe 2 metra i trashë me mbi 60 kulla. Çdo kullë ishte 14 metra e lartë. Hendeku mes tyre ishte 20 metra. Deri në shpikjen e artilerisë me barut, ishte e pamundur çarja e mureve të Kostandinopojës.

Zinxhiri novator i porteve

 Ana lindore e qytetit gjendej në grykëderdhjen e Bririt të Artë. Edhe pse të mbrojtur me mure të mëdha, Bizantinët e rritën mbrojtjen me një vepër të mrekullueshme inxhinierike, një zinxhir të madh prej hekuri. Zinxhiri ishte mbi 750 metra i gjatë. Ai mbronte hyrjen në Bririn e Artë. Nëse zinxhiri ngrihej, anijet nuk mund të hynin apo dilnin brenda Bririt të Artë.

LEXO EDHE:  Vladimir Putin, vrasësi i historisë

Versioni i lashtë i napalmit

 

Bizantinët kishin një super-armë vërtet të jashtëzakonshme:zjarrin grek. Napalmi i lashtë ishte i pashueshëm, dhe mund të digjej edhe në ujë. Receta e këtij lloji zjarri ishte një sekret shtetëror. Vetëm disa njerëz në Perandori dinin ta përgatisnin atë. Për të parandaluar që kjo super-armë të binte në duart e armikut, asnjë individ i vetëm nuk mund ta dinte të gjithë recetën.

Sidomos gjatë të dy rrethimeve arabe (shekujt VI-VII), zjarri grek bëri diferencën. Bizantinët shkatërruan plotësisht flotat shumë më të mëdha arabe duke i djegur ato me zjarrin grek, dhe duke e çliruar kështu qytetin nga bllokada detare.

Diplomacia e shkathët

Bizantinët e dinin nga përvoja se luftërat ishin shumë të kushtueshme. Për më tepër, atyre u mungonin burimet njerëzore për të ngritur ushtri të mëdha. Ndaj ata u bënë mjeshtra të diplomacisë dhe intrigave. Për bizantinët, ishte shumë më e lirë që të jepnin ryshfete, të shkaktonin një luftë civile apo të nënshkruanin një traktat paqeje, sesa të fillonin një luftë.

Bizantinët i vunë kundër njëri-tjetrit kundërshtarët e tyre, ndërhynë në luftimet e njëpasnjëshme, u martuan dhe u korruptuan për të shmangur luftërat.

Garda vdekjeprurëse Varangiane

Garda Varangiane, ishte truproja personale elitare e perandorëve bizantinë nga shekulli X deri në shekullin XIV. Besnikëria dhe aftësia e tyre në betejë ishin legjendare. Garda përfshinte vikingë, anglo-saksonë dhe normanë. Arma e tyre e zgjedhur ishte sëpata.

Bizantinët ishin dëshmitarë të këtyre luftëtarëve kur ata sulmuan Kostandinopojën në shekullin IX-të. Por në vend se të luftonin ndaj tyre, ata i punësuan ata. Në vitin 1204, kur kryqtarët pushtuan qytetin, Garda Varangiane u shkaktoi shumë viktima sulmuesve, por në fund qytetit u dorëzua kur u largua perandori bizantin.

Çisternat me furnizime të mëdha me ujë

 

Në kulmin e saj në shekullin XI-të, Kostandinopoja ishte shtëpia e gjysmë milionë njerëzve. Si pasojë, bizantinët ndërtuan çisterna të mëdha, të furnizuara nga dy ujësjellës, për të krijuar një sistem të madh furnizimi me ujë. Shumë qytetërime të lashta përdornin çisternat për të ruajtur ujin.

Por 200 çisternat e Kostandinopojës ishin të pashembullta për sa i përket madhësisë. Çisterna më e madhe nëntokësore, ajo e Bazilikës, mbante 80.000 metra kub ujë. Për krahasim, çisterna më e madhe në mjedis të hapur në Kostandinopojë, Çisterna e Mosiusit, mbante mbi 300.000 metra kub ujë. Pra qyteti kishte ujë të mjaftueshëm për t’i mbijetuar një rrethimi të gjatë. Kapaciteti i kombinuar i çisternave në Kostandinopojë ishte mbi 1 milionë metra kub ujë.

https://historyofyesterday.com/constantinople-best-defended-city-in-history-a7a55595ddab

Përkthyer dhe përshtatur nga CNA.al

Për të rejat më të fundit behuni pjesë e grupit tonë në facebook : City News Albania

Komentoni

Adresa juaj email nuk do të bëhet publike. Fushat e domosdoshme shënohen *

Blog

Si është zakonisht një ditë normale pune e presidentit të SHBA-së?

Publikuar

-

Nga

Nga Paula Schaap “Live Science”

Presidentët amerikanë janë me sa duket kudo. Ata bëjnë fushatë për veten e tyre dhe politikanët me të cilët ndajnë të njëjtat ide, duke promovuar axhendën e tyre mes publikut dhe Kongresit, madje edhe duke pritur ekipe sportive fituese në Shtëpinë e Bardhë. Atëherë, çfarë bën saktësisht presidenti amerikan gjatë gjithë ditës?

Të qenit president i Amerikës nuk ka të bëjë vetëm me fjalimet publike dhe takimet ceremoniale me liderë të huaj. Por edhe me drejtimin e përditshëm të një aparati të cilin Terri Sallivan, drejtor ekzekutiv i Projektit të Tranzicionit në Shtëpinë e Bardhë, një organizatë jopartiake që ndihmon në vendosjen e administratave të reja presidenciale, e përshkroi si më të madh dhe më me ndikim se sa roli i drejtuesit të një kompanie e madhe globale.

Një mënyrë për të vlerësuar punën e tij, është të matet sa orë në ditë punon komandanti i përgjithshëm i ushtrisë amerikane. Gjatë dekadave të fundit, presidentët kanë nisur thuajse menjëherë të punojnë më shumë sesa në ditën e parë të inaugurimit në detyrë, thotë Sallivan, që është gjithashtu pjesëtar i stafit akademik në Universitetin e Karolinës së Veriut.

Në një grup të dhënash të papublikuara dhe të mbledhura nga vetë Sallivan në 100 ditët e para të presidencave të Duajt Ajzenhauer dhe deri tek Xhorxh H.W.Bush, ose ngaviti 1953 deri në vitin 1993, çdo president pa që dita e tij e punës të zgjatej me rreth 10 për qind nga dita e parë dhe deri në ditën e 100-të.

“Madje edhe presidenti Xhimi Karter kishte një ditë jashtëzakonisht të gjatë (mesatarisht 17.4 orë), dhe që zgjati 8 për qind më shumë nga dita e tij e parë në atë të100-ën në detyrë”- thotë Sallivan. Pra, nëse presidentët po e rrisnin me shpejtësi numrin e orëve të punës, për çfarë e shpenzojnë ata kohën?

Përgjigja:Ata shpenzojnë më shumë nga koha e tyre pikërisht mbi atë që shumë njerëz mendojnë se duhet të bëjë një president. Për shembull ​​të shërbejë si komandant i përgjithshëm i ushtrisë së vendit, dhe të shpenzojnë më pak kohë mbi çështjet me të cilat merren partitë politike.

Mesatarisht, rreth 35 për qind e orëve të presidentit i kushtoheshin roleve unike që ngarkon kjo detyrë, përfshirë ato të komandantit të përgjithshëm, apo kreut të forcave të armatosura,siç autorizohet nga Kushtetuta e SHBA-së, dhe si kry e-diplomat i vendit.

31 për qind e pjesës tjetër të kohës kur presidenti është zgjuar përfshinin detyra legjislative si takimi me udhëheqësit e Kongresit dhe nënshkrimin e projektligjeve, menaxhimin e Shtëpisë së Bardhë, pra mbikëqyrje të punës së shefit të stafit të emëruar nga ai vetë dhe ndihmësve të tjerë të nivelit të lartë.

Sallivan thotë se vetëm rreth 1.4 për qind e aktiviteteve ditore, i kushtohen menaxhimit ekonomik, dhe kjo ndoshta sepse ky rol u delegohet shpesh ekspertëve të fushës. Ndërkohë, rreth 9 për qind e kohës së presidentit shpenzohet në detyra që lidhen me udhëheqjen e partisë së tij politike dhe me komunikimet publike përfundon analiza e Sullivan.

Pjesa e mbetur e ditës së presidentit ndahej midis udhëtimeve dhe jetës private.

Cilido që është kurioz mbi mënyrën se si presidentët kanë kaluar një ditë të caktuar gjatë shekullit të kaluar, mund ta mësojnë atë lehtësisht, për sa kohë që ka qasje në internet. Duke filluar që nga mandati i parë i Frenklin Ruzvelt në vitin 1933, presidentët kanë mbajtur atë që njihet tani si “axhenda ditore”, dhe shumica e tyre mund të gjenden në internet

LEXO EDHE:  FOTO – Spiunia e CIA-s që kishte në dorë jetën e Fidel Castros/ Si përfundova në krahët e tij

LEXO EDHE:  Kur mund të vaksinohen fëmijët nga Covid-19 ? Pesë përgjigje për prindërit



në biblioteka të ndryshme presidenciale, thotë Xhon Uollej, bashkë-drejtor i Projektit të Presidencës Amerikane në Universitetin e Kalifornisë, Santa Barbara (UCSB).

Këto axhenda u japin një informacion shumë të hollësishëm mbi atë që ka bërë presidenti, në krahasim me orarin e ngjarjeve kryesore të publikuara për shtypin dhe publikun. Axhendat e presidentëve të dekadave të fundit janë koleksionuar nga stafi i Arkivave Kombëtare, i autorizuar nga Akti i Regjistrimeve Presidenciale të vitit 1978, dhe nga burime që përfshijnë orarin ditor të presidentit, regjistrat e Shërbimit Sekret, dhe shënimet nga stafi i Shtëpisë së Bardhë, sipas Shoqatës së Historisë të Shtëpisë së Bardhë.

Për shembull,më 2 korrik 1964, presidenti i kohës Lindon B.Xhonson e nisi ditën e tij në orën 9 të mëngjesit duke ngrënë mëngjes me gruan e tij Ledi Xhonson, sipas axhendës së asaj dite, të arkivuar nga biblioteka presidenciale LBJ. Po gjatë asaj dite presidenti firmosi disa projektligjeve, zhvilloi takime me ligjvënësit, ambasadorët dhe kabinetin e tij.

Aty madje ka një hyrje që thotë se Xhonson i dërgoi një shënim të shkruar me dorë vajzës së tij Lusit për ditëlindjen e saj të 17-të. Deri në orën 6:45 të pasdites të saj dite, Xhonson nënshkroi një nga ligjet më të rëndësishme të SHBA-së në shekullin XX:Aktin e të Drejtave Civile të vitit 1964.

Në mesin e shumë figurave historike, i pranishëm ishte edhe pastori i njohur Martin Luter King Jr, teksa shënimet përmbajnë listën e detajuar të të ftuarve dhe fotografitë zyrtare. Ajo ditë nuk mbaroi derisa Xhonson ra në gjumë pasi lexoi gazetat në avionin presidencial rrugës për në fermën e tij në Teksas, në orën 22:46 të mbrëmjes.

Megjithatë, axhenda ditore ka kufizimet e veta. Nganjëherë, për shkak të çështjeve të sigurisë kombëtare, të dhënat mund të jenë të paqarta mbi atë që ka ndodhur në një takim të caktuar. Ose lista e njerëzve që morën pjesë në një takim mund të mos jetë e plotë, edhe pse kjo ndodh zakonisht për shkak të një gabimi.

Por në përgjithësi, axhenda e përditshme është një “minierë ari” e të dhënave që nuk do t’i kemi kurrë për shumicën e presidentëve historikë. Ata që kërkojnë për aktivitetet e përditshme të presidentëve të viteve të mëparshme të vendit mund t`u duhet të hyjnë në librat e historisë, apo nëse janë të interesuar për materiale origjinale, të vizitojnë arkivat.

Për shembull, Xhorxh Washington mbante axhendë, disa prej të cilave, së bashku me korrespondencën dhe dokumentet financiare, ndodhen në Bibliotekën e Kongresit. Mostrat e tyre janë në dispozicion në internet. Por me që ato ishin të shkruara me dorë, deshifrimi i tyre nga kopjet e dixhitalizuara mund të jetë jo pak sfidues.

Të gjithë presidentët, pavarësisht nga rrethanat që trashëgojnë apo përballen gjatë administratave të tyre, kanë forca të qëndrueshme që formësojnë ditët e tyre. Dy presidentëtë kohës së luftës, Ajzenauer gjatë Luftës së Koresë dhe Riçard Nikson gjatë Luftës së Vietnamit, nuk e ndryshuan kohën që kalonin në detyrën e komandantit të përgjithshëm. Por kur ndodhi kriza e Gjirit të Derrave gjatë 100 ditëve të para të administratës së Xhon F.Kenedit, u dyfishua vëmendja e tij ndaj detyrave ushtarake.

Përkthyer dhe përshtatur nga CNA.al

https://www.livescience.com/what-does-president-do-all-day

LEXO TE PLOTE

Blog

A kemi të gjithë gjene mbretërore?/ Statisticenët mendojnë se kjo është thuajse e sigurt

Publikuar

-

Nga

cna lajme blog

Gjatë 18 sezoneve të fundit, ndjekësit e shfaqjes televizive në BBC “Who do you think you are?” (Kush mendon se je?), kanë parë me shumë interes teksa të ftuarit nga të gjitha sferat e jetës publike, zbulojnë fakte befasuese mbi trashëgiminë e tyre gjenetike.

Personazhet e njohura që ftohen në këtë program, marrin shpesh vlerësimet më të larta, pasi shumë njerëz janë vërtet kureshtarë të dinë se kush ka gjene mbretërore dhe linja gjenetike që prodhojnë njerëz të pasur, të famshëm dhe të talentuar.

Në një episod të fundit të këtij shou, komediani anglez Xhosh Uikomb zbuloi për habinë e tij, se ai kishte lidhje gjenetike me Eduardin I, që ishte mbreti i Anglisë nga viti 1272 deri në vdekjen e tij në vitin 1307.

Ashtu si shumica e të tjerëve që kanë zbuluar se janë pasardhës nga mbretërit dhe mbretëreshat, edhe Uidikomb nuk e kishte idenë se ishte i lidhur me një figurë kaq të njohur të historisë britanike.

Dhe ai është vetëm njëri prej vipa-ve që kanë gjene mbretërore dhe që janë të lidhur gjenetikisht me mbretërit dhe mbretëreshat e lashta. Për shembull, aktori Deni Dajer zbuloi kohët e fundit se e kishte prejardhjen nga Eduardi III. Ndërkohë, komedianit dhe aktori Aleksandër Armstrong zbuloi se ishte pasardhës i Uilliam Pushtuesit.

Dhe ashtu si Uidikomb, edhe moderatori Metju Pinsent zbuloi se ai është një i afërm i largët i Eduardit I. A është e gjitha kjo thjesht një rastësi mbresëlënëse? Apo do të thotë diçka për gjenetikën e atyre që kërkojnë famë apo pasuri, pavarësisht nga puna që bëjnë?

Në fakt, kjo nuk është as një rastësi e çuditshme dhe as një argument për determinizmin gjenetik. Në fakt kjo zbulon se sa më larg në kohë të kërkojë një njeri me prejardhje evropiane, aq më shumë gjasa ka që të gjejë lidhje gjenetike me një mbret apo mbretëreshë të lashtë evropiane.

Në një moment të caktuar, probabilitetet rriten aq shumë, sa gjasat për të gjetur një lidhje gjenetike me familjen mbretërore arrijnë në 100 për qind. Prandaj vipat e lartpërmendur

nuk janë aspak unikë. Ata janë të lidhur me familje mbretërore, pasi të gjithë kanë në një farë mase gjene mbretërore, pavarësisht nëse kjo lidhje zbulohet apo jo gjatë kërkimeve të organizuara të prejardhjes gjenetike.

Ekspertët e gjenealogjisë e dinë se gjetja e një lidhjeje gjenetike me familjen mbretërore nuk është asgjë e jashtëzakonshme. “Kjo nuk është aq e pazakontë”- thotë Graham Holton, profesor i gjenealogjisë nga Universiteti i Stratklajd në Gllasgou për BBC News. Vetë Holton rezulton se ka lidhje gjenetike me Eduardin I, një tipar që ai vlerëson se e ndajnë deri në 2 milionë njerëz të gjallë.

Përpjekjet për të gjurmuar linjat e gjakut mund t’i vërtetojnë ndonjëherë këto lidhje, por jo gjithmonë. Linjat mbretërore priren të jenë disi më të lehta për t’u hartuar, pasi të dhënat e lindjeve dhe vdekjeve aristokratike kanë më shumë gjasa të jenë gjurmuar dhe ruajtur për periudha të gjata kohore.

Por edhe këtu mund të ekzistojë një pasiguri e madhe, pasi lidhjet jashtëmartesore dhe lojërat e tjera të elitës dhe të pushtetshmit,sillnin shpesh lindjen e fëmijëve që nuk njiheshin zyrtarisht. Kjo do të ishte veçanërisht e vërtetë nëse marrëdhëniet sekrete bënin bashkë mbretërit dhe aristokratët me ato që konsideroheshin se i përkisnin një statusi më të ulët social.

Pra a jemi të gjithë të lidhur në aspektin gjenetike?Ndërsa pemët familjare kthehen pas në kohë, nga prindërit te gjyshërit, tek stërgjyshërit e më tej, një person do të fillojë të grumbullojë një numër jashtëzakonisht të madh emrash të të afërmve të vdekur prej kohësh. Kjo rrit shanset që individët, të cilët sot nuk ndajnë asnjë lidhje shoqërore, të kenë të njëjtin të afërm të largët, pasi nuk ka një numër të pafund njerëzish që kanë jetuar dhe që kanë vdekur në të kaluarën.



Një organizatë kërkimore demografike me bazë në Uashington, e quajtur Byroja e Referencës së Popullsisë, vlerëson se rreth 107 miliardë njerëz anatomikisht modernë kanë jetuar në Tokë që nga viti 50.000 Para Krishtit. Pra ka 15 njerëz të vdekur për çdo person të gjallë sot.

S’ka nevojë të thuhet se thjesht nuk ka një popullsi mjaftueshëm të madhe, në mënyrë që të gjithë të kenë një prejardhje të veçantë. Gati 300 breza njerëzish kanë jetuar dhe kanë vdekur vetëm në 6000 vitet e fundit, dhe kjo zbulon numrin astronomik të paraardhësve që do të duhej të përfshinte pema familjare e secilit person në rast se do të kryenim një ekzaminim të plotë gjenealogjik.

LEXO EDHE:  Epokat Akullnajore/ Çfarë e shkakton ngrirjen e Tokës çdo disa miliona vjet?

LEXO EDHE:  Rreziku global nga presidencialet amerikane

Ndaj duhet të ketë mbivendosje të konsiderueshme gjenetike midis pemëve familjare të gjithsecilit, edhe nëse kjo nuk shfaqet në kërkimet moderne gjenealogjike. Ndërsa kjo mund të jetë diçka që ne mund ta kuptojmë në mënyrë intuitive, matematikanët që e kanë shqyrtuar çështjen më thellë, kanë arritur në përfundime që mund të na shtyjnë jashtë zonave tona të rehatisë intuitive.

Sipas “National Geographic” studimi novator në këtë fushë u botua në 1998 nga Zhozef Çang, statisticien nga Universiteti i Jeilit. Profesor Çang kreu një studim të detajuar matematikor, që synonte t’i përgjigjej një pyetjeje specifike dhe magjepsëse:Sa larg në kohë duhet të shkonte një studim gjenealogjik, përpara se të gjente një paraardhës të përbashkët për të gjithë evropianët që jetojnë sot?

Çang ndërtoi një model matematikor për ta ndihmuar atë t’i përgjigjet kësaj pyetjeje. Ai u befasua kur zbuloi se një paraardhës i përbashkët për të gjithë evropianët ka ekzistuar vetëm 600 vjet më parë, ose vetëm disa dekada përpara se Kolombi të niste udhëtimin e tij përtej Atlantikut,që do ta ndryshonte historinë.

Kjo do të thotë se nëse të gjithë ata me prejardhje evropiane do të mund ta gjurmonin prejardhjen e tyre që nga viti 1400, çdo pemë familjare do të përfshinte atë individ të veçantë. Dhe nëse do të vazhdonte gjurmimi, Çang thotë se numri i njerëzve që shfaqen në pemën familjare të secilit do të rritej.

Ky proces do të vazhdonte deri në kohën kur sondazhi gjenealogjik të kalonte nga mijëvjeçari i dytë Pas Krishtit në të parin. Në atë pikë, pema familjare e çdo personi do të përfshinte 80 për qind të atyre që ishin gjallë në Evropë në vitin 999 Pas Krishtit, plus apo minus disa dekada.

Numri është i kufizuar në 80 për qind, pasi 20 për qind e atyre që jetonin në atë kohë ose nuk kishin fëmijë, ose kishin fëmijë apo nipër që nuk kishin fëmijë, gjë që solli shuarje e linjës familjare. Por 80 përqindëshi do të lidhej me çdo evropian që banon aktualisht në botë(dhe me të gjithë kanadezët, australianët, neo-zelandezët dhe amerikano veriorët dhe jugorët që kishin paraardhës evropianë).

Një përfundim i tillë mund të duket i pabesueshëm, por matematika e mbështet atë. Adam Radhërford, një gjenetist britanik që e zgjeroi studimin e Çang në librin e tij shumë të vlerësuar të vitit 2017 “Një histori e shkurtër e të gjithë atyre që kanë jetuar ndonjëherë”, thotë se “çdokush mund të jetë dhe është në fakt shumë herë pasardhës nga i njëjti individ”.

Në vitin 2015 Radhëford botoi një artikull në “The Guardian”, ku shpjegoi se si çdo evropian që jeton sot e kishte prejardhjen nga Karli i Madh, themeluesi legjendar i Perandorisë Karolingiane që bashkoi Evropën Perëndimore dhe Qendrore në fundin e shekullit tëVIII.

Kjo do të thotë se të gjithë evropianët e gjallë bartin gjene mbretërore, pavarësisht nëse e dinë këtë apo jo. Në një artikull të vitit 2002 të botuar në “The Atlantic”, gazetari Stiv Olson shpjegoi se si gjetjet e Çang janë të vlefshme jo vetëm për evropianët e ditëve të sotme, por praktikisht për të gjithë ata që jetojnë në anën tjetër të Oqeanit Atlantik.

Përkthyer dhe përshtatur nga CNA.al

https://www.ancient-origins.net/news-general/royal-genes-0016020

LEXO TE PLOTE

Blog

Putin po e përdor gazin rus si armë, ku janë sanksionet e Bajden dhe Merkel?

Publikuar

-

Nga

cna lajme blog

Nga Paul Roderick Gregory “The Hill”

Në korrikun e këtij viti, presidenti amerikan Xho Bajden dhe kancelarja gjermane Angela Merkel, ranë dakord që të rivendosin sanksionet në rast se Vladimir Putin do të përdorte gazin rus si “armë gjeopolitike”.

Ajo marrëveshje përbënte një lëshim në këmbim të heqjes dorë prej Bajden ndaj sanksioneve mbi gazsjellësin“Nord Stream 2”, qëlejoi edhe përfundimin e këtij të fundit. Merkel kishte garantuar tashmë furnizimet e vazhdueshme të gazit nëpërmjet Ukrainës, një premtim ky i dyshimtë nga një politikane që është në largim e sipër nga detyra.

Pavarësisht garancive Bajden-Merkel, Putini është përfshirë në shantazhe të hapura me synim shndërrimin e Evropës në një peng të monopolit rus të gazit “Gazprom”. Shantazhi i presidentit rus, synon që të imponojë certifikimin e shpejtë të gazsjellësit “Nord Stream 2”, duke ofruar më pak gaz në Evropë.

Qëllimi përfundimtar i Putin:Shkatërrimi i tregut konkurrues dhe transparent të energjisë të Bashkimit Evropian. Edhe pse Putini po përdor gazin si një armë gjeopolitike, sanksionet e premtuara nga Bajden dhe Merkel nuk po duken gjëkundi, një shembull tjetër ky i mungesës së pafuqisë së politikës së jashtme të presidentit amerikan, si dhe i mbështetjes së palëkundur të Merkelit në të bërit “si zakonisht biznes” me Rusinë.

Një tjetër vijë kjo e bërë në rërë, që është zhdukur me pak ose aspak paralajmërim. Sipas Direktivës së Komisionit Evropian për Gazin (e cila është zgjeruar enkas për gazin rus), kompanive furnizuese me gaz, u kërkohet që ta shkëpusin prodhimin nga dorëzimi, të lejojnë qasjen e palëve të treta tek gazsjellësi, dhe të bëjnë transparencë me çmimet.

Nëse “Gazprom”do t’i respektonte vërtet këto rregulla, ai ose duhej të nxirrte në ankand kapacitetin e tij të transportit, ose t’ia dorëzonte atë dikujt tjetër. Po ashtu, kjo kompani duhet që gjysmën e kapacitetit të “Nord Stream 2” t’ua lërë prodhuesve rivalë,si dhe të bëjë publike tarifat e saj në mënyrë transparente.

Por këto rregulla të Direktivës së Gazit janë të papranueshme për Gazprom. Pasi kjo e fundit nuk është një ndërmarrje tregtare. Përkundrazi, ajo është një “Ministri e Gazit”, përgjegjëse për politikën e brendshme dhe të jashtme energjetike të Kremlinit. Detyra e saj është të arrijë dominimin e tregut energjitik evropian, përmes kontrollit të trafikut të gazit nga lindja dhe jugu i Evropës.

Me përfundimin e ndërtimit të “Nord Stream 2”, Rusia hodhi një hap gjigant drejt arritjes së qëllimit të saj për ta dominuar tregun e gazit në Evropë. “Nord Stream 2” zëvendëson tërësisht rrjetet tradicionale të shpërndarjes përmes Ukrainës, Bjellorusisë dhe Polonisë.

E kombinuar me “Nord Stream 1” dhe “South Stream” që ekzistojnë tashmë, Rusia është e gatshme të zërë gati gjysmën e kërkesës për gaz të Evropës. Por loja nuk mbaron këtu. Kjo pasi “Nord Stream 2” i mungon certifikimi nga entet rregullatore gjermane.

Në raundet paraprake, rregullatorët dhe gjykatat gjermane ia mohuan “Nord Stream 2” përjashtimin e kërkuar nga Direktiva e Gazit e BE-së. Për më tepër, entet rregullatore dhe gjykatat gjermane duhet të tregojnë se vendimet e tyre janë në përputhje me ligjet e Bashkimit Evropian.

Kremlini e di se Bashkimi Evropian e ka kundërshtuar ndërtimin e“Nord Stream 2”, ndaj ky duhet të jetë një shqetësim për Vladimir Putin. Çëshja është se nëse Direktiva e Gazit vlen edhe për “Nord Stream 2”, atëherë Gazprom-it do t’i kërkohet të sillet pjesërisht si një ndërmarrje konkurruese, pavarësisht nga përmasat e konsiderueshme që zë në treg.

LEXO EDHE:  Rreziku global nga presidencialet amerikane

LEXO EDHE:  Kur mund të vaksinohen fëmijët nga Covid-19 ? Pesë përgjigje për prindërit

Nëse do të gjendej përpara një vendimi të pafavorshëm, Kremlini do të dyfishonte përpjekjet e tij për të shmangur entet rregullatore, dhe do të krijonte një kompani të rreme për të përmbushur kërkesat e shkëputjes, dhe do të futej në një marrëveshje sekrete për t’i larguar vendet e vogla ndaj çdo konsensusi evropian.



Por këto kundërmasa do të kërkonin shumë kohë,ndërkohë që Rusia është në ankth për të çimentuar dominimin e saj në Evropë. Pra “Gazprom” ka dëshpërimisht nevojë për një përjashtim nga Direktiva e Gazit, dhe në këto kushte është gati të përfshihet në shantazhe të hapura energjetike për të pasur një vendim të favorshëm nga rregullatorët evropianë.

Tani që ka përfunduar ndërtimi i “Nord Stream 2”, kompania ruse “Gazprom” ka reduktuar enkas prodhimin dhe shpërndarjen e tij,me qëllim pesëfishimin e çmimit të gazit. Po ashtu, ajo ka kufizuar eksportin e gazit rus përmes Ukrainës. Edhe Moldavia e vogël ka rënë pre e ngacmimeve nga Moska për të mos respektuar rregullat e Direktivës së Gazit.

Putin dhe “Gazprom” kanë deklaruar se Rusia do ta furnizojë me më shumë gaz Evropën në rast se certifikohet “Nord Stream 2”. (Në rrethana normale, ky proces nuk do të përfundonte deri në pranverën apo verën e vitit të ardhshëm). Putin i mohon akuzat se po zhvillohet një luftë ku gazi rus po përdoret si një armë.

Ai këmbëngul se Rusia po respekton me besnikëri kontratat e saj afatgjata. Evropa gaboi kur u mbështet tek tregje të tilla,dhe për shkak të ofertës së kufizuar të Rusisë, çmimet po rriten, teksa Evropa po hyn në muajt e saj më të ftohtë.

Pra është më se e qartë se Rusia i ka shpallur luftë institucioneve të tregut të energjisë të BE-së. Mesazhi i Moskës:Në rast se dëshironi apartamente të ngrohta dhe energji elektrike me çmime të arsyeshme këtë dimër, përjashtojeni “Nord Stream 2” nga rregulloret tuaja.

Nuk është çudi që Rusia po zhvillon një luftë kundër BE-së dhe institucioneve të saj. Pjesa tjetër e Evropës, dhe sidomos Evropa Lindore paralajmëroi se “Nord Stream 2” do të ishte një mënyrë përmes së cilës Rusiae ka eliminuar transportin e gazit përmes Ukrainës.

“Nord Stream 2” u ndërtua për ta shmangur Ukrainën nga biznesi i transportit të energjisë, dhe për t’i dhënë “Gazprom” forcën për të diktuar politikën energjetike të Evropës.

Gjermania nuk ka ende njëqeveri e re. Por është e qartë se socialdemokratët do të jenë partneri kryesor në çdo koalicion. Përgjatë viteve të kaluara me Ostpoltik-ën e saj, SPD ka qenë e palëkundur në mbështetje të të bërit “si zakonisht biznes” me Rusinë.

Shumëkush mund të mendojë se qeveria e re gjermane do ta gjejë një mënyrë për t’u marrë vesh me Putinin për hir të furnizimit të sigurt me energji. Në fakt, promotori kryesor i unitetit evropian, po u thotë partnerëve të tij se kur bëhet fjalë për energjinë secili sheh interesin e tij. 

Shënim:Paul Roderick Gregory, profesor i ekonomisë në Universitetin e Hjustonit, dhe studiues në Institutin Gjerman për Kërkime Ekonomike.

Përkthyer dhe përshtatur nga CNA.al

https://thehill.com/opinion/international/579442-where-are-biden-and-merkels-sanctions-against-putins-gas-weapon

LEXO TE PLOTE