Connect with Us

Foto që flasin/ Historia e dasmës së Princesh Dianës

Blog

Foto që flasin/ Historia e dasmës së Princesh Dianës

Publikuar

-

 Princesha Diana u konsiderua si një nga gratë më të fotografuara në botë! Çdo lëvizje e saj u dokumentua në vitet ’80 dhe ’90 nga paparacët. Në çdo event, dalje publike, shëtitje, princesha ka qënë gjithmon në qëndër të vëmendjes.

Vdekja e saj tronditi botën dhe për ta rikujtuar, shumë prej fansave të Princesh Dianës, drejtuan gishtat drejt kulturës së çmendur “tabloide” ku edhe arkivohen fotot e saj.

Ndërsa duket se ajo ishte gjithmonë në qendër të vëmendjes, dhe fotot e saj mund ti gjesh kudo, ka gjithashtu edhe disa fotografi të rralla që japin një vështrim më intim në jetën e saj. Galeria e mëposhtme përfshin disa  prej fotove më të ralla që tregojnë një anë shumë të veçantë të Dianës, veçanërisht dasmës së saj.

Grua e Pavarur

Diana ishte nusja e parë në historinë mbretërore që doli kundër protokollit mbretëror përsa i përket betimeve të saj të dasmës. Në përgjithësi, nuset mbretërore pritet të lexojnë betimet tradicionale të dasmës. Sidoqoftë, Diana “hoqi qafe” fjalën “bindju” kur lexoi betimet e saj të dasmës. Kjo ishte një histori e madhe dhe madje u bë titull

 

cna lajm show

Romanca e Dianës dhe Charles

Mediat mund të thonë të kundërtën, por Charles dhe Diana nuk e njihnin njëri -tjetrin aq mirë para se të martoheshin. Pas vetëm dymbëdhjetë takimeve, çifti njoftoi fejesën e tyre me botën.

cnal lajm show

Dasma, një Festë Kombëtare

Dasma midis Charles dhe Diana ishte aq ekstravagante sa u shpall një festë kombëtare. Kjo festë u zhvillua më 29 korrik 2981. Qytetarët e qytetarëve të Mbretërisë së Bashkuar u gëzuan aq shumë nga dasma saqë donin të ishin pjesë e saj.

cna lajm show

Tortë për të gjithë

A e dinit se ata kishin gjithsej 27 ëmbëlsira martese? Torta zyrtare u projektua dhe u bë nga David Avery, bukëpjekësi kryesor në shkollën e gatimit Royal Naval. Në vitin 2014, një pjesë e tortës 33-vjeçare doli në ankand për 1,375 dollarë.

cna lajm show

Unaza e famshme

Kishte shumë polemika dhe debate rreth detajeve të dasmës së Dianës. A e dini se ajo zgjodhi unazën e saj të fejesës nga një katalog? Shumica e unazave të fejesës mbretërore janë dizajne të personalizuara, por Diana zgjodhi të sajin, e cila përbëhej nga 14 diamante diamanti rreth një safir 12 karatësh të vendosur në ar të bardhë nga një katalog i koleksionit të bizhuterive Garrard. Kur ajo ndërroi jetë, ajo iu kalua Kate Middleton.

LEXO EDHE:  Video/ Nusja dhe dhëndri në Lushnjë, "braktisin" dasmën për të votuar

cna lajm show

Udhëtim me ski.

Këtu duket princesha bukuroshe Diana, me djemtë e saj në Austri. Kjo fotografi është bërë kur Harry ishte vetëm 9 vjeç! Kjo fotografi u publikua për herë të parë në publik në 1994.

cna lajm show

Problemet e para

Kur dasma po afrohej Charles filloi të përjetonte disa nerva. Sipas Sally Beddel, në librin e saj për Princin Charles, ajo tha se Charles ishte akoma i dashuruar me ish-in e tij, Camilla Parker-Boëers. Ai u bë nën presionin e babait të tij për t’i dhënë fund marrëdhënies me të dhe për t’u martuar me Dianën. Smith pretendon se Princi derdhi lot një natë para se të martohej me Dianën.

cna lajm show

“Princesha hirushe”

Jo vetëm stilistët u stresuan për veshjen e Dianës, por edhe diçka tjetër. Diana është pak më e gjatë se njerëzit e tjerë dhe i duheshin taka më të shkurtra. Kalorësja Clive Shilton shpjegoi, “Shqetësimi i saj kryesor ishte se ajo nuk do të dukej më e gjatë se Princi Charles, dhe për shkak se ishte shumë e gjatë këpucët do të duhej të kishin një takë të ulëtl ishte shumë e bukur dhe e detajuar. këpucët kishin një “C” dhe “D” me një zemër dashurie të pikturuar në hark.

cna lajm show

Nervat!

Jo vetëm Charles ishte nervoz, por edhe Diana ishte aq nervoze saqë kur arriti në altar e quajti burrin e saj të ardhshëm me emrin e gabuar! Ajo e quajti atë Philip Charles Arthur George në vend të vetëm Charles Philip!

cna lajm show

Puthja që u harrua

Princi Charles ishte nervoz në ditën e madhe dhe kjo ishte e qartë për të gjithë! Në një martesë normale, nusja dhe dhëndri i kulmuan betimet e tyre me një puthje në fund.  Princi Charles ishte nervoz  kështu që harroi! Të dy më vonë u puthën në ballkon ndërsa miliona shikuan dhe brohorisnin!/CNA.al

cna lajm show

Për të rejat më të fundit behuni pjesë e grupit tonë në facebook : City News Albania

Komentoni

Adresa juaj email nuk do të bëhet publike. Fushat e domosdoshme shënohen *

Blog

Policimi i dhunshëm i kufijve nuk funksionon/ Është koha të hiqet dorë nga kjo praktikë çnjerëzore

Publikuar

-

Nga

cna lajme blog

Nga Heba Gowayed “Al Jazeera”

Më 22 shtator, teksa ishte duke zbritur nga trageti në portin e zhurmshëm të ishullit të Lesbosit në Greqi, u ndalova nga një oficer policie. “Mos u shqetësoni, është vetëm një kontroll për arsye sigurie!”- tha ai, duke më bërë shenjë që ta ndiqja, dhe duke këmbëngulur që të vinte me ne edhe mikesha ime.

Ne u drejtuam drejt një makine ngjyrë bezhë në fund të portit, ku unë, një grua arabe, bashku me shoqen time të bardhë gjermane, u bashkuam me një burrë afgan, dhe një burrë tjetër me ngjyrë. Sendet personale të këtij të fundit u shpërndanë në tavolinë, teksa oficeri e mori në pyetje për secilin objekt që kishte me vete.

Karta e tij e qëndrimit, e identifikoi atë si një kërkues azili. Pastaj oficeri i policisë e goditi me forcë në secilën nga këmbët e tij. Një oficere policie, i kontrolloi me imtësi sendet e mia personale, ndërsa një polic, mbante në dorë pasaportën time amerikane, duke më pyetur disa herë nëse isha gazetare.

“Po jua përsërit për herë të tretë, jam një profesoreshë në një universitet amerikan”- i thashë. Ai u afrua drejt meje në mënyrë agresive, duke më bërtitur:”Askujt nuk i plas për atë që bëni ju atje!”. Profilizimi racor në kufirin jugor të Bashkimit Evropian ishte qartazi i përhapur.

Në javët në vijim në ishujt Lesbos dhe Samos, si dhe në kryeqytetin, Athinë, unë takova azilkërkues nga vende të ndryshme, nga Afganistani në Siri, dhe nga Republika Demokratike e Kongos tek Eritrea. Që të gjithë më rrëfyen historitë e tyre traumatike të përpjekjes për të arritur në brigjet evropiane, me synim kërkimin e mbrojtjes dhe sigurisë, një e drejtë e garantuar sipas ligjit ndërkombëtar.

E megjithatë, ata ishin trajtuar si kriminelë dhe shkelës të ligjeve. Ata ishin midis miliona të tjerëve që të dëbuar nga shtëpitë e tyre për shkak të luftës, degradimit të mjedisit apo persekutimit, janë pjesë e asaj që mediat e quajnë një “krizë emigrantësh”, një fluks i “të padëshiruarve”.

Në një përpjekje për të frenuar migracionin, vendet në Hemisferën Verore dhe në kufi me Hemisferën Jugore, përfshirë Greqinë dhe Shtetet e Bashkuara, po përdorin gjithnjë e më shumë taktika të dhunshme të policisë, përfshirë profilizimin racor, dhunën në kufi, dhe burgosjen e emigrantëve.

Gjithsesi, këto masa të dhunshme kanë pasur efekt në pengimin e ardhjes së njerëzve që nuk kanë ku të shkojnë, dhe që nuk kanë asgjë për të humbur. Përkundrazi, kjo qasje brutale, çnjerëzore dhe e kushtueshme për ta trajtuar emigracionin, vetëm sa po e përkeqëson problemin e shpërnguljes, dhe shkakton shumë vuajtje dhe vdekje.

Greqia është lavdëruar shpesh se është “mburoja” e BE-së kundër emigrantëve. Për këtë ajo merr miliarda euro nga BE, për infrastrukturën dixhitale dhe fizike të kufirit. Kufiri tokësor në Evros dhe ai detar, përfshirë atë përgjatë ishujve të Egjeut, Lesbos, Kios dhe Samos, 1 orë udhëtim me barkë nga bregdeti turk, janë në qendër të këtyre përpjekjeve.

Ato janë vendet e praktikës ilegale të dhunës ndaj refugjatëve, ku oficerët grekë të kufirit dhe rojet bregdetare, nën vëzhgimin e Frontex, i kthejnë azilkërkuesit mbrapsht në Turqi. “Mare Liberum”, një organizatë që gjurmon abuzimet me emigrantët në det të hapur, regjistroi një rekord prej 91 dëbimesh me 2.289 njerëz vetëm gjatë muaji shtator.

Në të gjithë BE-në, praktika të tilla i kanë marrë jetën rreth 2.000 njerëzve. Nga ana tjetër, këto dëbime vetëm sa kanë krijuar një sistem, ku azilkërkuesit detyrohen të ndërmarrin vazhdimisht të njëjtat udhëtime, duke rrezikuar çdo herë jetën e tyre.

Një burrë sirian që takova në një kamp refugjatësh në Athinë, dhe që kishte plagë të dukshme në anën e majtë të trupit, si pasojë e një bombardimi ajror nga regjimi i Bashar Al-Asadit, u detyrua të provonte plot 9 herë për të kaluar kufirin tokësor në Evros.

Ai tha se çdo herë që ai dhe 2 anëtaret femra të familjes së tij, kapeshin në anën greke të kufirit, rojet ua merrnin sendet personale, i burgosnin për disa orë, dhe më pas i kthenin në anën tjetër të kufirit mëngjesin  e ditës tjetër.



LEXO EDHE:  5 ngjyrat që duhet të përdorim në veshjet e dasmave

LEXO EDHE:  Vijon “çmenduria”/Xhensila dhe Besi sonte në dasmën e tretë, ja si duket nusja (Video)

Gjatë qëndrimit në Greqi unë bisedova me azilkërkuesit afganë dhe ata kongolezë, të cilët gjithashtu ishin detyruar të provonin disa herë të hynin në Greqi nga deti. Ata më thanë se edhe rrjeti i trafikantëve i ishte përshtatur këtij “normaliteti” të ri. Tarifat e këtyre të fundit janë rritur, dhe tani paratë i paguhen një ndërmjetësi, i cili ua jep vetëm pas një mbërritjeje të suksesshme në destinacion.

Politikat kufitare amerikane, ofrojnë një shembull tjetër se si policimi i kufirit, dhe veçanërisht dëbimet e dhunshme, i përkeqësojnë krizat e zhvendosjes. Kohët e fundit, pamjet e oficerëve të Patrullës Kufitare mbi kalë që fshikullonin me kamxhik emigrantët haitianë, u kritikuan gjerësisht nga opinioni publik.

Por në themel të asaj skene, është dhuna e vazhdueshme e dëbimeve të shpejta. Duke ndjekur shembullin e paraardhësit të tij, presidenti Xho Bajden ka vazhduar ta përdorë Nenin 42 të Ligjit të Shërbimeve të Shëndetit Publik të vitit 1944, që e lejon qeverinë të refuzojë hyrjen e të huajve, të cilët mund të kenë sëmundje ngjitëse.

Sipas kësaj dispozite, të paktën 1 milion njerëzve iu është mohuar e drejta, sipas ligjit ndërkombëtar, për të aplikuar për azil. Në ishullin grek të Samosit, paraburgimet janë kthyer në një burgim të mirrfilltë. Unë fola me njerëz që kishin mbetur atje prej më shumë se 2 vjetësh, qëkur u gjykuan kërkesat e tyre për azil.

Shumica jetonin në kampet-xhungël, në tenda pa ujë të rrjedhshëm dhe energji elektrike. Më 21 shtator, unë pashë së bashku me punonjësit e OJQ-ve dhe gazetarët, sesi ata u zhvendosën me forcë, para syve të policisë grekë, në një qendër kontrolli, që ishte në fakt një burg i mirrfilltë, i rrethuar nga 3 shtresa tela me gjemba, prej nga ku emigrantët nuk mund të largohen pa leje.

Sidoqoftë, as këto politika brutale nuk kanë qenë një pengesë për njerëzit që lëvizin. Në SHBA, Agjencia e Doganave dhe Mbrojtja e Kufirit, kjo e fundit me një buxhet 17.7 miliardë dollarësh, raportoi një rekord prej 213.534 emigrantësh të kapur vetëm në korrik të këtij viti, një shifër që mbeti e përafërt edhe në muajin gusht.

Në Evropë, me lehtësimin e kufizimeve të udhëtimeve për shkak të Covid-19, Frontex raportoi një rritje prej 64 për qind të kalimeve në det në 8 muajt e parë të vitit 2021, krahasuar me vitin e kaluar, me 103.630 njerëz. Këto statistika pasqyrojnë dështimin e taktikave të shtrenjta, brutale të policimit kufitar.

Është e qartë, se për emigrantët dhe refugjatët, ajo drejt të cilës po shkojnë është ende më e mirë sesa ajo nga e cila po ikin; aq sa ata do të rrezikonin edhe përballjet e dhunshme me autoritetet, apo dhe jetën e tyre. Siç kanë argumentuar prej kohësh abolicionistët, policimi përjashton sigurinë e tyre, duke i trajtuar njerëzit si kërcënime dhe jo si qenie njerëzore.

Zgjidhja e vetme për këtë krizë është heqja dorë nga policia dhe kufijtë që ata mbrojnë, dhe investimi tek njerëzit. Kjo nënkupton jo vetëm njohjen e të drejtave ligjore të njerëzve, por edhe të aspiratave të tyre. Do të thotë mbështetje materiale ndaj tyre, qoftë edhe në mënyrë simbolike, si dhe përmes kujdesit shëndetësor, arsimit dhe ndihmës publike.

Kufiri midis veriut dhe jugut global, është shndërruar në një zonë të mbushur me njerëz të lënë në harresë të përhershme, të cilëve u mohohet shansi për një jetë të mirë apo për të dhënë çdo lloj kontributi shoqëror. Në rast se besojmë se jeta e tyre vlen po aq se jona, dhe që ata janë të aftë të bëjnë shumë më shumë sesa presin, atëherë mohimi i mundësive të tyre si njerëz është një krizë morale e rëndë, dhe një humbje e madhe për të gjithë ne.

Shënim: Heba Gowayed është asistente/profesore e sociologjisë në Universitetin e Bostonit, SHBA.

https://www.aljazeera.com/opinions/2021/10/19/the-inhumane-futility-of-border-policing

Përkthyer dhe përshtatur nga CNA.al

LEXO TE PLOTE

Blog

Brenda kultit global të Al Kapones/ Pse gangsteri i famshëm vazhdon të adhurohet në mbarë botën

Publikuar

-

Nga

cna lajme blog

Nga Katya Cengel“Smithsonian Mag”

Është një emër që e mësojnë thuajse të gjithë fëmijët rumunë:Al Kapone. Gangsteri amerikan, bosi i krimit të organizuar që dominonte Çikagon e viteve 1920, është joshës për rumunët, pasi si fëmijë i dy emigrantëve, ai shihet si një shembull i një njeriu që çau vetë përpara, thotë Kat Grapel, banore në kryeqytetin rumun Bukuresht.

Individët dhe gangsterët që ia kanë dalë të vetë të ngjiten në majë, janë shumë popullorë në vendin e Evropës Lindore, qëkur kapitalizmi e zëvendësoi komunizmin në vitet 1990.

“Al Kapone është emri i parë që të vjen në mendje kur mendon për mafien dhe gangsterët”-shton Sergiu Prundurel, bashkëshorti i Graepel.

Që të dy drejtojnë një biznes dhe ndërtuan një dhomë muze kushtuar Kapones, duke u frymëzuar nga shfaqja televizive amerikane “The Making of the Mob”. Ajo i sfidon lojtarëttë infiltrohen në një bandë në Çikagos së viteve 1920. Kapone, që shfaqet rëndom në mendjen e rumunëve, ishte zgjedhja e tyre e preferuar.

Gati 75 vjet pas vdekjes së mafiozit të famshëm, një grup fansash vazhdojnë që t’i bëjnë jehonë kujtimit të tij. Disa i quajnë qentë e tyre Pitbull, Al Kapone, ndërsa të tjerët kërkojnë të blejnë në internet pllaka e banjos së hotelit në Çikago, ku banonte dikur Kapone.

Fansat të tillë të çmendur mund të gjenden në vende befasuese. Në Brborg të Islandë, mbahet çdo vit një festival i “Ditës së Al Kapones”, ku të rriturit vishen me kostumet e kohës kur jetoi gangsteri i famshëm, dhe konsumojnë të njëjtat ushqime si Kapone.

Ndërkohë në librin e saj të vitit 2016 “Al Kapone:Jeta, trashëgimia dhe legjenda e tij”, studiuesja e ndjerë Deirdre Bair raportoi se pullat postare në Taxhikistan dhe Kirgistan, përmbanin tregonin fytyrën e gangsterit.

Një kujtesë e kohëve të fundit se sa i përhapur është ende popullariteti i Kapones, na e dha në fillim të këtij muaji shtëpia e ankandeve “Sacramento Witherell”, që shiti rreth 200 objekte të familjes Kapone për shumë totale të 3.1 milionë dollarëve.

Ndër gati 1.000 ofertues të regjistruar, kishte banorë nga Singapori në Turqi, një interes aq i madh sa që e befasoi drejtuesin e shtëpisë së ankandeve, Brajan Uitherel.

Por ishte një arsye më praktike, ajo që i frymëzoi tre mbesat e Kapones, që të gjitha pasardhëse të djalit të vetëm të mafiozit, Soni, për të nxjerrë në ankand disa nga mobiliet, dekorimet, bizhuteritë dhe fotot e gjyshërve të tyre.

Të tria gratë jetojnë në Kaliforninë Veriore, një rajon që përfshihet shpesh nga zjarret. Gjatë 2 viteve të fundit, mbesa më e madhe, 77-vjeçarja Diana Kapone, i kishte valixhet e saj të paketuara dhe gati për t’u evakuuar. Nëse rast se do të shpërthente një zjarr, ajo pyeste se çfarë do të ndodhte me karrigen e gjyshes së saj “Perandoresha”, dhe sende të tjera që dikur i përkisnin gjyshit të saj të famshëm dhe gruas së tij.

Kështu një humidor dekorativ u shit për 145.200 dollarë, krevati i çiftit për 84.700 dollarë, fotografi familjare, një thikë xhepi e dekoruar me diamante dhe platin u shit  për 78.650 dollarë, disa pistoleta etj. Diana beson se këto sende personale – përfshirë një letër të shkruar për Sonin kur Kapone ishte i burgosur në Alkatraz, tregojnë një anë të gjyshit të saj që pakkush e ka parë, atë të një familjari të përkushtuar ndaj familjes së tij.

LEXO EDHE:  Video/ Aurela “ndez” skenën në dasmën e Turit dhe Orindës, shikoni çfarë bën

LEXO EDHE:  Mbretëresha nuk do të marrë pjesë në dasmën e Princit Harry me Meghan Markle



Sigurisht, jo të gjithë fansat mund të shpenzojnë1 milion dollarë për të blerë armën e preferuar të Al Kapone, Colt .45, një pistoletë gjysmë-automatike. Ata duhet të gjejnë mënyra të tjera për të mbetur të lidhur shpirtërisht me kriminelin famëkeq, që vlerësohet se ishte përgjegjës për të paktën 200 vrasje, edhe pse u dënua me burg vetëm për evazion fiskal.

Ndërsa ishte ende në të 20 -at, Kapone u bë kreu i organizatës famëkeqe “Chicago Outfit”, një nga organizatat më të mëdha dhe më të dhunshme kriminale të qytetit. Grupi kontrollonte kontrabandën e alkoolit, dhe vlerësohet se fitonte deri në 100 milionë dollarë në vit me kursin e kohës.

Rëndësia e Kapones ishte aq e madhe, saqë FBI krijoi një skuadër elitare për ta arrestuar atë dhe bashkëpunëtorët e tij. Gjithsesi në fund, ishte Shërbimi i të Ardhurave të Brendshme, ai që e vuri gangsterin më shpatulla pas murit. Kapone u dënua për 5 akuza për evazion fiskal në vitin 1931, dhe u dënua me 11 vjet burg.

Ai u lirua në vitin 1939 për t’u kuruar nga një fazë e avancuar e sëmundjes së sifilisit, dhe vdiq në vitin 1947, pasi pësoi një goditje në tru. Në Rumani, lidhja me Kaponen do të thotë të flasësh për anëtarët e supozuar rumunë të bandës së tij.

Thuhet se një shofer rumun i shpëtoi policisë, duke hedhur në lumë një kamion të mbushur plot me uiski. Po ashtu besohet se ishte po ai që e njohu Kaponen me rakinë e kumbullës,  para se të kishte probleme me ligjin dhe të kthehej në Evropë, ku u bë kryetar i bashkisë në qytetin e tij.

Por kjo histori ka të ngjarë të jetë më shumë një legjendë sesa një fakt. Gjithsesi kjo nuk e ka penguar një kompani turistike rumune, që të organizojë një udhëtim njëjavor të quajtur “Në gjurmët e shoferit të Al Kapones”.

Ai përfshin vizitën në një kështjellë që supozohet se i përkiste kushëririt të shoferit, dhe historinë e një emigranti tjetër rumun, avokatit të Kapones. Një banor i vjetër i Çikagos, shkrimtari dhe studiuesi Xhon Binder u interesua për historinë e krimit të organizuar që në fillim të viteve 1990.

I diplomuar në financa dhe ekonomi, kjo fushë nuk ishte saktësisht një specialitet i tij. Gjithsesi Binder u bë president i shoqatës letrare “Gangsters Merry”, një grup shkrimtarësh, policësh dhe historianësh që u takuan rregullisht deri në vitin 1997 për të diskutuar mbi krimin e organizuar.

Ajo që e tërhoqi më shumë Binder, është veçantia e epokës së Prohibicionit (Ndalimit), një periudhë e shkurtër kohore, kur një vend si SHBA-ja, një konsumatore e madhe e alkoolit, ndërmori një ndryshim dramatik, duke nxjerrë jashtë ligjit prodhimin, transportin dhe shitjen e alkoolit.

Sa i përket magjepsjes së njerëzve pas Al Kapones, Binder citon katër faktorë:Ai ishte një djalë interesant, që bëri gjëra interesante, në një kohë interesante, dhe në një vend interesant.

https://www.smithsonianmag.com/history/inside-the-global-cult-of-al-capone-180978876/

Përkthyer dhe përshtatur nga CNA.al

LEXO TE PLOTE

Blog

Jetët e miliona njerëzve varen nga mënyra se si do të përfundojë pandemia

Publikuar

-

Nga

cna lajme blog

“The Economist”

Të gjitha pandemitë përfundojnë një ditë. Edhe Covid-19 po shkon drejt kësaj rruge, por nuk do të zhduket tërësisht. Përkundrazi, gradualisht ai do të bëhet endemik. Në këtë gjendje, duke qarkulluar dhe pësuar mutacione nga viti në vit, koronavirusi do të mbetet një kërcënim vetëm për të moshuarit dhe të sëmurët.

Por, pasi të bëhet endemik, ai nuk ka shumë gjasa që të vrasë në shkallën monstruoze të 20 muajve të fundit. Në atë moment Covid-19 do të jetë një armik i njohur, i menaxhueshëm, ashtu si gripi i zakonshëm. Edhe pse destinacioni është i ditur, rruga drejt endemicitetit nuk është e sigurt.

Dallimi midis një udhëtimi të planifikuar mirë dhe atij kaotik, mund të jetë në miliona jetë. Prandaj fundi i kësaj pandemie është shansi i fundit që kanë qeveritë për të treguar se kanë mësuar nga gabimet që kanë bërë në fillimin e saj.

Ndërsa pandemia po zbehet, rastet e regjistruara dhe vdekjet javore kanë rënë në nivel global, përfshirë ato në SHBA që nga fundi i muajit gusht. Britania e Madhe është një vend ku rastet janë të larta dhe në rritje, por ajo ka pasur një fushatë të suksesshme vaksinimi.

Për shkak se 93 për qind e britanikëve kanë antitrupa, afro 250.000 raste në javë po shkaktojnë vetëm qindra në vend të mijëra të vdekurve. Kjo është rruga drejt endemicitetit. Askush nuk e di se sa njerëz në mbarë botën gëzojnë një mbrojtje të tillë, por ne mund të bëjmë një supozim shumë të përafërt. Rreth 3.8 miliardë njerëz kanë marrë deri tani të paktën një dozë të vaksinave anti-Covid. “The Economist” vlerëson se gjatë pandemisë vdekjet e tepërta janë midis 10-19 milionë, me një vlerësim qëndror prej 16.2 milionë. Duke bërë disa llogaritje të thjeshta, dhe duke përdorur supozimet në lidhje me përqindjen e infeksioneve fatale, kjo sugjeron se 1.4-3.6 miliardë njerëz janë prekur tashmë nga kjo sëmundje, duke e kaluar me 6-15 herë numrin zyrtar.

Këto të dhëna kanë sigurisht mbivendosje, pasi shumë njerëz janë vaksinuar dhe infektuar. Numri i madh i njerëzve me imunitet, e bën më pak të rrezikshëm Covid-19. Por për t’i dhënë fund pandemisë, bota ka të ngjarë të përballet me disa sprova.

E pra është vala e infeksioneve të dimrit në Hemisferën Veriore. Covid-19përhapet me shumë kur njerëzit kalojnë më tepër kohë në ambientet e mbyllura. Nëse numri i rasteve nis të mbingarkojë spitalet, qeveritë do të duhet të ndërhyjnë.

Një linjë mbrojtëse janë edhe trajtimet, përfshirë ilaçet e reja premtuese antivirale si molnupiravir, që nëse administrohet në kohë i përgjysmon përqindjet e formave të rënda të sëmundjes, por që është ende në pritje të miratimit nga entet rregullatore.

Një linjë tjetër mbrojtëse janë masa të tilla si mbajtja e maskave, mbrojtja e shtëpive të kujdesit për të moshuarit, dhe mbyllja e pikave të nxehta të infektimit, si klubet dhe baret. Çështja është nëse qeveritë kanë mësuar të veprojnë menjëherë, apo në mënyrë proporcionale.

Testi i dytë është mutacioni. Marrja e mostrave gjenetike të infeksioneve, shërben si një paralajmërim i hershëm nëse do të ndryshojë varianti Delta. Por pjesët më të varfra, dhe të pa vaksinuara të botës nuk janë ende nën mbikëqyrje. Një variant i ri, mund të kërkojë ridizenjimin e vaksinave ekzistuese.

LEXO EDHE:  Vijon “çmenduria”/Xhensila dhe Besi sonte në dasmën e tretë, ja si duket nusja (Video)

LEXO EDHE:  Video/ Aurela “ndez” skenën në dasmën e Turit dhe Orindës, shikoni çfarë bën

Dhe kjo është shumë më e lehtë sesa të fillohet nga e para. Por nga ana tjetër do të kërkonte prodhimin dhe miratimin e vaksinave të reja, dhe ndoshta zhdukjen e rezervave me ato të vjetra. Kjo gjë mund të shkaktojë një përsëritje të garës së ashpër midis vendeve se kush do të furnizohet i pari.



Por testi më i madh është si të mbroni miliarda njerëz pa asnjë imunitet. Reagimi i Kinës është zhdukja e virusit nëpërmjet karantinave dhe bllokimeve të ashpra dhe të kushtueshme. Kjo i jep kohë për vaksinimin dhe grumbullimin e barnave.

Partia Komuniste e ka përdorur numrin e vogël të rasteve në vend si një dëshmi se sistemi i saj është më i mirë se demokracia. Ndaj braktisja e strategjisë së saj “Zero Covid” është politikisht e vështirë. Gjithsesi, siç e kanë pranuar tashmë vendet me një qasje të ngjashme si Zelanda, koronavirusi nuk po largohet.

Ndaj një ditë Kina do të duhet të heqë dorë nga kjo strategji. Tek e fundit, njerëzit do të fitojnë imunitet ndaj koronavirusit, ose përmes infeksionit ose me anë të vaksinimit. Për shkak se vaksinimi është shumë më i sigurt, qeveritë duhet që të kryejnë sa më shumë vaksinime. Sipas kompanisë së të dhënave “Airfinity”, 11.3 miliardë doza vaksine duhet të prodhohen para fundit të këtij viti, dhe 25 miliardë deri në qershor 2022.

Nëse është kështu, shumë shpejt furnizimi global nuk do të ketë më kufizime. Jo të gjitha vaksinat janë njëlloj efektive, por të gjitha ato janë shumë më të mira sesa infektimi me Covid-19. Kërkesa e madhe për vaksina, do të thotë se tashmë eksportuesit duhet të dërgojnë doza me shumicë.

Por shumë vende po i ndalin furnizimet për t’iu dhënë më të brishtëve dozën e tretë apo për të vaksinuar fëmijët, të cilët kanë një rrezik shumë të ulët për të vdekur nga Covid-19. Doza të bollshme të vaksinave janë premtuar për vitin e ardhshëm, por ato janë të nevojshme tani.

Pengesat e fundit për vaksinimin, do të jenë hezitimi dhe kapaciteti i sistemit shëndetësor lokal. Organizata Botërore e Shëndetësisë ka vendosur një objektiv, sipas të cilit 40 për qind e popullatës së çdo vendi duhet të jetë e vaksinuar deri në fund të këtij viti.

Një samit global mbi vaksinat, vendosi një objektiv prej 70 për qind deri në shtatorin e vitit  2022. Por vende të ndryshme, kanë nevoja të ndryshme për vaksina në varësi të demografisë së tyre, aftësisë së tyre për të administruar vaksinat,dhe kërcënimit nga Covid-19, në krahasim me sëmundjet e tjera si malaria dhe fruthi.

Por këto objektiva të mëdha, rrezikojnë t’i kthejnë në dështime edhe prioritetet e arsyeshme. Sfidat përpara janë shumë të mëdha. A do t’i përballojnë qeveritë ato? Ja ku është edhe testi

i fundit. Ndërsa pandemia e Covid-19 nis të zbehet, vendet e pasura mund të fillojnë ta humbasin interesin për koronavirusin. Dhe sëmundja rrezikon të bëhet një vrasëse e vendeve të varfra, si shumë nga sëmundjet e tjera.

https://www.economist.com/leaders/2021/10/16/millions-of-lives-depend-on-how-the-pandemic-ends

Përkthyer dhe përshtatur nga CNA.al

LEXO TE PLOTE