Connect with Us

Nga Artan Hoxha/ Republika kryeministrore

Opinione

Nga Artan Hoxha/ Republika kryeministrore

Publikuar

-

cna news, cna lajme, lajme cna, lajme flash cna, cna.al, cna lajme politike, cna kronike, cna lajme bote, cna show

De jure, sipas Kushtetutës, Shqipëria është republike parlamentare. Ky model, fiksuar ne Kushtetutën e 1998 presupozon një parlament pluralist dhe një qeveri, si rregull koalicioni, qe qeveris përmes një organi kolegjial, quajtur jo pa qellim “Këshilli i Ministrave”.

I njëjti model normativ ishte edhe ne paketën pararendëse te ligjeve kushtetuese te 1991 e mbeti i këtillë edhe pas ndryshimeve kushtetuese te 2008 ndonëse këto te fundit, përmes modelit zgjedhor, fuqizuan kryetarin e partisë, njëherazi Kryeministër.

De facto, gjate gjithë tranzicionit, përveç disa momenteve specifike, Shqipëria ka qene ose republike presidenciale ose republike kryeministrore, ne thelb e njëjta gje.

Demokracia nisi si republike presidenciale me presidentin e pare Ramiz Aline. Pas një qeverie konsensuale e mirefilltazi kolegjiale ne periudhën qershor 1991 – mars 1992, ne prill 1992 vendi u rikthye ne modelin presidencial me president Sali Berishën qe drejtoi me dore te forte edhe qeverinë edhe partine edhe drejtësinë, duke patur një supermazhorance parlamentare te bindur ndaj tij.

Pas një tjetër qeverie jetëshkurtër PD-PS drejtuar nga Bashkim Fino, ne shtator 1997 vendi kaloi ne modelin e qeverise kryeministrore me kryeministër Fatos Nanon qe, edhe pse mjaft me tolerant ne natyre e formim, nuk ndryshoi thelbin e modelit faktik te kryeministrit autoritar, njëherazi kryetar partie, për te cilin kolegjialiteti i Këshillit te Ministrave ishte sa butafori aq edhe bezdi.

Me te njëjtin model vijuan edhe dy delfinët e rinj socialiste, Pandeli Majko dhe Ilir Meta, e qe ne fakt, e rriten edhe me shume forcën kryeministrore te cilën e përdoren edhe ne shërbim te marrjes se drejtimit te partisë se vet, ndonëse pa sukses.

Rikthimi i Fatos Nanos ne Kryeministri ne qershor 2002 e forcoi me tej natyrën kryeministrore të qeverisjes ndërsa riardhja e Sali Berishës ne pushtet ne shtator 2005, si kryeministër tashmë, vulosi përfundimisht modelin de facto te republikës kryeministrore.

Ky model nuk u dobësua as pse ne 2009-2013 Sali Berishës iu desh domosdoshmërisht te bashkëqeveriste me Ilir Metën e dobësuar politikisht as pse ne 2013-2017 Edi Rames, aq me shume iu desh te bashkëqeveriste me Ilir Metën e fuqizuar ndërkohe.

LEXO EDHE:  Ironizon Artan Hoxha/Dialogu Rama-Meta, si monologu i Sandër Mafishtes!

Ne 2017-2021, e ne këtë mandat te ri 2021-2025, duke patur një mazhorance solide parlamentare dhe njëpartiake Edi Rama e çoi e do ta çoje ne ekstrem modelin faktik te republikës kryeministrore. Aq shume e injoron ai kolegjialitetin e Këshillit te Ministrave sa nuk begenis as te drejtoje mbledhjet e as te firmose vendimet, mbi 90% te te cilave i ka firmosur e pritet ti firmose zëvendësi.

Afërmendsh qe nuk është problem modeli ne vetvete por mospërputhja de facto me de jure.

Modeli normativ kushtetues i republikës parlamentare ndërtohet mbi balancat dhe kontrollet mes tre pushteteve – legjislativ, ekzekutiv, gjyqësor – te përshtatshëm për këtë model. De jure kemi balance e kontroll.

Por, ne kushtet e republikës de facto kryeministrore, këto balanca e kontrolle, ndërtuar për tjetër gjë, humbasin efikasitetin duke i hapur rruge një Kryeministri gjithnjë e me te forte e te papërmbajtshëm.

Ndërkaq, duket se shoqëria shqiptare e pranon – shume ndoshta edhe e pëlqejnë –  modelin kryeministror te republikës.  Edhe vete partitë politike janë bere gjithnjë e me shume parti te kryetareve, njëherazi kryeministër apo kandidat i padiskutueshëm për kryeministër. Përpjekjet për demokratizimin e partive e, përmes tyre te qeverisjes, kane dështuar.

Ndaj, s’ka pse te mos provohet rruga tjetër, te përshtatet Kushtetuta për te normuar edhe te jure një model faktik e shoqërisht te pëlqyeshëm qeverisës – republikën kryeministrore – por duke rindërtuar te gjithë shtetin gjithashtu me mekanizma te përshtatshëm kontrolli e balance ne mënyrë qe Kryeministri te jete drejtpërdrejt i zgjedhur dhe i plotfuqishëm vetëm ne sferën e pushtetit ekzekutiv qendror, i mire balancuar nga një pushtet legjislativ me cikël politik te ndryshëm nga ai kryeministror, (ndoshta me mire mazhoritar ose me lista te hapura) dhe nje pushtet gjyqësor qe, me mire se nga parlamenti le te formësohet gjithashtu me vote te drejtpërdrejtë, ne mos i teri te paktën organet qeverisëse te tij.

 

Për të rejat më të fundit behuni pjesë e grupit tonë në facebook : City News Albania

Komentoni

Adresa juaj email nuk do të bëhet publike. Fushat e domosdoshme shënohen *

Opinione

Nga Julian Bala/ Pa pasur rritje rrogash 50%, mos tentojë askush të rritë produktet dhe energjinë

Publikuar

-

Nga

Kriza energjitike: dr.DRama, doktor në rrënim dhe shkatërrim ekonomik, hedh nje vickel per t’i nenshtruar “familjet ne nevojë”; thotë se do shpërndaje ndihma… Njësoj veproi kur filloi plandeminë; u tha nepunesve qe të rrinin në shtepi, sepse do u jepte jo një, por dy rroga.

Me pas, kur filluan lehtësimet politike nga shtrëngimet e injorancës diplomatike, lexoja nëpunës të korruptuar që i kërkonin dr.DRamës ta zgjaste izolimin edhe për muajt në vazhdim, sepse kështu ishte mirë për palën e militantëve-nëpunes që u mësuan të merrnin më shumë para duke ndenjur në shtëpi, sesa duke shkuar në “punë”…

Ketu, nuk ka politikë zhvillimi, por vetëm politikë prapambetjeje!

Kjo është “e injektuar” nga jashte sigurisht.

1)Papunësia në rritje.

2)Shumë njerëz kanë lënë vendin e punës, ose nuk janë marrë në punë, sepse nuk kanë zbatuar rregullat e maskizëm-vaksinizmit, dozën e parë, të dytën, etj.

3)Zyra e punës, ka që në kohën e Salës që nuk shperndan vërtetime papunësie, sepse nuk i intereson sistemit të shpaloset lista e vertete e të papunëve.

4)Si do quhet shtresë në nevojë, shtresa e të papunëve, nëse nuk lejohet të shpërndahet vertetimi i papunësisë, por vetëm i punëkërkuesit?



5)Punëkerkuesi që nuk i nenshtrohet plandemisë, servilizmit plandemik, manipulimit plandemist, eshte shtresa e re në nevojë.

6)Nëse një superspecialist që ka 6 vjet pa punë dhe vazhdon dërgon CV lart e poshtë në lidhje me eksperiencën dhe formimin e tij profesional, asnjë nuk e mori në telefon dhe t’i thoshte që ketu në këtë ndërmarrje kemi nevojë për njerëz si ty, por vetëm Callcenter-at (që kanë lidhje me informacionet e zyrës e punës) e merrnin në telefon dhe i luteshin për intervistë, derisa u bënë të bezdisshëm.

LEXO EDHE:  Dokumenti/Prokurorët sekuestrojnë telefonat e Artan Hoxhës

LEXO EDHE:  Artan Hoxha flet hapur/ Ramën dhe Veliajn s’do e lija të hynin në zyrë nëse...

Callcenter-at , janë qendrat e punësimit të njerëzve të nënshtruar. Nuk mund të marrin në punë intelektualë rebelë që duan të “minojnë” sistemin e kompromisit, përshtatjes darviniane në emër të antivleres që mbretëron falë korrupsionit!..

A e dini se si i konceptoj unë politikanet? Njësoj si një grup njerëzish që hapen në trotuar sikur e kanë pronen e tyre dhe bicikletave që nuk kanë korsi ku te kalojnë iu thonë: hidhuni në rrugë, pikërisht aty ku makinat vrasin njerëz çdo ditë…

A e dini se si i konceptoj une politikanët? Njësoj si disa njerëz injorantë që ecin dhe bllokojnë rrugen e biçikletave nga kodrat e Liqenit dhe zilen bëjnë sikur nuk e degjojnë, por duhet t’iu bertasësh dhe t’iu ulerrasësh që të mendojnë se ti je i çmendur dhe të të hapin rruge aty ku të takon ty të kalosh i lirë…

Keshtu pra, le të ulerasim të gjithë që të na heqin barrierat dhe të na hapin rrugët që i kanë bllokuar për ne dhe që i kanë përvetesuar vetëm për “lëvizjet” e tyre të gabuara: “Pa pasur punë me dinjitet, pa pasur rritje rrogash 50%, mos tentoje askush të rritë produktet dhe energjinë me 40%!

Krizën e krijuar, mos tentojë askush ta thellojë, se do shtojë dënimin nesër kur të perballet me gjykimin për krime ndaj njerëzimit!”

LEXO TE PLOTE

Opinione

Nga Klodian Tomorri/ Përfundimisht është bërë shumë usta!

Publikuar

-

Nga

Doli para mediave dhe foli per krizen e rende. Shpalosi planin me tre pika, ku 2 nga pikat ishin s’do kete kufizime dhe nuk do kete rritje te cmimit per familjet dhe biznesin e vogel. Dmth dy nga pikat e planit ishin qe nuk do bejme asgje.

Mediat i peshkoi. Te gjithe u leshuan me titujt lehtesues; kryeministri jep lajmin e mire, nuk ka rritje cmimi energjie per familjet dhe biznesin e vogel etj etj. Fitore e madhe me nje fjale.

Askush nuk ben pyetjen me the thjeshte dhe llogjike te mundshme; mire per familjet dhe biznesin e vogel s’do rritet, por me biznesin e mesem dhe te madh cfare do ndodhe?

Se dyti, cfare nenkuptohet me biznes i vogel se ketu eshte bere nje lemsh i madh me kategorizimin e biznesit qe nuk merret vesh me. Dmth ku do te filloje kerbaci?

Tani ajo qe nuk kuptova une, eshte kjo:

Do rrise cmimin direkt per te gjitha bizneset me xhiro mbi 10 milione leke ne vit.

Do rrise cmimin direkt per biznesit me xhiro mbi 14 milione leke ne vit?

LEXO EDHE:  Sulmi ndaj biznesmenit që denoncoi Ben Blushin/ Prangosen katër të dyshuar

LEXO EDHE:  "Bosi i kriptomonedhës turke fshihet në Shqipëri"/ Artan Hoxha: Nuk ekspozohet kollaj

Do e rrise vetem per ata qe jane te lidhur ne tensionin e mesem?

Apo do i nxjerre jashte nga furnizimi i rregulluar per te bere rritje te fshehte, qe kur te kthehen tek furnizuesi fundor, dmth OSHEE, t’u kercase 300 lekeshi per kilovat ballit?



Nga 1 janari, nje nga keto kater skenaret siper eshte ngjarje e sigurte me probabilitet 1. Nderkohe edhe nje shuk 200 milione euro iu shtua malit te borxhit publik.

Me pas pyetjet vazhdojne:

Kur t’u rritet ketyre bizneseve cfare do ndodhe?

Do ia percjellin konsumatorit ne cmimet e produkteve apo sherbimeve qe ofrojne?

Apo do dalin nga tregu per shkak se do mbyten nga konkurrenca e bizneseve te vendeve te tjera fqinje, te cilat e kane koston e energjise shume me te ulet.

Nejse. Mediat i peshkoi. Kjo ka rendesi. Per ca dite tirujt do jene keshtu; Rama jep lajmin e mire, nuk ka rritje cmimesh.

Nderkohe ju te biznesit te mesem dhe te madh kapni garuzhdet te henen dhe tek sheshi se e hengret shkopin.

 

LEXO TE PLOTE

Opinione

Nusreti, Rama dhe Foltorja e Saliut

Publikuar

-

Nga

cna news, cna lajme, lajme cna, lajme flash cna, cna.al, cna lajme politike,

Nga Ilir Levonja 

Shumë njerëz pyesin se prapë me Sali Berishën do merremi, prapë Sali Berisha do na qeverisi ne? Bëhet me këtë plakun etj.? Dhe përgjigja është fare e thjeshtë…, jo po rrini me këtë Nusretin e studiove, i cili i di të gjitha, madje është kthyer një kopje perfekte e sentencës me dashuri dhe qetësi të Ilir Metës.

Arsyeja është e thjeshtë demokratët po gërrëvërren, po, shoqërinë civile ne e kemi gjithnjë në minorancë etj. Ky i di të gjitha, deri metrot për kub të ujit në liqenin e Fierzës. Si nuk doli kurrë në një studio një ekip ekspertësh të flasi për parametrat ekonomikë, çfarë prodhon, çfarë blen a shet Shqipëria. I di Nusreti të gjitha.

Deri çmimin e hashashit në tregun e zi. Ka një kokë magjike që sheshon gjithëçka, pavarsisht se pjesa dërrmuese e shqiptarëve ankohen nga mëngjesi e deri në darkë. Ai vulos, ai vendos. Sa për Foltoren e Berishës duhet të kuptojmë një gjë. Nuk dihet se me cilin në krye na pret e nesërmja. Eshtë një lëvizje që në fund do flasi vota kolegjiale e demokratëve. Por ajo çfarë ka rëndësi, është lëvizja. Një frymë civile që po debaton, që ka të drejtën e fjalës, karshi ca paneleve me deklarata pa asnjë lidhje nervi me problemet tuaja nga dera e shqupit të Lulzim Bashës. Një zyrtar anemik që do mbahet mend për 5 humbje radhazi dhe që kurrë nuk e njohi institucionin e dorëheqjes, duke shpikur alibinë me ngriva-shkriva.



Eshtë plak Sali Berisha, edhe unë, edhe Amerika ime plak e kemi presidentin. Sali Berisha tha mbrëmë se duhej ta kishte filluar foltoren, menjëherë pas marrëveshjes mes Ramës dhe Bashës në muajin maj të vitit 2017. Midis të tjerave shpjegoi punën e liderit të thyer, zhbërjen e forumeve dhe votës kolegjiale etj. Rishtas pranoi si gabimin e tij heshtjen kur shihte se si përjashtoheshin kundërshtarët e kryetarit etj. Ashtu sikur edhe pranoi se koha është gjëja më me vlerë që demokratët duhet ta çmojnë shumë.

LEXO EDHE:  Vrasjet në Shkodër/ Artan Hoxha zbulon skemën mafioze

LEXO EDHE:  Ironizon Artan Hoxha/Dialogu Rama-Meta, si monologu i Sandër Mafishtes!

Do Zoti dhe e ka sinqerisht, por kjo nuk do të thotë se nuk kemi të drejtën tonë për t’i treguar dallimin midis përgjegjësive personale dhe historisë së një force politike. Këto janë disa të vërteta që të bien kokës dhe kur ne i thoshim Berisha heshte. Megjithatë nga kjo lëvizje vihet re qartasi se sa e madhe është diferenca midis një lideri opozitar dhe një zyrtari partie. Sot demokratët a gjoja partia e tyre, nuk kanë në krye një lider, por një zyrtar.

Një kolegjium zyrtarësh dhe për më tepër humbsa. Eshtë e thjeshtë, kush huumb, hap krahun. Kjo mendësi e thjeshtë është sekreti i artë, ekzistenca e florinjtë. Them gjoja, se në fakt partia reale e demokratëve, përfshi edhe ata pa teserë është në Foltoren e Sali Berishës. Na pëlqen apo nuk na pëlqen neve, duam apo nuk duam. Kur dialogon dhe vepron me votë kolegjiale edhe produktet vinë të arrira. Aty janë argumentat, pasi janë edhe faktet. Që dmth, një ide mund të ofrohet edhe nga zgjedhjet e fundit, kandidaturat të jenë ata që mundën herësin, këtë nyjë magjike të marrëveshjes Basha-Rama. Në fund të fundit janë më të votuarit.

LEXO TE PLOTE