Connect with Us

REPORTAZH-Kisha e Shirqit në Shkodër/ Toka që zgjodhën princat

Në QYTETIN tim

REPORTAZH-Kisha e Shirqit në Shkodër/ Toka që zgjodhën princat

Publikuar

-

cna news, cna lajme, lajme cna, lajme flash cna, cna.al, cna lajme politike, cna kronike, cna lajme bote, cna show

Po të shohësh në distancë prej 20 km nga qyteti i Shkodrës, në krahun e majtë të Bunës, është fshati Shirq. Në afërsi të buzës së ujit është kisha e jashtëzakonshme për nga rëndësia historike dhe religjonare, por edhe nga trashëgimia që sot i thonë “Kisha e Shirqit” dhe kur dikur janë kurorëzuar princa shqiptarë dhe malazezë.

cna news, cna lajme, lajme cna, lajme flash cna, cna.al, cna lajme politike, cna kronike, cna lajme bote, cna show

Normalisht nën rrënojat e saj të sotme ka akoma eshtra fisnikësh, por dikur nga ujrat janë marrë edhe eshtra princash dhe njerëzish të rëndësishëm të varrosur në shekuj në këtë territor. Në fakt është konsideruar malazeze dhe sllave dikur kjo kishë, dhe është bërë një gafë e madhe për të mos u ruajtur, por sot shumë persona e kanë kuptuar se është pjesë e ADN-së shqiptare në histori dhe fisnikëri e religjion kjo kishë kaq e vjetër në tërësinë e saj.

Kisha është rrezikuar, dhe akoma rrezikohet nga Buna dhe përmbytjet, por në Muzeun e Shkodrës, ka foto që tregojnë edhe madhësinë e saj reale që sot nuk duket. Muret datojnë që në fillimet e shekullit të VI-të dhe normalisht është përdorur për martesat e princërve në të dy anët e Bunës.

Kisha ju është kushtuar shenjtorëve Sergji dhe Baku dhe populli kishën e njeh me atë të “Shna Prendes” dhe i lutet kështu asaj. Normalisht Shirqi në mesjetë, ka qenë port i Shkodrës si edhe Oboti pak më larg, dhe së bashku me Bunën ishin edhe ndalesat e anijeve të kësaj zone kaq të zhvilluar mesjetare. Shirqi ka pasur edhe doganën si një pikë administrative dhe zhvillimi ekonomik.

#cnanews #cnalajme #citynews #citynewslajme #cnaal #lajmecna #lajme #politikecna #cnapolitike #cnaeditorial #cnashowbizz #showbizcna #cnaopinion #opinioncna

Kisha e vjetër, ka qenë e stilit romano-gotik, dhe duhet thënë se studiuesi i madh Theodor Ippen, ka përshtatur dhe shpjeguar një mbishkrim të vjetër në gurët e kishës që dilte se kjo mrekulli e vjetër ishte ndërtuar plotësisht në vitin 1290 nga mbretëresha franke Helena.

Ajo ishte bija e Perandorit Baldovin II, grua e Mbretit të Rashës i quajtur Urosh I dhe regjente e “Mbretërisë së Rashës”, sipër Shkodrës. Ippen-i, nuk pati shumë kohë të shpjegonte qartë se “rindërtimi” ose shprehja e qartë në gurë: “edificavit de novo istam eçlesiam” që do të thotë “e ndërtoi rishtas këtë kishë” për të kuptuar të gjithë, që Helena si origjinare religjioni katolik, ka rikonstruktuar një ndërtim që vjen nga Justiniani.

Mbështetur në tekstin apokrif “Jeta e Justinianit” (Apocrypha Vita Justiniani), autorët e Acta-ve, janë përpjekur të saktësojnë që kisha në fjalë, lidhet me një manastir aty në atë vend paraekzistuese të urdhrit të Shën Benediktit, themeluar nga vetë perandori Justinian në shek. VI (Acta, I, nr. 76). Sipas mbishkrimit të dytë, që ndodhej mbi arkitraun e portës kryesore, kisha del edhe e ndërtuar nga mbreti Urosh (Milutini), pa përmendjen në këtë rast e s’ëmës Helenë, por me ndihmën e një abati shkodran të quajtur Pjetër Dochne.

cna news, cna lajme, lajme cna, lajme flash cna, cna.al, cna lajme politike, cna kronike, cna lajme bote, cna show

Bllokun e gurit, Ippen-i e gjeti të dëmtuar në mes të tij, pikërisht aty ku duhej të ishte edhe viti, dhe e dha vitin me hamendje, sipas shumë gjasave dhe mendimeve si viti 1293. Por mbishkrimet, qenë botuar më 1875 edhe nga Augustin Theiner-i (Monumente të vjetra, II, 218), i cili i jepte sipas një relacioni që e konsideronte të Pjetër Bogdanit, dhe ky mbishkrim i dytë në këtë relacion, rezulton i vitit 1318.

Sa kohë ka shkuar, dhe kisha është kaluar nga historia religjionare e ka “lundruar” midis ortodoksisë dhe katolicizmit, duke qenë e qartë se ndërtimi dhe rindërtimi janë vepra të besimit dhe kohës së kishës romane!? Po kështu, e kanë dhënë më 1879 Jireèeku (Rrugët tregtare, 66 shën. 210) dhe më mbas Jastrebovi, i cili edhe e vizitoi kishën e rrënuar (Serbia e Vjetër dhe Arbëria, 160).

Duke qenë se në botimet në fjalë, (në relacionin) nuk përmendet ndonjë thyerje guri, duhet besuar që të jetë i saktë 1318-a. Ka gjasë, që në këtë mbishkrim të jetë fjala për një ndërtim të dytë, (ose të tretë të kishës nga Uroshi për shkak të dëmtimit të saj prej ujërave të Bunës dhe nevojës së tërheqjes në një kishë tjetër, më në brendësi të tokës. Dëmtimet që kishte pësuar kisha me pushtimin osman gjenden të përshkruara, ndër të tjerë, prej Imzot Marin Bizzi-t në Relacionin e tij të 1611.

LEXO EDHE:  FOTOT-Si një kukull Barbie/ Kjo është modelja që do t’iu mahnisë me bukurinë e saj

cna news, cna lajme, lajme cna, lajme flash cna, cna.al, cna lajme politike, cna kronike, cna lajme bote, cna show

Gjurmët më të hershme të krishterimit ku dëshmohet organizimi i konsoliduar kishtar, në provincën e Praevalitanës, deri në shek. e IV, gjenden kudo në veri të Arbërisë: në fshatin Lohe të Malësisë së Madhe, shekulli III; në Kolovrat në afërsinë e qytetit Prijepole; në Diokle, afër Podgoricës; në Tivar, Ulqin, Shas, Shkodër etj.

Mirëpo, që nga shekulli IV e këtej, në bazë të hulumtimeve të bëra në Diokle, gjejmë aty dy bazilika nga koha e krishterimit të hershëm. Në qytetet bregdetare Lezhë, Ulqin dhe Tivar, si edhe në vendet më të vogla, siç janë Lohe, Shirq, Oblikë (në perëndim të Shkodrës),  janë zbuluar mbeturinat e bazilikave të ndryshme nga periudha e shekullit IV e deri në shekullin VI, si dhe themelet e Kuvendit benediktin. Është interesant fakti që kisha e Shirqit ka tërhequr gjithnjë vëmendjen e studiuesve të ndryshëm ndër shekuj.

cna news, cna lajme, lajme cna, lajme flash cna, cna.al, cna lajme politike, cna kronike, cna lajme bote, cna show

Famullitari në Kukel, njëkohësh edhe studiues Dom Nikë Ukgjini thotë se “për rrënojat që kanë mbijetuar nga rrebeshet historike dhe klimaterike, plot 726 vjet, kanë treguar interes të madh udhëpërshkruesit e Selisë se Shenjtë në kohën e pushtimeve osmane, si, Marin Bici në relacionin e tij, ku shprehet se para rrënimit nga ana e turqve, ka qenë Kisha më e bukur në Shqipëri! Bllokun e gurit, diplomati Austro-Hungarezë në Shkodër, Theodor  Ippen-i, e gjeti të dëmtuar në mes të tij, pikërisht aty ku duhej të ishte edhe viti, dhe e dha vitin me hamendje.

Konsulli frëng në Shkodër, Alexandre  Degrand dhe konsulli Austro-Hungarez, Theodor  Ippen, që studionin dhe merreshin më kisha të vjetra dhe rrënoja kishash në Shqipëri (1900), duke bërë  inventarin të asaj kohe dhe duke transkribuar dy mbishkrimet, përshkruan dhe  teknikën e ndërtimit dhe llojet e materialeve të ndërtimit.

Po kështu interes kanë treguar në  vitin 1879, Konstantin  Jireçek dhe më pas edhe konsulli rus, Jovan Stepanovich Yastrebov,  të cilët edhe e vizitonin kishën e rrënuar. Afro 20 km nga Shkodra, në anë të majtë të Bunës, gjendet pak çka ka mbetur nga Kisha e Shirqit, apo siç e quante Aurel Plasari:- “Bizhuja e humbur e Shirgjit.

Kisha me stil romantiko-gotik, e vendosur në një pozicion përrallor. Sot e vetmja pjesë që i reziston vendosmërisht kohës është një fasadë, sepse edhe eshtrat e princave të varrosur pranë saj, i ka marr lumi. Duket sikur i reziston kohës për t’i thirrur ndërgjegjes dhe për t’u treguar brezave se ajo çka shkruhet në letrat e dhjetëra studiuesve ka ende gjurmë.

Se ka gjurmë të vjetra për rreth e rrotull, dëshmojnë edhe banorët e moshuar, të cilët me rastin e uljes se nivelit te ujit të lumit Buna, në thellësinë e lumit kanë vërejtur shumë herë objekte të shumta, të paidentifikuara deri tani”, thotë dom Nik Ukgjini.

cna news, cna lajme, lajme cna, lajme flash cna, cna.al, cna lajme politike, cna kronike, cna lajme bote, cna show

Më tej ai thotë se në një rast një vizitor, që ndërkohë po mbërrinim në Kishën e Shirqit përmes një rruge që na shkundi pak, u shpreh -“Çfarë mrekullie është kjo zonë, sa emocion me jep” dhe unë përgjigja: “Është toka që zgjodhën princat”.  Unë besoj se shumë do të thotë për një popull që të këtë një objekt të tillë trashëgimie kaq të lashtë e kaq atraktiv buzë një lumi, ku në histori ka pasur shumë gjallëri edhe me lidhjet ndërkombëtare, nëpërmjet Adriatikut. Nga e kaluara mësojmë se kah fundi i shekullit XVI, ky vend për shumë kohë ishte qendër e rëndësishme e panaireve “panairio S. Sergii de Zenta”, por që turqit e shkretuan deri në themel.

cna news, cna lajme, lajme cna, lajme flash cna, cna.al, cna lajme politike, cna kronike, cna lajme bote, cna show

Kisha e Shirqit përveç disa restaurimeve të vogla është lënë në harresë ndërsa gjithnjë është e rrezikuar nga erozioni dhe lumi Buna edhe pse deri më tani ajo fasadë e asaj kishe shekullore ka arritur që të rezistojë si një dëshmi për identitetit tonë kombëtar të hershëm./ CNA.al

cna news, cna lajme, lajme cna, lajme flash cna, cna.al, cna lajme politike, cna kronike, cna lajme bote, cna show
Për të rejat më të fundit behuni pjesë e grupit tonë në facebook : City News Albania

Komentoni

Adresa juaj email nuk do të bëhet publike. Fushat e domosdoshme shënohen *

Në QYTETIN tim

REPORTAZH-“Benvenuti in Calabria”/ Erion Lame sjell shijen e kuzhinës italiane në Korçë

Publikuar

-

Nga

Kulinaria korçare prej vitesh ka tërhequr vëmendjen e turistëve vendas e të huaj. Ky qytet i kulturës, traditës dhe mikpritjes, ka në tërësi një numër të madh baresh dhe restorantesh por javën e fundit, qytetit i është shtuar një tjetër restorant tepër i veçantë dhe që përcjell një risi për të gjithë qytetarët korçarë dhe vizitorët.

“Benvenuti in Calabria” është restoranti më i ri në qytet, të cilit sapo i dëgjojmë emrin menjëherë mendojmë për Italinë. E ju do të pyesnit çfarë lidhje ka Italia me Korçën? Pikërisht, gatimin! Atë gatim të shumëllojshëm, me receta krejtësisht italiane, e me produkte italiane. Me pak fjalë, në këtë restorant do të gjeni shijen italiane që mungon në qytetin e Korçës.

Restoranti është tepër i lehtë për t’u gjetur, mjafton të kërkojmë në maps emrin e tij dhe menjëherë del vendndodhja e saktë. Mikpritësit tanë ishin çifti i bashkëshortëve, Edvina dhe Erion Lame, të cilët janë pronarët e restorantit.

Gjatë bisedës me ta, mësuam risitë e të veçantat e këtij vendi, që do të donim ti ndanim me lexuesit e CNA.al.  Ndryshe nga restorantet e tjera, “Benvenuti in Calabria” në mënyrën e arredimit, ka ndërthurrje të tradicionales me modernen, me ngjyrat e ngrohta që të bëjnë të ndihesh i qetësuar, një projekt ky i cili u realizua nga një arkitekt grek.

“Vendosëm që për projektin të merrej një arkitekt grek i cili jeton në Korçë, dhe padyshim që ambjenti ka dalë shumë i bukur dhe i ngrohtë. Jo vetëm për mënyrën e arredimit por edhe me ngjyrat e lehta që nuk të “lodhin” syrin. Në restorant janë gjithsej 12 tavolina, dhe kapaciteti i klientëve shkon deri në 70 persona. Të gjitha tavolinat janë të bëra vetë, me dru arre dhe karriget që kemi zgjedhur janë mjaft të rehatshme për klientin. Gjithashtu, ajo çka bie në sy në ambjentin e restorantit është druri i bamboo-së që kemi vendosur ta bëjmë pjesë të arredimit.” – shprehet Erioni.

LEXO EDHE:  Një “bishë” si Kim Kardashian/ “Bomba” amerikane çmend pushuesit me format e saj

LEXO EDHE:  FOTOT-Ish e dashura s*ksi e Maluma/ Natalia Barulich i lë pak vend imagjinatës me fotot e saj



Edvina, bashkëshortja e tij është pjesë mjaft e rëndësishme e kuzhinës së restorantit, për vetë faktin se ajo përgatit pizzat për klientët.

“Kuzhina është pasioni im, prej vitesh jam munduar që të mësoj receta të ndryshme, por si specialitet i imi mbeten picat. Në menunë tonë kemi 16 lloje picash, të gjitha napolitane, dhe jemi restoranti i vetëm me këto lloje. Ajo çka e bën të veçantë picën, është përgatitja me dorë, pra në mënyrë artizanale, me salca të ndryshme nga të cilat janë emëruar edhe picat. Ne përdorim vetëm mozzarella, jo djathin guda që përdoret zakonisht në pica, po ashtu salcat i përgatisim vetë, ndërsa proshutat janë të gjitha italiane. Disa nga picat më të veçanta janë Sos Pesta, Sos Pikante, Burata, Sos Crema Rosa etj. Krahas picave, primare mbetet edhe përgatitja e pastave në mënyrë artizanale, po ashtu edhe gatimet e kafshëve të egra dhe peshkut.” – tregon Edvina.

Inagurimi i restorantit u bë pak ditë më parë në qytetin e Korçës, ku të ftuar në fundjavë ishin këngëtarët e mirënjohur korçarë Endri dhe Stefi Prifti, të cilët krijuan një atmosferë tepër festive. Klientët kanë ngelur tepër të kënaqur nga mbrëmja fantastike, pjesë e tyre kanë qenë edhe turistë nga Tirana e Shkodra,  dhe më kryesorja është se organizimet do të vazhdojnë edhe gjatë fundjavave pasardhëse. Çdo fundjave në këtë restorant do të ketë organizim të muzikës live me këngëtarë të ndryshëm, dhe me dhjetra lloje verërash italiane që do t’iu shoqërojnë gjatë mbrëmjeve. Ndër të tjera, ky restorant do të ofrojë edhe shërbim delivery për të gjithë banorët e Korçës.

Adresa : Lagjia 7, Rr. “Don Gjon Buzuku” (pallati I Xhengove)

Nr tel 082211070 / 0695515020.

LEXO TE PLOTE

Në QYTETIN tim

REPORTAZH-Ekspozitë me punime artizanale/ Korça, qyteti ku arti i punimit me dorë ruhet brez pas brezi

Publikuar

-

Nga

cna reportazh

Një ekspozitë mjaft e veçantë me punime artizanale është çelur në Bibliotekën “Thimi Mitko” në qytetin e Korçës.

Ndërthurja e të kaluarës me të tashmen vjen me shumëllojshmëri punimesh dore ku zonjat  korçare vijojnë të ruajnë traditën dhe kulturën shekullore.

Natasha Çapa ka shpalosur ekspozitën e saj, punimet e së cilës i janë dashur 5 vite për ta realizuar.

Artin e realizimit të punimeve me dorë si qëndisma, punime me grep, punime me shtiza apo thurrje të ndryshme, Çapa shprehet se e ka trashëguar nga nëna e saj dhe e ruan me fanatizëm.

Me siguri do të pyesni për se e kam quajtur ekspozitën “Edhe unë punoj”? Sepse jo të gjitha mund të reklamohen në internet. Nga dëshira e mirë për të punuar, unë kam 5 vjet që e kam filluar, dhe për të transmetuar mirësinë time në këto qëndisje.

E kam të trashëguar nga nëna ime e cila punonte dhe qëndiste shumë. Tematikat janë të ndryshme pasi unë I kam përshtatur sipas stinëve, dhe festave të ndryshme si Halloëeen, Pashkën, Krishtlindjen etj. Për vendosjen e punimeve më ka ndihmuar mbesa ime Natalia, e cila ka shumë dëshirë të mësojë këtë lloj profesioni,” – shprehet Çapa.



Ndër të tjera, ajo tregon vështirësitë për gjatë gjithë jetës së saj, e deri më sot që mundësitë për të punuar në këtë profesion janë të mëdha.

Të gjitha punimet janë funksionale, për shembull kemi pikturat, të stamposura dhe të qëndisura, që shërbejnë për arredimin e shtëpisë. Nuk kam vendosur që këto punime ti tregtoj, sepse mbeten si kujtim për t’ua lënë fëmijëve të mi dhe mbesës time.

Mendoj se është shumë e rëndësishme të rruhet kjo lloj tradite e punimeve me dorë, sepse e shoh që po humbet dita ditës. Jeta për ne nuk ka qenë kaq e lehtë, e kemi filluar nga hiçi, nuk kemi patur asnjë gjë në atë kohë dhe ka qenë mjaft e vështirë”, tregon Natasha.

LEXO EDHE:  Këto janë fotot shpërthyese të Abigail /Foto +16

LEXO EDHE:  Zbardhet skema/ Pedagogët e Universitetit të Shkodrës merrnin 200-700 euro për të kaluar në Histori

Jorida Tollkuçi , drejtoresha e Bibliotekës “Thimi Mitko”,  thekson se kjo ekspozitë vjen në kuadër të muajit të trashëgimisë kulturore dhe synon promovimin e mëtejshëm të artizanatit.

Zona e Korçës njihet për një traditë të pasur të punimeve me dorë, me vlera historike të trashëguara nga gratë korçare brez pas brezi. Edhe në ditët e sotme, pasioni I disa grave janë punimet me dorë. Ekspozita organizohet në kuadër të muajit të trashëgimisë kulturore dhe po ashtu për të promovuar vlerat kulturore korçare.

Një tjetër synim është pikërisht për të theksuar rëndësinë e rolit të gruas në rruajtjen e traditave. Ekspozita ka ardhur si një ndërrthurrje e së shkuarës me të tashmen”, shprehet Jorida.

Korça mbetet një prej zonave ku artizanati ruhet brez pas brezi dhe ku zonjat korçare po përpiqen ta promovojnë çdo ditë e më tepër .

Ekspozita do të vazhdojë të jetë e hapur për të gjithë të apasionuarit e punimeve artizanale, dhe në të do të mund të gjejnë punë të ndryshme dore duke filluar nga qëndismat, jastëkët e thurrur, veshje çanta të ndryshme si edhe qilima. /CNA.al

LEXO TE PLOTE

Në QYTETIN tim

REPORTAZH-Kampionati i 30-të ballkanik i atletëve master, në Korçë/ Mbi 700 atletë veteranë pjesëmarrës

Publikuar

-

Nga

cna lajme sporti

Sporti nuk njeh moshë ndaj mbi 700 atletë të grupmoshave të ndryshme nga Ballkani dhe Europa u bënë bashke tek Zona Sportive e Korçës për të garuar.

Korça në ambientin e saj sportiv ka mirëpritur kampionatin e 30-të Ballkanik të Atletëve Master, i cili u zhvillua për herë të parë në Shqipëri.

Nga më të rinjtë deri tek 80 vjeçarët nisën garat e këtij eventi që erdhi për herë të parë në Korçë. E  veçanta e këtij kampionati ishin atletët veteranë të cilët ishin po aq në formë, energjikë, ku dëshira dhe pasioni për sportin nuk kushtëzohen kurrësesi nga mosha. Sporti u fal adrenalinë dhe kënaqësi.

Ivanov Mihail është 68 vjeç, dhe prej një jete të tërë, i është përkushtuar sportit të hedhjes së çekiçit, më konkretisht që prej vitit 1966.

Po marr pjesë me kënaqësi të vecantë ketu. Ka 3 vite që behem pjese e këtij aktiviteti dhe më pelqen shume duke marre ne konsiderate edhe moshen time dhe gjendjen time është vertet dicka e bukur.

Përfaqësoj Bullgarinë dhe do të marr pjesë në hedhje çekiçi. Jam stervitur thuajse gjithe jeten time qe nga viti 1966 dhe vazhdoj ende të stërvitem mjaftueshëm e bëj për të qenë i shëndetshëm. Këtu ka atletë më të vjetër se unë në moshë por edhe më të rinj, është bukur të jesh mes tyre.” – shprehet Ivanov.

Agron Mucaku vjen nga Kosova dhe i është bashkuar këtij kampionati me garën 400 metra me pengesë. Rekordmeni i 110 metrave dhe i 400 metrave në pengesë , titull i marrë para 35 vitesh , vijon të jetë i tillë pasi askush në këto vite nuk nuk ka mundur të arrijë kohën dhe tia rrëmbejë tiltullin.

LEXO EDHE:  FOTOT-Si një kukull Barbie/ Kjo është modelja që do t’iu mahnisë me bukurinë e saj

LEXO EDHE:  FOTOT-Ish e dashura s*ksi e Maluma/ Natalia Barulich i lë pak vend imagjinatës me fotot e saj

Ndjehem shumë mirë, vij nga Kosova dhe do të marr pjesë në një vrapim 400 metra me pengesa për grupmoshën 55 deri 59 vjeç. Ky është një shans që nuk e kam patur rastin të marr pjesë në gara ballkanike, dhe vendosa që në këtë moshë ta provoj dhe ja ku jam sot.



Është një kënaqësi e paparë, me njerëz shumë të mirë që marrin pjesë. Jam kampion i Kosovës, ku para 35 vitesh kam shënuar rekordin prej 15 sekondash në 110 metra dhe 58 sekonda në 400 metra me pengesa. Këto aktivitete duhet të përsëriten sa më shpesh”, tregon Mucaku.

Organizatori Rudi Bektashi tregohet entuziast që një kampionat i tillë zhvillohet për herë të parë në Shqipëri.

Pavarësisht situatës pandemike mbi 600 atletë të huaj janë pjesëmarrës dhe 100 atletë shqiptarë të ardhur nga të gjitha qytetet e vendit.

“Kampionati i 30-të Ballkanik i Atletikëve Veteranë që u bë për herë të parë në Shqipëri dhe në Korçë, ka një pjesëmarrje shumë të madhe, megjithëse është kohë pandemie.

Saktësisht janë 718 atletë të rregjistruar dhe që do të marrin pjesë në këtë kampionat. Mbi 600 prej tyre janë të huaj, por ka edhe atletë shqiptarë që kanë përfaqësuar të gjitha bashkitë e Shqipërisë. Ambjenti është shumë festiv, çdo gjë po shkon për së mbari e me një rritëm shumë të mirë”,  shprehet Bektashi.

Ballkanik i Atletëve Master ka sjellë një atmosferë ndryshe për qytetarët korçarë dhe për vetë qytetin e Korçës. Të interesuar për të parë garat, kanë qenë edhe banorët sportdashës të cilët kanë shijuar kampionatin e atletëve veteran, e arsyeja kryesore mbetet mosha e tyre./CNA.al

LEXO TE PLOTE
Lajme të Rekomanduara: