Connect with Us

Nata e Thikave të Gjata/ Spastrimi i përgjakshëm në Partinë Naziste, që i siguroi Hitlerit pushtetin absolut

Blog

Nata e Thikave të Gjata/ Spastrimi i përgjakshëm në Partinë Naziste, që i siguroi Hitlerit pushtetin absolut

Publikuar

-

Adolf Hitleri ishte i tërbuar nga inati kur avioni i tij personal u ul në aeroportin e Mynihut në orën 4.30 të mëngjesit të datës 30 qershor 1934. Ai ishte i alarmuar dhe gati i dëshpëruar për lajmet e fundit në lidhje me trazirat në qytet. Para se të mbërrinte në Myhin nga Eseni, gati 3 orë më parë, Hitleri ishte informuar se Këmishë-kafenjtë kishin dalë nëpër rrugë duke shkatërruar gjithçka gjenin përpara.

Hitleri u prit në aeroport nga një udhëheqës i Partisë Naziste, që i tha se 3.000 trupa të Sturmabteilung (SA), krahut paramilitar të Partisë Naziste, kishin dalë në qytet, duke thyer dritare dhe duke hedhur parulla, shumë prej të cilave e akuzonin Hitlerin për “tradhti”.

Udhëheqësi nazist u trondit nga ajo që e quajti “dita më e zezë e jetës sime”. Nëse kishte ndonjë tradhtar atëherë ky ishte Ernst Rom, shefi i stafit të SA. Hitleri e anuloi axhendën e planifikuar për atë ditë. Nuk do të kishte asnjë takim me Rom dhe udhëheqësit e tjerë të SA.

Koha për negociata kishte mbaruar. Ai urdhëroi shoferin e tij që të shkonte në Ministrinë e Brendshme të Bavarisë, dhe pasi shkoi atje thirri për raportim 2 figura të larta drejtuese të SA. Kur mbërritën, Hitleri ua shkuli gradat nga uniformat, duke iu ulëritur:“Ju jeni nën arrest dhe do të pushkatoheni!”.

Më pas Hitleri mblodhi një grup policësh të rojeve SS të armatosur, dhe në krye të një kolone makinash, u nis drejt Hotel Hanselbauer në Bad Viese, një qytet me burime termale50 km në jug të Mynihut. Vetëm personeli i hotelit ishte ngritur nga gjumi kur Hitleri u shfaq në derën kryesore dhe kërkoi numrin e dhomës së Rom.
Ai ngjiti shkallët dhe hyri brenda në dhomë“Ju ndodheni nën arrest!”- bërtiti ai. Rom dukej i turbulluar nga ndërhyrja brutale. “Tungjatjeta, udhëheqësi im!”- mërmëriti ai, duke ngritur sytë nga jastëku. Kur Rom doli nga dhoma e tij – i veshur me një kostum blu dhe duke pirë cigare – pjesa tjetër e oficerëve të SA në hotel ishin mbyllur në një dollap.

Hitleri kishte dhënë tashmë urdhrin se ata do të pushkatoheshin. Por çfarë të bëjmë me Rom? Kjo ishte pyetja që e shqetësonte Hitlerin kur u rikthye në Mynih. Për më shumë se një dekadë, Hitleri dhe Rom kishin qenë shokë ideologjikë të pandashëm, veteranë të Luftës së Parë Botërore, dhe ndër të mbijetuarit e parë të atij konflikti që bënë thirrje për një Gjermani të re, që do të ngrihej nga rrënojat.

Të dy ishin dënuar për tradhti të lartë, për rolin e tyre në Puçin e Birrarisë së Mynihut të vitit 1923, dhe ishte Hitleri ai që e kishte ringjallur karrierën e Rom duke e emëruar atë shef të shtabit të SA. Por pushteti e kishte dehur shokun e tij të vjetër. Ai kishte dalë jashtë kontrollit, dhe sjellja e tij e padisiplinuar kërcënonte ambicien e Hitlerit për t’u bërë udhëheqësi suprem i Gjermanisë.

Trazirat po zienin prej gati një viti. Më 6 korrik të vitit 1933, vetëm 5muaj pas emërimit të tij si Kancelar i Gjermanisë, Hitleri mblodhi figurat kryesore brenda lëvizjes naziste për t’i njohur ata me vizionin e tij për kombin, që tashmë ishte një shtet njëpartiak. E tija ishte një analizë pozitive, por me një paralajmërim:frikën e Hitlerit për mundësinë e ndërhyrjes nga fuqitë perëndimore.

Në atë kohë Gjermania ishte ende ushtarakisht shumë e dobët, dhe Hitleri donte të shmangte çdo përballje. Por sjelljet e trupave SA, po përcillnin brenda dhe jashtë vendit përshtypjen e një vendi të dhunshëm dhe të paqëndrueshëm. Brutaliteti kishte arritur kulmin në fund të qershorit, kur Këmishë-kafenjtë arrestuan 500 njerëz në Berlin, pasi 3 prej tyre ishin qëlluar për vdekje nga një socialdemokrat.

Të paktën 23 nga të arrestuarit u torturuan deri në vdekje. SA po bëhej gjithnjë e më e egër, dhe Hitleri kishte frikë nga perspektiva e ndërhyrjes së huaj, para vënies në zbatim të programi i tij të armatosjes. Por, Rom drejtonte një organizatë të përbërë nga rreth 3 milionë anëtarë, shumë prej të cilëve ishin nazistë të guximshëm dhe luftëtarë të kalitur.

Ata po zhgënjeheshin nga Gjermania e Hitlerit. Për ta gjërat nuk ishin shumë ndryshe nga regjimi i dikurshëm, dhe Rom po fliste hapur për një revolucion të dytë. Ai nisi gradualisht ta promovonte veten si udhëheqësi i vërtetë i Gjermanisë naziste.
Më1 shkurt të vitit 1934,Rom firmosi një memo në të cilën ai i kërkonte Reichswehr (ushtrisë gjermane)shkrirjen me SA. Ministri i Mbrojtjes, gjenerali Verner von Blomberg, refuzoi dhe u ankua tek Hitlerit. Gjatë një takimi më28 Shkurt, Hitleri e refuzoi kërkesën e Rom, dhe miratoi propozimin e Blomberg që SA të ishte si një forcë e mbrojtjes kufitare dhe një njësi stërvitore paraushtarake.

LEXO EDHE:  Vlora i jep avantazh Ramës/ Lë pas PD dhe LSI

Ai vendim ishte një zhgënjim poshtërues për Rom. “Ajo që deklaron një kaporal qesharak nuk vlen për ne. Hitleri nuk ka besnikëri, dhe duhet të dërgohet me leje. Nëse jo, atëherë ne do t’i menaxhojmë gjërat pa Hitlerin”- u tha ai njerëzve të tij më të ngushtë.

Por këto fjalë mbërritën në veshin e Hitlerit nga Viktor Luce, një informator brenda komandës së lartë të SA. “Ne duhet të ndërhyjmë në kohë”-murmuriti Fyhreri. Por Rom nuk ishte rivali i vetëm i Hitlerit në vitin 1934. Zëvendëskancelari Franz von Papen, kishte ambiciet e tij.

Gjatë fjalës së tij në Universitetin e Marburgut në 17 qershor të vitit 1934, von Papen paralajmëroi se Gjermania nuk mund të “jetojë në një gjendje të vazhdueshme trazirash”. Por Hitleri i zemëruar e paralajmëroi. “Grushti i kombit do të shtrëngohet dhe shkatërrojë cilindo që guxon të ndërmarrë edhe përpjekjen më të vogël për sabotim”-tha ai.

Duke u dergjur në shtratin e tij i sëmurë, presidenti 86-vjeçar Paul Von Hindenburg i
ndoqi ngjarjet me frikë. “Babai i kombit” po vdiste, por ai zotëronte ende aq autoritet sa ta këshillonte Hitlerin të shpallte ligjin ushtarak nëse do të kishte kaos.

Plani i Hitleri ishte i thjeshtë. Ai do të thërriste një mbledhje të udhëheqjes së SA në Bad Viese më 30 Qershor, dhe atje do t’i arrestonte që të gjithë. Teksa po nisej për në Essen për të marrë pjesë në një dasmë, ai njoftoi kreun e rojave personale SS që të përgatitej për “një mision të fshehtë dhe shumë të rëndësishëm të Fyhrerit”.

Ndërkohë, Rajnhard Hajdrih kreu i shërbimit të sigurisë në SS, përpiloi një listë arrestimesh të personave që konsiderohen “politikisht jo të besueshëm”. Ndërkohë,trupat e SA në Mynih dolën në rrugë në mbrëmjen e 29 qershorit për të shprehur pakënaqësitë e tyre, udhëheqësit e tyre – të mbledhur në Hotel Hanselbauer në Bad Viese – besonin se nuk u kanosej ndonjë kërcënim i afërt nga Hitleri.

Ata e kaluan mbrëmjen duke pirë. Pasi ishte rikthyer në Mynih, Hitler mbajti në mesditë një takim me liderët kryesorë nazistë. Fyhrer u tha se Rom kishte marrë 12 milionë marka nga Franca për ta vrarë, akt të cilën Hitleri e quajti si “tradhtia më e keqe në historinë botërore”.

Nuk pati prova për një pretendim të tillë, por ajo akuzë u përdor si justifikim për arrestimin dhe ekzekutimin e komandantëve të SA. Ndërsa SA ishin vënë nën shënjestër në Mynih, në Berlin po spastroheshin konservatorët. Kur u kthye nga Bad Viese, Jozef Gëbels, kreu i propagandës së Hitlerit, i telefonoi Herman Gëring duke i thënë një fjalë të koduar:“Kolibri”. Ishte sinjali që Ministri i Brendshëm të niste të eleminonte njerëzit që ndodheshin në listën e atyre që ishin “politikisht jo të besueshëm”.

Midis të vrarëve ishin Herbert von Bose, sekretari për mediat i Von Papen, dhe Edgar Jung një intelektual kryesor i së djathtës konservatore, që kishte shkruar disa nga fjalimet e Papen. Ndërkohë u vranë shumë figura të larta brenda ushtrisë, duke përfshirë gjeneralmajor Ferdinand Von Bredou dhe gjeneralin Kurt von Shlajer, kancelari i fundit i Gjermanisë gjatë Republikës së Vajmarit, që u qëllua për vdekje në shtëpinë e tij së bashku me gruan e tij.

Von Papen mbijetoi vetëm sepse Hitleri kishte frikë nga një reagim negativ brenda dhe jashtë vendit, nëse vritej një shtetar i kalibrit të tij. Prestigji nuk i dha atij kurrfarë mbrojtje. Më 1 korrik Hitleri, nën presionin e Gëringut dhe nazistëve të tjerë kryesorë, vendosi pushkatimin e ish-shokut të tij të ngushtë Rom.

Ai i dha atij mundësinë të vriste veten, por Rom refuzoi ta përdorë pistoletën që i dhanë 2 oficerë të SS në qelinë e burgut. Të nesërmen Hitleri njoftoi përfundimin e “aksionit të pastrimit”, dhe më 13 korrik deklaroi në parlament se ishin vrarë gjithsej 74 njerëz. Por vlerësime të tjera flasin për mbi 200 të vrarë. Pavarësisht nga numri, ajo që hyri në histori si “Nata e Thikave të Gjata”, e shndërroi Hitlerin në udhëheqësin absolut të Gjermanisë./Përshtatur nga CNA.al

Burimi: https://www.historyextra.com/period/20th-century/night-long-knives-hitler-rise-why-what-happened/

Për të rejat më të fundit behuni pjesë e grupit tonë në facebook : City News Albania

Komentoni

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Blog

Pse po dështon Haga në Ballkan, dhe pse pati sukses Nurembergu me Gjermaninë

Publikuar

-

Nga

Nga Igor Pellicciari “Formiche.net”

Më 8 qershor, një muaj përpara datës së përvjetorit të saj në korrik, Masakra e Srebrenicës është rikthyer në qendër të vëmendjes. Dhe nuk kish si të ndodhte ndryshe, ndërkohë që ish-gjeneralit serbo-boshnjak Ratko Mlladiç,mori dënimin e shkallës së dytë me burgim të përjetshëm,i akuzuar si autor i asaj që ishte faqja më e errët dhe më tragjike në historinë evropiane të pas Luftës së Dytë Botërore.

Ishte kjo që e tronditi thellë botën në atëkohë, dhe e bindi SHBA-në e administratës së Bill Klinton të ndërhynte drejtpërdrejt për t’i dhënë fund konfliktit në Bosnje Hercegovinë. Për ata që i kanë provuar ato ngjarje si dëshmitarë okularë, rezultati i procesit gjyqësor ishte i dukshëm,e megjithatë ai pritej me padurim me shpresën se do të shkëpuste marrëdhëniet me një të kaluar tragjike, tek e cila asnjë njeri normal nuk do të donte të rikthehej qoftë edhe pjesërisht.

Por ai vendim jo vetëm që nuk e ka mbyllur kapitullin e përgjegjësisë individuale për atë që ka ndodhur në luftë, por madje duket se i ka përkeqësuar ndarjet etniko-politike në zonë. Mjafton të kujtojmë udhëheqësin serb të Bosnjes, njëherazi anëtar të presidencës kolegjiale në Sarajevë, Milorad Dodik (që në kohën e ngjarjeve në Srebrenicë ishte kundërshtar politik i Radovan Karaxhiç), i cili deklaroi se vendimi ishte i padrejtë, si dhe një dënimin kolektiv dhe paragjykues kundër popullit serb.

Në raste të tjera, deklarata të tilla do të kishin sjellë protesta të mëdha në sheshet e qyteteve. Por ato janë thjeshtë një tregues i trishtë i një vendi që është i bllokuar prej dekadash në paqartësinë e pasluftës. Një ndër arsyet e këtij operacioni gjyqësor jo të plotë (ta quash njëështim do të ishte e padrejtë duke qenë se disa rezultate janë parë) është roli i Gjykatës Penale Ndërkombëtar për ish-Jugosllavinë, struktura e diskutueshme dhe organizimi kontradiktor i punës që ka ndodhur në këto vjet

Ajo ka arritur shumë pak nga objektivat që bashkësia ndërkombëtare i vuri vetes. E themeluar në vitin 1993, në mesin e konfliktit boshnjak, kjo gjykatë supozohej të vepronte në radhë të parë si një parandaluese e përsëritjes së krimeve të luftës që kishin ndodhur tashmë në Bijelina, Brcko, Zvornik, Doboj etj.

Ndërkohë, Masakra e Srebrenicës ndodhi dy vjet më vonë, në vitin 1995, madje e shpallur

në mënyrë provokative dhe në dritën e diellit, ashtu si episodet e tjera që do të pasonin në fillim në Bosnjë dhe më pas në Kosovë, duke qenë akte kriminale kundër civilëve të paarmatosur, të kryera shpesh nga grupimet paraushtarake.

Sapo përfunduan konfliktet ballkanike, periudha e pasluftës përfaqësoi fiziologjikisht një kontekst që e shtoi volumin e punës së kësaj gjykate, teksa nënvizoi në të njëjtën kohë edhe dobësitë e saj kryesore. Që të gjitha këto të fundit kishin të bënin me aspektet gjyqësore, politike dhe institucionale, shpesh të lidhura bashkë në një formë osmotike.

LEXO EDHE:  “FRPD fuqizohet çdo ditë e më shumë”/ Këlliçi: Shpresa e të rinjve frymëzim për një Shqipëri më të mirë
LEXO EDHE:  Video-Basha tallet me tropojanët/ Tropojsa e tropojse…

Kjo është më e dukshme kur krahasohet me Gjykatën Ushtarake Ndërkombëtare të Nurembergut, precedenti historik dhe referencë për të gjitha procedurat penale kundër krimeve të luftës.

Krahasuar me Nurembergun, që u ngrit pas disfatës së qartë të nazizmit, sfida kryesore e Hagës, është të veprojë në një kontekst boshnjak, ku fundi i armiqësive i shënuar nga Marrëveshjet e paqes së Dejtonit (nënshkruar vetëm 5 muaj pas Srebrenicës),nuk arritën të përcaktojë qartë një kornizë politiko-institucionale se kush ishin fituesit dhe kush humbësit.

Jo aq në nivelin ushtarak se sa në vlerat kushtetuese të shtetit të ri, që në fakt sanksionoi ndarjen mbi një bazë etniko-fetare, i përndjekur nga të njëjtat nacionalizma që kishin shkaktuar konfliktin.

Por delegimi i përcaktimit të një të vërtete historike të pasluftës, e ndarë jo në një nivel politik-institucional (një hap brutal, por i domosdoshëm në çdo periudhë të pasluftës) por në një rrugë gjyqësore ndërkombëtare, e cila gjykon më shumë sesa aktet kriminale idetë që i frymëzuan, ka çuar në politizimin e drejtësisë.

Për më tepër, leximi politik i ngjarjeve gjyqësore dhe efektet e tyre negative, janë edhe më shkatërruese nëse drejtësia shprehet me vite vonesë. Ndërsa Nurembergu pati sukses edhe sepse mbaroi punë brenda 1 viti, dënimi i Mlladiç vjen 26 vjet pas Masakrës së Srebrenicës.

Pra ai ka humbur shumë nga kuptimi i tij origjinal, duke krijuar boshllëqe të interpretueshme, të cilat mund të plotësohen nga aktorët politikë të momentit. Dhe kjo gjë çon në një vlerësim përfundimtar të një natyre institucionale. Nuk është rastësi që Haga dhe Nurembergu shoqërohen zakonisht në formë gjinore me dy emra të ndryshëm:i pari te “Gjykata”, i dyti “Gjyqi”.

Gjykata e Hagës është institucionalizuar në dekadat e fundit si një Organizatë Ndërkombëtare e pavarur, si për kostot e konsiderueshme të menaxhimit të saj, ashtu edhe për personelin e përhershëm administrativ që punon atje.

Ky proces i burokratizimit ka sjellë me vete dukurinë klasike të transpozimit të qëllimeve, me organizatën që është e interesuar të ndjekë, përveç objektivave për të cilat është themeluar, edhe masat për mirëqenien e saj.

Nga ky këndvështrim, gjyqet e Gjykatës së Hagës u krijuan dhe u menaxhuan si projekte reale të asistencës teknike, të cilat e justifikuan mbijetesën e tyre dhe zhvillimin organizativ. Me dëmin anësor që në këtë mënyrë kontribuon në ngarkimin e tepruar të procedurës gjyqësore, duke shumëzuar hapat e ndërmjetëm të nevojshëm për të arritur një dënim përfundimtar në procedurat e ndryshme.

Nga ana tjetër,Gjyqi i Nurembergut nuk shkoi përtej gjykimit të hierarkëve nazistë (dhe nuk u kthye në një gjykatë të përhershme). Ndoshta pikërisht këtu qëndron suksesi në rilindjen e shoqërisë gjermane të pasluftës./CNA.al

LEXO TE PLOTE

Blog

Edhe një vonesë tjetër në procesin e integrimit do të destabilizonte të gjithë Ballkanin

Publikuar

-

Nga

“The Straits Times”

Me mefshtësinë e tij në procesin e zgjerimit, Bashkimi Evropian rrezikon që ta humbasë Ballkanin tek Rusia dhe Kina, duke u lënë shumë hapësirë këtyre të fundit,dhe duke rritur tensionet në rajonin më të paqëndrueshëm të kontinentit.

Përpjekjet për të mbrojtur stabilitetin në Ballkan po sabotohen nga bisedimet e bllokuara të anëtarësimit në BE për Maqedoninë e Veriut. Gjatë 16 viteve të kaluara, ish-Republika Jugosllave bëri të gjithë sa iu kërkuan për ta provuar veten të denjë për fillimin e negociatave, por sërish është lënë në pritje.

Së bashku me Maqedoninë e Veriut, 5 kombe të tjera të Ballkanit janë kandidate për t’u anëtarësuar në union:Shqipëria, Bosnje-Hercegovina, Kosova, Mali i Zi dhe Serbia. Por me BE-në që bie nga kriza në krizë, ritmi i zgjerimit është ngadalësuar që nga koha kur u anëtarësua Kroacia në vitin 2013.

Kjo ka krijuar një mundësi të artë për forcat rivale, duke përfshirë Rusinë, Kinën, Turqinë dhe Arabinë Saudite, që të forcojnë ndikimin e tyre. Gadishulli i trazuar, që ka qenë prej kohësh një fushëbeteje gjeopolitike, është sërish i mbushur me tensione.

Janë ringjallur pretendimet territoriale, ndarjet etnike po thellohen, dhe disa politikanë po diskutojnë hapur nevojën për ndryshimin e kufijve. Ashtu si në pjesën tjetër të Evropës Lindore, plani i BE-së ka synuar forcimin e stabilitetit në rajon, duke ruajtur perspektivën e anëtarësimit për vendet që ndërtojnë institucione demokratike, luftojnë korrupsionin dhe hapin ekonominë.

“BE-ja ka humbur shumë nga besueshmëria e saj në Maqedoninë e Veriut”- thotë Valentin Inzko, diplomat austriak që sapo përfundoi mandatin e tij 12-vjeçar si Përfaqësues i Lartë për Bosnje Hercegovinën, një post kyç për monitorimin e zbatimit të marrëveshjes së paqes së vitit 1995.

“Më e keqja është lejimi i një vakuumi, pasi të tjerët do të nxitojnë që ta mbushin atë”-thekson ai. Edhe një vonesë tjetër në procesin e integrimit do të destabilizonte të gjithë Ballkanin, rajon ku ngritja e udhëheqësve nacionalistë ka shkaktuar tensionet në nivelin më të lartë që nga fundi i luftërave të përgjakshme që përfunduan më pak se një brez më parë.

Me Slloveninë që merr presidencën e radhës së BE-së më 1 korrik, diplomatët evropianë mund të kenë një shans për të shënuar një farë progresi. “Çështja maqedonase është një provë serioze për besueshmërinë e BE-së, jo vetëm për vendin tonë, por për të gjithë rajonin”- thotë Dushko Arsovski, zëdhënës i qeverisë së kryeministrit Zoran Zaev në Maqedoninë e Veriut.

Problemet janë në rritje. Me mbështetjen e heshtur të Rusisë, ka një lëvizje në rritje nga serbët e Bosnjës për t’u shkëputur nga federata e Bosnje e Hercegovinës. Mali i Zi u përball me një përpjekje të dështuar për grusht shteti në vitin 2016, e cila synonte të parandalonte anëtarësimin e saj në NATO.

Në Maqedoninë e Veriut marrëveshja për të ndryshuar emrin e vendit, u prit me shumë kundërshtime, për të cilat Shtetet e Bashkuara bënë fajtore Rusinë.“Ka shumë gjëra mbi të cilat duhet shqetësuar”-shprehet Peter Galbreit, ambasadori i parë i SHBA-së në Kroacinë e sapo-pavarur, që luajti një rol kryesor në dhënien fund të luftërave në Kroaci dhe Bosnje Hercegovinë.

LEXO EDHE:  Vlora i jep avantazh Ramës/ Lë pas PD dhe LSI

LEXO EDHE:  Vlora i jep avantazh Ramës/ Lë pas PD dhe LSI

Në vitet 1990, kur rajoni u zhyt me shpejtësi në luftë, SHBA-ja ndërhyri. Por tani “ky është një problem evropian dhe kërkon një udhëheqje evropiane” shprehet Gelbreit. Aleati më i madh i Rusisë në rajon, presidenti serb Aleksandar Vuçiç, po e promovon veten si bashkues të të gjithë serbëve, duke i bërë jehonë retorikës së ish-shefit të tij Sllobodan Millosheviç.

Ndërsa Vuçiç është zotuar që të respektojë kufijtë aktuale, një nga njerëzit e tij deklaroi muajin e kaluar se vizioni i të gjithë serbëve për të jetuar në një shtet “tani është i pandalshëm”.

Në negociatat e saj me Beogradin, synimi kryesor i BE-së ka qenë që Serbia të njohë pavarësinë e Kosovës. Por ky hap cilësohet si i tepruar nga kryeministrja serbe Ana Bërnabiç, që muajin e kaluar e cilësoi si hipokrizi këmbënguljen mbi shenjtërinë e kufijve nga ata që e njohën Kosovën si shtet.“Ata kanë hapur Kutinë e Pandorës, e cila është shumë e vështirë që të mbyllet”- tha ajo.

Qasja e BE-së ka qenë shumë dritëshkurtër, mendon dr.Eidën Hehir, profesor në Universitetin Uestminster në Angli.“Ekziston përshtypja se Serbia mund ta destabilizojë Ballkanin. Por nëse i injoroni vendet e tjera dhe fokusoheni tek Serbia, bëni një gabim të madh, pasi të gjitha vendet e tij mund të gjenerojnë destabilitet”- thotë Hehir.

Si shenjë e tensioneve që po vlojnë, rajoni u trondit nga zërat rreth një dokumenti jozyrtar të BE-së mbi rishikimin e kufijve përgjatë vijave etnike, kryesisht në Bosnje. Dokumenti përmendte gjithashtu një bashkim të mundshëm të Shqipërisë dhe Kosovës.

Brukseli nuk pranoi të komentonte mbi këtë çështje. Përparimi i Maqedonisë së Veriut drejt anëtarësimit po mbahet peng nga fqinja e saj Bullgaria që është anëtare e BE-së, për një mosmarrëveshje mbi emrin dhe origjinën e gjuhës dhe historinë e përbashkët të dy kombeve.

Kundërshtimi i Sofies është emblemë e një procesi të ndërlikuar të vendimmarrjes në BE, dhe i një morie rregullash mbi zgjerimin, të cilat u japin anëtarëve aktualë të drejtën e vetos mbi procedurat. Disa vende, sidomos ato perëndimore, ngurrojnë që të ecin përpara për të pranuar vende të reja, pas probleme me raundet e fundit të zgjerimit, nga shqetësimet e korrupsionit, tek skandalet e pastrimit të parave dhe sfidat ndaj shtetit ligjor.

Vendet aspirante kanë bërë pak përparim në zbutjen e këtyre shqetësimeve. Edhe pse Maqedonia e Veriut ishte e vetmja republikë që i shpëtoi luftimeve të përgjakshme gjatë rënies së Jugosllavisë, ajo kishte pjesën e saj të tensioneve etnike.

Përplasjet midis shqiptarëve, të cilët përbëjnë më shumë se një të katërtën e popullsisë prej 2 milionë banorësh dhe maqedonasve, arritën kulmin me një kryengritje 9-mujore në vitin 2001. Që atëherë është arritur një marrëveshje për ndarjen e pushtetit,dhe në vitin 2019 u zgjidh një mosmarrëveshje e vjetër me Greqinë mbi emrin e saj, gjë që i garantoi anëtarësimin në NATO.

“Mbetja jashtë familjes evropiane, do të çonte në izolim dhe rritje të intolerancës etnike”-thotë gazetarja Majda Atanasovska nga Shkupi. Por elementët që nxisin destabilitet janë

edhe vonesat e BE-së që po kërcënojnë të dëmtojnë qeverinë aktuale, e cila e ka bazuar besueshmërinë e saj në përparimin e vendit drejt anëtarësimit në union./CNA.al

LEXO TE PLOTE

Blog

Sealand, “shteti”më i vogël dhe më i çuditshëm në botë

Publikuar

-

Nga

Ai quhet ndonjëherë si shteti më i vogël në botë, por nuk është i njohur kurrë zyrtarisht si i tillë. Me një sipërfaqe rreth 4.000 metra katrorë, pra më pak se sa madhësia e një fushe futbolli – Sealand pretendon të jetë shteti më i vogël në botë.

Një fortesë detare në brigjet e Anglisë, Sealand u përdor dikur nga Flota Mbretërore gjatë Luftës së Dytë Botërore. Por në vitin 1967, britaniku Padi Bejts vendosi qëta pronësonte për vete dhe ta shpallte atë një shtet sovran. Gjatë 50 viteve të fundit, familja e tij e ka drejtuar si të ishte një vend i vërtetë, edhe pse nuk është njohur kurrë zyrtarisht si i tillë.

Sot, Sealand ka kushtetutën, flamurin e vet, madje edhe moton e vet zyrtare “E Mare, Libertas”, që do të thotë “Deti është liri!”.Në 5 dekadat e ekzistencës së tij, ky mikro-shtet ka parë vdekje mbretërore, pengmarrje, mosmarrëveshje territoriale dhe madje edhe beteja midis helikopterëve.

Në vitin 1965, ish-majori i ushtrisë britanike Padi Bejts ngriti “Radio Essex”, një stacion radiofonik i palicencuar që transmetonte nga një fortesë e braktisur e Luftës së Dytë Botërore e quajtur “Knock John”.Gjatë Luftës së Dytë Botërore, Britania kishte ndërtuar një numër fortesash të tilla për të zmbrapsur çdo sulm të papritur gjerman.

Por pasi mbaroi lufta, këto fortesa dolën jashtë përdorimit. Dhe në këto kushte u bënë vendi i radiove pirate si ajo që kishte krijuar Bejts, që ishte ndër ata që e përbuznin monotoninë e BBC. Kur qeveria britanike u përpoq që ta mbyllte radion e palicencuar, Bejts e zhvendosi atë nga “Knock John” në “Fort Roughs Tower”, që ndodhej jashtë ujërave territoriale Britanike.

Në prag të Krishtlindjes së vitit 1966, Bejts i lindi ideja ta quajë fortesën“Sealand”, dhe t’ia dhuronte gruas së tij Xhoan.

Kur autoritetet britanike ia bënë edhe më të vështirë aktivitetin,Bejts hoqi dorë nga karriera e tij si radiofonist. Por ai nuk u largua nga“Fort Roughs Tower”. Më 2 shtator 1967, me rastin e ditëlindjes së gruas, a ie quajti fortesën “Principata e Sealand”.

Dhe shumë shpejt, ajo dhe dy fëmijët e tyre u bënë bashkë në “vendin” më të vogël në botë. Krijimi i një territori të pavarur pranë Anglisë, i bezdisi në fillim autoritetet. Ato e përshkruan Selandin me errësirë si “Kuba në brigjet lindore të Anglisë”.

Në vitin 1968, ushtria britanike dërgoi helikopterë dhe anije për të shkatërruar disa kulla

të vjetra ushtarake që ndodheshin pranë Sealand. Familja Bejts e pa këtë aktivitet si një kërcënim për mënyrën e tyre të re të jetës në fortesë. Djali i Padit, Princi Majkëll Bejts,

qëlloi disa herë në ajër në formë paralajmërimi.

Flota britanike u largua, por Padi dhe i biri u thirrën në Angli për t’u përgjigjur për veprimet e tyre. Por meqë Sealand ndodhej jashtë ujërave territoriale Britanike, burrat u lanë të lirë. Familja Bejtes e konsideroi atë akt si njohje de fakto të Sealand si një vend i pavarur. Por qeveria britanike nuk ishte dakord. Në vitet 1970, rreth 50 njerëz shkuan të jetonin në të ashtuquajturin vendi më i vogël në botë. Ata ishin kryesisht miq të familjes Bejts.

LEXO EDHE:  Akuzat e forta të Bashës/ Ja kush është pronari i medias në ortakëri me inceneratorët

LEXO EDHE:  “Do jetë falas”/ Manastirliu tregon personat që do vaksinohen të parët

Në atë kohë familja Bejts ndërmori disa hapa për ta bërë fortesën sa më mikpritëse për qytetarët e saj. Për shembull, ata instaluan një gjenerator me erë në majën e platformës, që siguronte energji elektrike për ngrohëset në 10 dhomat brenda Sealand.

Në 10 dhomat përfshihej një kuzhinë, një dhomë ndenje dhe një kishëz. Sa i përket dhomave të gjumit, shumica e qytetarëve flinin brenda këmbëve cilindrike por pa dritare të fortesës – kryesisht nën nivelin e detit.

Një varkë do t’u çonte ushqim, pije, gazeta dhe produkte të tjera. Sidoqoftë, qytetarët ishin gjithnjë të kujdesshëm, pasi orari i anijes mund të ishte pak i paparashikueshëm.“Ndonjëherë prisnim për muaj më radhe që anija të sillte furnizime”- thotë Majkëll.

Në vitet 1970, në Sealand pati një “grusht shteti” nga një gjerman që pretendonte se ishte “kryeministri”.Në vitin 1978, Aleksandër Ashenbah shkoi në Sealand me helikopter me një grup mercenarësh në kohën kur Padi Bejts nuk ndodhej aty.

Ata morën peng Princin Majkëll. “Ata ishin në thelb terroristë, më mbyllën në një

dhomë më më mbajtën aty për 4 ditë pa ushqim dhe ujë”- kujton Princi Majkëll. Në kundërpërgjigje, babai i tij ndërmori një kundërsulm, që solli largimin e shumicës së gjermanëve.

Por qytetarët e Sealand vendosën të mbajnë peng njërin prej tyre. Në ato kushte ambasadori gjerman në Britani, u detyrua të shkonte me helikopter në Sealand, në mënyrë që të negocionte lirimin e bashkëkombasit. Sealand e cilësoi atë si një tjetër shenjë se shteti i tyre po merrej më në fund seriozisht nga të tjerët.

“Duke negociuar me ne, ata na njohën de fakto si shtet”- thotë Princi Majkëll. Por ekzistenca e Sealand nuk ishte ende tërësisht e sigurt. Në vitet 1980, Konventa e Kombeve të Bashkuara për Ligjin e Detit, i zgjeroi ujërat territoriale britanike duke përfshirë fortesën prej çeliku. Londra e mohoi prerë legjitimitetin Sealand.

Familja themeluese e Sealand është ende aktive. Princi Majkëll e drejton Sealand nga shtëpia e tij kontinentale në Essex. Ai ati vdiq në vitin 2012, ndërsa e ëma në vitin 2016. Vitet e fundit, Sealand ka hasur disa telashe. Në vitet 1990, familjes Bejts iu desh të anulonte pasaportat e Sealand, pasi ato ishin duke u përdorur për mashtrime.

Ndërsa në vitin 2006, një zjarr në Sealand shkatërroi plotësisht gjeneratorin kryesor të energjisë. Në vitin 2007, Sealand u nxor për pak kohë në shitje. Por qytetarët e Sealand, kanë shpikur disa mënyra kreative për të mbështetur ekzistencën e mikro-shtetit.

Për shembull, kushdo që dëshiron të bëhet një aristokrat i Sealand mund ta bëjë këtë në këmbim të një pagese. Sot aty banojnë pak njerëz me kohë të plotë. Përveç punonjësve, gazetarëve dhe miqve të ngushtë të familjes Bejts, shumë pak njerëz do të kenë ndonjëherë mundësinë të vizitojnë Sealand. Por të gjithë ata që e kanë vizituar thonë se është vendi më i veçantë në botë./CNA.al

LEXO TE PLOTE