Connect with Us

Çfarë qëndron pas përleshjeve në Jerusalem?

Bota

Çfarë qëndron pas përleshjeve në Jerusalem?

Publikuar

-

Çfarë qëndron pas përleshjeve në Jerusalem?

Tash e sa javë, protestuesit palestinezë dhe policia izraelite janë duke u përleshur në baza ditore në dhe përreth Qytetit të Vjetër të Jerusalemit.

Atje ndodhen vendet kryesore fetare – të shenjta për hebrenjtë, të krishterët dhe myslimanët.

Jerusalemi ka qenë, në fakt, skenë e konfrontimeve të dhunshme midis hebrenjve dhe arabëve tash e 100 vjet dhe mbetet një nga qytetet më të kontestueshme në botë.

Përleshjet e fundit filluan një muaj më parë, kur Izraeli bllokoi disa tubime të palestinezëve, në fillim të Muajit të shenjtë të Ramazanit.

Pasi ato kufizime u zbutën, plani për të dëbuar dhjetëra palestinezë nga një lagje e Jerusalemit Lindor vazhdoi të nxiste konfrontime.

Të hënën, qindra palestinezë u plagosën në përleshjet me policinë izraelite. Protestuesit hidhnin gurë në drejtim të policisë, ndërsa kjo e fundit gaz lotsjellës dhe plumba gome. Disa policë u plagosën po ashtu.

Përse Jerusalemi është gjithmonë në prag të shpërthimit?

Kryeqytet i dy popujve

Izraeli e sheh Jerusalemin si kryeqytet të tijin “të unifikuar” dhe “të përjetshëm”.

Ai e ka aneksuar Jerusalemin Lindor – i cili përfshin edhe Qytetin e Vjetër – në luftën e vitit 1967, së bashku me Bregun Perëndimor dhe Gazën.

Palestinezët i duan këto territore për shtetin e tyre të ardhshëm, ndërsa Jerusalemin Lindor e shohin si kryeqytet të shtetit të tyre.

Aneksimi i Jerusalemit Lindor nga Izraeli nuk njihet nga shumica e vendeve të botës dhe fati i kësaj pjese mbetet ndër çështjet më të komplikuara në procesin e paqes, i cili ka ngecur më shumë se një dekadë më parë.

Izraelitët, të hënën, do të shënonin Ditën e Jerusalemit, një festë kombëtare që shënon aneksimin. Në vitet e kaluara, mijëra izraelitë – kryesisht nacionalistë fetarë – marshonin nëpër Qytetin e Vjetër, duke përfshirë edhe Lagjen Myslimane, gjë që shumë palestinezë e konsideronin si provokim.

Në ditët e fundit, izraelitët nacionalistë organizuan ngjarje të tjera në Jerusalemin Lindor, që çuan në grindje të dhunshme me palestinezët.

Maja e shenjtë

Përleshjet e së hënës u zhvilluan në dhe rreth xhamisë Al-Aksa në Qytetin e Vjetër.

Xhamia është vendi i tretë më i shenjtë në Islam dhe ndodhet në një rrafshnaltë, ku gjendet edhe kupola e artë ikonike. Myslimanët i referohen kompleksit si Shenjtërorja Fisnike.

Rrafshnalta është e shenjtë edhe për hebrenjtë dhe ata i referohen asaj si Mali i Tempullit, sepse ishte vend i tempujve biblikë.

Romakët e shkatërruan Tempullin e Dytë në vitin 70 para erës sonë dhe atje mbeti vetëm Muri Perëndimor. Xhamitë u ndërtuan shekuj më vonë.

LEXO EDHE:  Skandali me gjyqin për rrogat dhe kërcënimet/ Zbardhet pasuria e gjyqtares që i shtohen milionat

Jordania fqinje shërben si kujdestare e lokacionit. Ai është i hapur për turistët në kohë të caktuara, por vetëm myslimanët lejohen të luten atje. Muri Perëndimor është vendi më i shenjtë, ku hebrenjtë mund të luten.

Në vitet e fundit, grupe hebrenjsh fetarë dhe nacionalistë, të shoqëruar nga policia, kanë vizituar kompleksin në një numër më të madh dhe kanë mbajtur lutje në kundërshtim me rregullat e vendosura pas vitit 1967 nga Izraeli, Jordania dhe autoritetet fetare myslimane.

Palestinezët i shohin vizitat e shpeshta të hebrenjve si provokim dhe ato shpesh shkaktojnë përleshje ose dhunë edhe më serioze.

Disa izraelitë thonë se lokacioni duhet të jetë i hapur për të gjithë besimtarët. Palestinezët refuzojnë, nga frika se Izraeli do ta marrë përsipër ose do ta ndajë atë. Zyrtarët izraelitë thonë se nuk e kanë ndërmend ta ndryshojnë status quo-në.

Politikat diskriminuese

Hebrenjtë e lindur në Jerusalemin Lindor janë qytetarë izraelitë, ndërsa palestinezëve nga Jerusalemi Lindor u jepet një formë e qëndrimit të përhershëm, e cila mund të revokohet, nëse ata jetojnë jashtë qytetit për kohë të gjatë.

Palestinezët mund të aplikojnë për shtetësi, por është një proces i gjatë dhe i pasigurt dhe shumica zgjedhin të mos e bëjnë, sepse nuk e njohin kontrollin e Izraelit.

Izraeli ka ndërtuar vendbanime hebraike në Jerusalemin Lindor, ku jetojnë rreth 220,000 njerëz. Ai e ka kufizuar shumë rritjen e lagjeve palestineze.

Vendbanimet izraelite në Bregun Perëndimor.

Grupi izraelit i të drejtave të njeriut B’Tselem dhe Human Rights Watch me qendër në Nju Jork, në raportet e tyre të fundit, kanë folur për politika diskriminuese në Jerusalemin Lindor, duke argumentuar se Izraeli është fajtor për krim të aparteidit. Izraeli i hedh poshtë këto akuza, duke thënë se banorët e Jerusalemit trajtohen në mënyrë të barabartë.

Kërcënimet me dëbime

Përleshjet e fundit nisën në fillim të Ramazanit, kur policia izraelite vendosi barriera jashtë Portës së Damaskut të Qytetit të Vjetër. Atje zakonisht mblidhen besimtarët myslimanë, pas faljeve të mbrëmjes.

Policia më vonë i largoi barrierat, por protestat u përshkallëzuan më pas, për shkak të kërcënimit me dëbim të dhjetëra familjeve palestineze nga lagjja Sheik Jarrah e Jerusalemit Lindor.

Familjet janë përfshirë në një betejë të gjatë ligjore me të ardhurit hebrenj, që përpiqen të marrin pronë në lagjet palestineze, pranë Qytetit të Vjetër.

Izraeli i paraqet ato si mosmarrëveshje private rreth pasurisë së patundshme, por rasti ka tërhequr vëmendjen globale./rel

Për të rejat më të fundit behuni pjesë e grupit tonë në facebook : City News Albania

Komentoni

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Bota

Qasja ndryshe e Presidentit Biden ndaj udhëheqësit rus

Publikuar

-

Nga

Qasja ndryshe e Presidentit Biden ndaj udhëheqësit rus

Presidenti Joe Biden flet shpesh për atë që ai e sheh si thelbësore në zbatimin e një politike të jashtme efektive: ndërtimin e marrëdhënieve personale. Por ndryshe nga katër paraardhësit e tij më të fundit në Shtëpinë e Bardhë, të cilët bënë përpjekje për të ndërtuar një lloj marrëdhënieje me Vladimir Putinin, Presidenti Biden e ka bërë të qartë se krijimi i një raporti personal mund të ketë kufij kur bëhet fjalë për udhëheqësin rus.

Presidenti amerikan, i cili pritet të takohet me Presidentin rus ballë për ballë të mërkurën në Gjenevë, është i vetëdijshëm rreth aftësive të zotit Putin për të mbijetuar edhe pse vendi i tij nuk është më një fuqi ekonomike botërore.

Presidenti Biden ka përsëritur shpesh një episod nga takimi i tij i fundit me zotin Putin 10 vjet më parë kur ai ishte nënpresident dhe zoti Putin në detyrën e kryeministrit. Udhëheqësi rus ishte shkëputur nuk ishte president në atë kohë, pasi kushtetuta e vendit ndalonte një mandat të tretë radhazi, megjithatë ai ende shihej si udhëheqësi më i fuqishëm i Rusisë.

Zoti Biden i tha biografit Evan Osnos se gjatë takimit mes tyre në vitin 2011, zoti Putin i kishte treguar zyrën e tij luksoze në Moskë. Zoti Biden kujton se e kishte thumbuar zotin Putin, një ish-oficer i KGB-së, duke i thënë: “Është e mahnitshme se çfarë mund të arrijë të bëjë kapitalizmi“.

Zoti Biden tha se më pas ndërsa qëndronte shumë pranë zotit Putin, i kishte thënë: “Zoti Kryeministër po ju shoh në sy dhe nuk mendoj se ju keni shpirt. Zoti Biden thotë se zoti Putin kishte buzëqeshur dhe i ishte përgjigjur: “Ne e kuptojmë njëri-tjetrin”.

Nga ana e tij Presidenti Putin, në një intervistë për rrjetin televiziv NBC, të transmetuar të hënën, tha se nuk e mbante mend një bisedë të tillë. “Nuk e mbaj mend këtë bisedë mes nesh“, tha zoti Putin.

Komenti i zotit Biden ishte pjesërisht një shpotitje ndaj ish-Presidentit George W. Bush, i cili u përball me kritika pas takimit të tij të parë me udhëheqësin rus, kur tha se e “ka parë atë (Putinin) në sy” dhe “kishte qenë në gjendje t’i kuptonte shpirtin”.

Por duke rikujtuar këtë bisedë të disa dekada më parë me zotin Putin, Presidenti Biden gjithashtu është përpjekur të tregojë se ai nuk ka asnjë iluzion rreth asaj që përfaqëson udhëheqësi rus, ndryshe nga paraardhësit e tij.

Tashmë Presidenti Biden dhe ai rus Putin do të takohen sërish, në një moment kur marrëdhëniet mes Shteteve të Bashkuara dhe Rusisë duket sikur ndërlikohen çdo ditë. Presidenti Biden në mënyrë të përsëritur e ka kritikuar udhëheqësin rus dhe ka vendosur sanksione kundër subjekteve ruse dhe individëve të lidhur me të, mbi akuza për ndërhyrje në zgjedhjet e vitit 2020 dhe sulmin kibernetik ndaj agjencive federale.

Pavarësisht sanksioneve zoti Putin nuk është tutur. Javët e fundit hakera rusë me bazë në Rusi kanë zhvilluar sulmeve kibernetike ndaj një tubacioni kryesor të naftës në SHBA si dhe furnizuesit më të madh të mishit në botë. Zoti Putin ka hedhur poshtë dyshimet për përfshirje të Kremlinit në këto akte.

LEXO EDHE:  Deputetët e rinj të kërcënuar/ Enver Roshi jep alarmin, apelon Sandër Lleshajn

LEXO EDHE:  Skandali me gjyqin për rrogat dhe kërcënimet/ Zbardhet pasuria e gjyqtares që i shtohen milionat

Michael McFaul, ish-ambasador i SHBA-së në Rusi, i cili shoqëronte zotin Biden në takimin e vitit 2011 me zotin Putin, tha në një intervistë se zoti Biden mund të ketë një skepticizëm më të thellë dhe ndoshta një pikëpamje më të informuar mbi zotin Putin sesa çdo paraardhës i tij në Shtëpinë e Bardhë.

Njohuritë e zotit Biden mbi rajonin mund të jenë më të mira se të kujtdo që ka mbajtur këtë detyrë“, thotë zoti McFaul. “Biden ka shpenzuar kohë në Gjeorgji. Ai ka kaluar një periudhë të madhe kohe në Ukrainë. Kam udhëtuar me të në Moldavi dhe ai ka qëndruar për shumë kohë në pjesën lindore të vendeve aleate të NATO-s. Ai ka qenë në ato vende dhe ka dëgjuar nga afër lidhur me agresionin dhe kërcënimin rus. Kjo ka krijuar një përbërës unik të analizës së tij mbi zotin Putin, të cilin presidentët e tjerë nuk e kanë pasur“.

Zoti Biden ka thënë se si president, ai do të zbatonte një qasje ndryshe në marrëdhëniet e tij me zotin Putin krahasuar me ish-Presidentit Donald Trump, i cili tregoi një respekt të pazakontë ndaj udhëheqësit rus. Qasja do të ishte ndryshe edhe në raport me qëndrimin e tre presidentëve të tjerë të SHBA-së të cilët kanë mbajtur këtë detyrë ndërsa zoti Putin ishte në pushtet në Rusi.

Në muajin shkurt gjatë vizitës së tij të parë në Departamentin e Shtetit në detyrën e presidentit, zotit Biden u tha punonjësve të agjencisë se ditët e “nënshtrimit” ndaj zotit Putin kanë përfunduar, çka u pa hapur si një goditje ndaj zotit Trump. Më vonë gjatë një interviste për rrjetin televiziv ABC News, zoti Biden iu përgjigj pozitivisht pyetjes nëse mendonte se zoti Putin ishte “një vrasës”.

Prirja e zotit Trump për t’u përulur ndaj zotit Putin bëri që shumë në Uashington të ngrinin hapur dyshime se rusët mund të dispononin të dhëna problematike rreth manjatit të pasurive të patundshme. Si zoti Trump ashtu edhe zoti Putin i kanë hedhur publikisht poshtë spekulimet.

Në mënyrë të përsëritur ish-Presidenti Trump është përpjekur ta shuajë akuzën e fortë, nënvizuar nga komuniteti amerikan i zbulimit se Rusia ka ndërhyrë në zgjedhjet amerikane të vitit 2016. I pyetur në konferencën e tyre të përbashkët për shtyp në fund të takimit mes tyre në 2018 në Helsinki të Finlandës, së cilin besonte zbulimin amerikan apo zotin Putin, zoti Trump ngriti pikëpyetje ndaj gjetjeve të inteligjencës amerikane.

Shtëpia e Bardhë njoftoi se Presidenti Biden nuk do të mbajë një konferencë të përbashkët për shtyp me zotin Putin, por do të flasë për mediat më vete pas takimit të së mërkurës. Zyrtarët e administratës thonë se zoti Biden nuk dëshiron t’i japë fuqi zotin Putin. I pyetur të dielën rreth arsyeve se pse vite të tëra sanksionesh amerikane nuk e kanë ndryshuar sjelljen e zotit Putin, Presidentit Biden qeshi dhe u përgjigj: “Ai është Vladimir Putin“./ VOA

LEXO TE PLOTE

Bota

Britania e Madhe shtyn heqjen e plotë të kufizimeve

Publikuar

-

Nga

Britania e Madhe shtyn heqjen e plotë të kufizimeve

Britania e Madhe ka shtyrë heqjen përfundimtare të të gjitha kufizimeve kundër pandemisë deri më 19 korrik 2021.

Kryeministri britanik, Boris Johnson, tha se shtyrja po ndodh për shkak të një rritjeje të numrit të të infektuarve me variantin Delta të koronavirusit.

Planet e qeverisë britanike kanë qenë që me 21 qershor të rihapet plotësisht ekonomia e vendit.

Në Angli, shumica e rregullave aktuale – përfshirë kufizimet në numrin e njerëzve që mund të takohen në bare dhe restorante do të vazhdojnë të mbesin në fuqi, megjithëse kufizimet në numrin e mysafirëve të lejuar në dasma do të hiqen.

“Nës, pas dy javësh, kemi arritur në përfundimin se rreziku është zvogëluar, atëherë ekziston mundësia që të marrim vendim për një hapje të plotë”, tha Johnson.

“Në një periudhë të caktuar, ne do të duhet të mesohemi të jetojmë me virusin dhe ta menaxhojmë atë sa më mirë që të mundemi”, tha kryeministri.

LEXO EDHE:  Vlahutin reagon për kërcënimet me vrasje/ Po përpiqen të na frikësojnë

LEXO EDHE:  Skandali me gjyqin për rrogat dhe kërcënimet/ Zbardhet pasuria e gjyqtares që i shtohen milionat

PE miraton vendimin për certifikatat COVID-19

Varianti Delta i koronavirusit të ri, që është më i transmetueshëm, u identifikua së pari në Indi. Rreth 96 për qind të rasteve në Mbretërinë e Bashkuar janë me këtë variant të virusit.

Rastet pozitive janër rritur për 50 për qind javën e kaluar.

Varianti Delta besohet të jetë rreth 60 për qind më i transmetueshëm se varianti Alpha i identifikuar për herë të parë në Britaninë e Madhe.

Sidoqoftë, hospitalizimet dhe numri i viktimave mbeten të ulëta, falë fushatës së vaksinimit të zhvilluar në Britaninë e Madhe.

Më shumë se 55 për qind e të rriturve në Mbretërinë e Bashkuar kanë marrë dy dozat e vaksinës./Rel

LEXO TE PLOTE

Bota

Pranimi i studentëve në Harvard/ Gjykata e Lartë kërkon mendimin e administratës Biden

Publikuar

-

Nga

Gjykata e Lartë e Shteteve të Bashkuara të hënën i kërkoi administratës së Presidentit Joe Biden të jepte pikëpamjet e saj mbi çështjen nëse anëtarët e saj duhet të shqyrtojnë një sfidë ndaj procesit të pranimit të studentëve në Universitetin e Harvardit.

Kjo çështje, nëse shqyrtohet nga gjykata, do t’i jepte shumicës konservatore të saj një shans për t’i dhënë fund politikës së veprimit afirmativ, e cila i jep përparësi rritjes së numrit të studentëve afrikano-amerikanë dhe hispanikë në universitetet amerikane.

Veprimi nga gjykata sinjalizon interesin e të paktën disa prej nëntë anëtarëve të saj për të shqyrtuar një apel të sjellë nga një grup i quajtur Studentët për Pranime të Drejta, i themeluar nga aktivisti kundër politikës për veprime afirmative për rritjen e numrit të studentëve të komuniteteve pakicë në universitete, Edward Blum, të vendimit të një gjykate më të ulët që mbështeti programin e Harvardit. Padia akuzon Harvardin për diskriminim të aplikantëve aziatiko-amerikanë në shkelje të një ligji historik të të drejtave civile të vitit 1964.

Gjykata e Lartë ka një shumicë konservatore 6-3.

Edward Blum tha në një deklaratë se grupi i tij “mbetet me shpresë se pavarësisht nga pikëpamjet e prokurorittë përgjithshëm (të administratës së Presidentit Biden), gjyqtarët do të marrin në shqyrtim çështjen tonë dhe do t’i japin fund programit që favorizon pakicat në konkurrencën për pranimet në kolegje”.

Harvard nuk pranoi të komentonte çështjen.

Përdorimi i veprimit afirmativ i ka rezistuar shqyrtimit në Gjykatën e Lartë për dekada, përfshirë rastin e një vendimi të vitit 2016 që përfshinte një student të bardhë të mbështetur nga zoti Blum, i cili sfidoi një politikë të ngjashme të Universitetit të Teksasit, megjithëse gjykatësit ngushtuan fushën e zbatimit të saj.

LEXO EDHE:  Kercenimet e Sejdinit/Unioni i Gazetareve te Elbasanit mbron kandidatin

LEXO EDHE:  “Mendova se nuk do e shihja më djalin”/ Topalli kujton kërcënimet me armë në ’97-ën

Gjykata e Parë e Apelit me bazë në Boston në nëntor vendosi që marrja në konsideratë e racës nga Harvardi nuk ishte “gjerësisht e palejueshme” dhe ishte “kuptimplotë” sepse parandalonte rënien e nivelit të larmisë racore në komunitetin e studentëve. Një gjykatës federal në vitin 2019 vendosi gjithashtu në favor të Universitetit të Harvardit pas një gjyqi tre-javor.

Harvardi, një nga universitetet më prestigjioze të botës, ka thënë se numri i studentëve afrikano-amerikanë dhe hispanikë do të ulej me gati gjysmën e shifrës aktuale nëse do të eliminohej programi i tij i veprimit afirmativ. Avokatët e Harvardit thanë se ajo e konsideron garën “vetëm në një mënyrë fleksibile dhe jo-mekanike” dhe nuk favorizon automatikisht konkurrenca të caktuara për të vendosur se cilët studentë do të pranojnë.

Grupi i aktivistit Edward Blum paraqiti një padi në vitin 2014, duke akuzuar Harvardin për shkeljen e Nenit të VI të Aktit për të Drejtat Civile të vitit 1964, i cili ndalon diskriminimin bazuar në racë, ngjyrë ose origjinë kombëtare të studentëve nga një program ose aktivitet që merr ndihmë financiare federale. Harvardi është një universitet privat me seli në Kembrixh të Masaçusetsit, që merr fonde federale.

Grupi Studentët për Pranimet e Drejta ka thënë se anëtarët e saj përfshijnë aplikantë Aziatiko-Amerikanë të refuzuar nga Harvardi. Identitetet e këtyre aziatiko-amerikanëve nuk janë publikuiar gjatë gjithë procesit gjyqësor. Zoti Blum ka thënë se të gjithë ata shënuan rezultate të larta në teste dhe morën pjesë në aktivitete jashtëshkollore në shkollat e tyre të mesme dhe se avokatët e Harvardit morën në pyetje shumë prej tyre gjatë procesit gjyqësor./ VOA

LEXO TE PLOTE