LEXO PA REKLAMA!

SHKARKO APP

Festojeni Pashkën me Kungatën Hyjnore, qengjin e zotit dhe jo vetëm me qengjin në hell

1 Maj 2021, 18:54, Kulturë CNA
Festojeni Pashkën me Kungatën Hyjnore, qengjin e zotit dhe jo

Nga Miron Çako ? Përgjegjësi i Zyrës së Katekizmit të Kryepeshkopatës

Pashka e?shte? festa me? e madhe e Vitit Liturgjikal pe?r te? krishtere?t orthodhoks.

E?shte? e kremtja e te? kremteve dhe panair i panaireve, sepse kremtohet fitorja e Zotit Jisu Krisht mbi armikun me? te? madh te? njere?zimit që është vdekja, prandaj te? krishtere?t, ne? ate? dite? te? diele Pashke, brohorasin me triumf dhe gaz te? madh: ?Krishti u ngjalll se? vdekurish me vdekje vdekjen shkeli edhe te? varrosurve jete?n u fali?

Edhe pse kuptimi dhe pe?rjetimi i ke?saj dite e?shte? eskatologjik dhe shume? i madh sepse: ?Krishti e?shte? Pashka (ngjallja) jone?, qe? u flijua pe?r ne? ( I Korinthasve 5-7), pe?rse?ri ka nga ata te? krishtere? tradicional, qe? pe?r te? festuar ke?te? feste? kishtare i japin re?nde?si me? te? madhe pastrimit te? shte?pive dhe gastronomise?, psh: si te? konsumojne? me? mire? mishin e qengjit, etj, sesa te? përgatiten pe?r te?  pastruar veten e tyre nga me?katet e vdekshme me Misterin e Pendimit-Rre?fimit, qe? te? marrin ne? Liturgjine? Hyjnore Trupin dhe Gjakun e: ?Qengjit te? Pere?ndise?? (Joani 1-35).

Eme?rtimi Pashke? vjen nga fjala hebraike  ?Pesah?, qe? do te? thote? kalim dhe ka lidhje me Pashke?n Judaike, ashtu siç na tregon Libri i Eksodit.

Kur Zoti Pere?ndi vendosi te? c?lironte popullin e Izraelit te? robe?ruar ne? Egjipt ne?pe?rmjet profetit Moisi, i urdhe?roj ata qe? c?do familje te? therte nje? qengj:

?Qengji juaj duhet te? jete? pa te? meta, mashkull, motak; mund te? merrni nje? qengj ose nje? kec. Do ta ruani deri ne? dite?n e kate?rmbe?dhjete? te? ke?tij muaji, dhe te?re? asambleja e popullit te? Izraelit do ta there? ate? ne? te? ngrysur. Pastaj do te? marrin nga ai gjak dhe do ta ve?ne? mbi dy shtalkat dhe mbi arkitraun e shte?pive ku do ta hane?. Do te? hane? mishin e pjekur ne? zjarr, po ate? nate?, do ta hane? ate? me buke? pa maja dhe me barishte te? hidhura. Nuk do te? hani fare mish te? gjalle? apo te? zier ne? uje?, por te? pjekur ne? zjarr me koke?n, ke?mbe?t dhe te? brendshmet. Dhe nuk do te? lini asnje? mbetje deri ne? me?ngjes; dhe c?’te? mbetet deri ne? me?ngjes, do ta digjni ne? zjarr. Do ta hani ne? ke?te? me?nyre?: te? jeni gjeshur, sandale mbathur dhe me bastunin tuaj ne? dore?; do te? hani me nxitim: se e?shte? Pashka e Zotit. Ate? nate? une? do te? kaloj ne?pe?r vendin e Egjiptit dhe do te? godas c?do te? pare?lindur ne? vendin e Egjiptit, qofte? njeri apo kafshe?, dhe do t’i jap hakun gjithe? pere?ndive te? Egjiptit. Une? jam Zoti. Dhe gjaku do te? jete? pe?r ju nje? shenje? mbi shte?pite? ku ndodheni; kur une? te? shoh gjakun do te? kaloj tutje dhe nuk do te? kete? plage? mbi ju pe?r t’ju zhdukur, kur te? godas vendin e Egjiptit. Ajo dite? do te? jete? pe?r ju nje? dite? pe?r t’u mbajtur mend dhe ta kremtoni si feste? kushtuar Zotit; do ta kremtoni ne?pe?r kohe?ra si ligj te? pe?rjetshe?m?. (Eksodi 12 5-14)

Pashka ishte festa me? e madhe pe?r judejnte?, te? cile?t e kryenin ceremoninë e pashke?s me mishin e qengjit dhe me buke? pa maja pe?r shtatë dite?, asnje? i huaj nuk mund ta hante ate? nqs nuk ishte i rrethprere? (Eksodi 12-43).

Profete?t para Krishtit profetizuan se qengji i Pashke?s judaike ishte nje? ikone? e Qengjit te? Pere?ndise? i Mesias (Krishtit), qe? pritej te? vinte tek populli i Izraelit dhe t?i c?lironte me gjakun e tij ata dhe gjthe? njere?zimin nga skllave?ria e djallit dhe vdekjes, qe? e marrin fuqine? nga me?katet tona.

Profeti Isaia 700 vjet profetizoi pe?r ate?: ?Ne te? gjithe? endeshim si dele; secili prej nesh ndiqte rruge?n e vet, dhe Zoti be?ri qe? te? bjere? mbi te? paudhe?sia e ne te? gjithe?ve. I keqtrajtuar dhe i pe?rulur, nuk e hapi goje?n. Si nje? qengj, qe? e c?ojne? ne? thertore, si nje? dele e heshtur pe?rpara atyre qe? i qethin nuk e hapi goje?n.? (Isaia: 53 7-8)

Ka shume? munde?si, i ndric?uar nga kjo profete?si dhe nga Shpirti i Shenjte?, Joan Pararende?si dhe Page?zor kur e njohu Krishtin qe? ishte i fshehur mes njere?zve  tha pe?r ate?: ”Ja, Qengji i Pere?ndise?, qe? heq me?katin e bote?s!? (Joani 1-29)

Tradita e Krishtere? e mbe?shtetur tek me?simi apostolik ka pare? te Krishti: ?Qengjin e ve?rtet Pashkor, qe? e?shte? i pate?mete?, i pame?kat, qe? i shpe?rblen njere?zit nga vdekja e pe?rjetshme me gjakun e tij.

Apostull Petro u shkruan te? krishtere?ve: ?Duke ditur se jo me ane? gje?rash qe? prishen, si argjendi ose ari, jeni shpenguar nga me?nyra e kote? e te? jetuarit te? trashe?guar nga ete?rit, por nga gjaku i c?muar i Krishtit, si te? Qengjit te? pate?mete? dhe te? panjolle?, te? paranjohur pe?rpara krijimit te? bote?s, por te? shfaqur kohe?t e fundit pe?r ju, qe? ne?pe?rmjet tij, te? besoni ne? Pere?ndine? qe? e ringjalli prej se? vdekurish dhe i dha lavdi, qe? besimi juaj dhe shpresa te? jene? ne? Pere?ndine??. (1 Petros 18-21)

Sipas ungjillorit Joan, Krishti u de?nua me vdekje ne? kryq ne? vigjiljen e feste?s se? te? pabrumtave, (Joani 18, 28; 19, 14,31) dhe dha fryme?n pas mesdite?s se? te? premtes ne? ore?n 15, ora ne? vigjilje te? se? shtune?s (sabatit pashkor), koha kur ne? Tempullin e Solomonit flijoheshin qengjat Pashke?s.

Pas vdekjes se? tij nuk ju thyen ke?mbe?t ashtu si dy kusare?ve: ?por, kur erdhe?n te Jisui, dhe si pane? se ai tashme? kishte vdekur, nuk ia thyen ke?rcinjte?? ( Joani 19-33), e me ke?te? fakt ungjillori Joan ke?rkon te? na thote? se me Krishtin u veprua si me urdhërese?n pe?r qengjin pashkor, qe? nuk do t?i thyhet asnje? eshte?r: ?Qengji do te? hahet vete?m ne? nje? shte?pi; asnje? pjese? te? mishit te? tij nuk do ta nxirrni jashte? shte?pise? dhe nuk do te? thyeni asnje? kocke? te? tij. Te?re? asambleja e Izraelit do ta kremtoje? ate??.( Eksaodi 12 -46-47)

Në të njëjtën mënyrë siç Izraeli kaloi ne? toke?n e premtuar me ane? te? flijimit te? qengjit, ashtu të gjithe? njere?zit qe? besojne? tek flijimi i Krishtit si ?Qengji i Pere?ndise?? (Joani 1-35) kalojne? nga bota e me?katit dhe e vdekjes ne? jete?n e re dhe te? pavdekshme te? Zotit, ne? mbrete?rine? e Zotit, qe? e nisim këtë udhëtim paskal qe? ne? ke?te? jete? brenda Kishe?s Apostolike Katholike Orthodhokse, ne?pe?rmjet Mistereve te? Shenjta dhe ne? me?nyre? te? vec?ante? Page?zimit dhe  Kungate?s Hyjnore te? Trupit dhe Gjakut të Krishtit, qe? besimtare?t orthodhoks te? page?zuar pasi jane? përgatitur me kreshme?, pendim-rre?fim, e marrin nga prifti orthodhoks, i cili kur i kungon nga Potiri i Shenjte? me nje? luge? thote?: ?Kungohet she?rbe?tori i Pere?ndise? ?.. pe?r ndjese?n e Me?kateve dhe Jete?n e ame?shuar. Amin!?.

Prandaj nqs dikush nga te? krishtere?t orthodhoks nuk interesohet qe? pe?rgjate? Vitit liturgjikal c?do te? diel, ku kremtohet Ngjallja e Zotit dhe sidoemos pe?r Pashke?, qe? e?shte? e Kremtja e te? kremteve, nuk interesohet te? be?het gati qe? te? darkojë ne? tryeze?n e Zotit ku: ?Coptohet dhe pjestohet Qengji i Pere?ndise?, i cili coptohet dhe nuk shpe?rndahet, i cili hahet gjithnje? dhe nuk mbarohet kurre?, por shenjte?ron ata qe? kungohen? (Mesha Hyjnore), ate?herë e Kremtja e Pashke?s, qe? ai ke?rkon te? festojë, nuk e?shte? e pe?rmbushur, sepse refuzon Trupin dhe Gjakun e Krishtit, qe? edhe engje?jt e lakmojne? dhe nuk e marrin dot.

Sipas Kanoneve apostolike, nëqoftëse dikush qe? merr pjese? ne? Liturgjinë Hyjnore dhe nuk kungohet, kur nuk ka ndonje? shkak te? arsyeshe?m, ai aforizohet nxirret jashte? Kishe?s.

Mendoni c?fare? de?nimi dhe mallkimi meritojne? ata, qe? pe?r te? Kremten e Pashke?s nuk vijne? fare ne? kishe?, ose qe?ndrojne? sa lajme?rohet Ngjallja dhe nuk qe?ndrojne? deri ne? fund te? Liturgjise? Hyjnore, pra pa u mbaruar Darka e Zotit dhe pa u flijuar Qengji i Pere?ndise? ne? altar dhe pa marrë pe?rlëshimin nga prifti me bekimin e kishe?s, por nxitojne? te? shtrohen ne? tryeze? ne? mes nate? me supe? magjarice? me te? pe?rbrendshmet e qengjit dhe te? hane? mish qengji, kur ne? te? nje?jte?n kohe? ne? kishe? prifti fton besimtare?t te? Kungohen me ?Qengjin e Zotit?: ?Me Frike? Pere?ndie , Bese? edhe Dashuri afrohuni.? (Mesha Hyjnore) dhe te? ngrene? dolli me vere? ne?pe?r shte?pite? apo lokalet ku darkojne?.

Sa e frikshme e?shte? kjo situate? paradoksale.

Nuk duhet te? keqkuptojme? se jemi kunde?r mishit te? qengjit dhe te? pe?rbrendshmeve apo vere?s, etj, por c?do veprim ka rradhe?n e vet.

Ne? fillim Darka e Zotit ne? kishe?, sepse: ?Lum ata qe? jane? ftuar ne? gostine? e dasme?s se? Qengjit?(Zbulesa 19:9).

Ke?tu ne? Darke?n Mistike dhe ne? kungimin e ?Te? Shenjtat, te? shenjte?ve?(Mesha Hyjnore) e?shte? kulmi i bashkimit me Zotin dhe i festimit te? Pashke?s, sepse ngjallja e Zoti be?het ngjallja jone?, te? tjerat darka ose dreka te? ngre?nat te? pirat te? festuarit marrin vlere? vete?m nga ky mister i madh, ku nuk mund te? shkohet me? tepe?r nga ana njere?zore ne? bashkim me Pere?ndine? ne? Krishtin.

Pashka e?shte? festa me? e madhe pe?r ne te? Krishtere?t Orthodhoks dhe pe?rgatitjet festive jane? me? te? me?dha se edhe ato te? Krishtlindjes.

Pe?rgatitjet jane? sa shpirte?rore po aq edhe trupore, materiale.

Mishi qengjit ve?rtet e?shte? nje? tradite?, por nuk e?shte? nje? domosdoshme?ri pe?r feste?n e Pashke?s së Krishtere?, sepse ne nuk festojme? me tradite?n e pashke?s Judaike, qe? e kishte te? detyruar mishin e qengjit dhe buke?n pa maja. Madje, Sinodi ekumenik i Nikeas ne? 325 vendosi qe? Pashka e krishtere? kurre? nuk duhet te? festohet ne? nje? dite? me pashke?n judaike, por gjithmone? me? mbrapa.

Madje Liturgjinë Hyjnore edhe për Pashkë Kisha Orthodhokse e kryen me bukë me maja, ashtu si edhe Zoti Jisu Krishti e bëri me apostujt të enjten dy ditë para pashkës judaike.( Joani 13-1)

Pjesa që meret nga prosfora (buka e Meshës) quhet Qengji. Prifti duke e prerë me thikë nga prosfora  thotë: “Flijohet Qengjit i Perëndisë, që ngre mëkatin e botës, për jetën shpëtimin e botës, i cili flijohet gjithjnjë dhe nuk mbarohet kurrë” (proskomillia)

Për këtë arsye nuk duhet fokusohemi tek mishi i qengjit, sepse edhe po nuk e pate?t nuk be?ni nje? gabim dogmatik dhe nuk prishni nje? urdhe?rese? se? Pere?ndise? pe?r Pashke?n e Krishtere?, ndryshe nqs fiksoheni se pa mish qengji e keci nuk be?het Pashka do te? bini ne? idhujtari dhe She?n Joani na thote?: ?Ruani veten nga idhujt?( 1 Joani 5-21)

Ata qe? e degjenerojne? pashke?n vete?m ne? te? ngre?na e ne? te? pira apostull Pavli ju thote?: ?Sepse shume? nga ata, pe?r te? cile?t ju kam folur shpesh, edhe tani po jua them duke qare?, ecin si armiq te? kryqit te? Krishtit, dhe fundi i tyre e?shte? humbje, pere?ndia i tyre e?shte? barku dhe lavdia e tyre e?shte? ne? turp te? tyre; ata mendojne? vete?m pe?r gje?rat toke?sore.? (Filipaneve3:18-19)

Kurse ata te? krishtere? besmire?, qe? e festojne? Pashke?n me Krishtin: ?Qengjin e Pere?ndise?? ( Joani 1 -35) do te? hyjne? ne? Mbrete?rine? e qiejve, qe? ne? ke?te? jete? me ngjalljen e pare? shpirte?rore, qe? e?shte? me ane?n Misterit te? Page?zimit dhe Kungimin ne? Kishe?n Orthodhokse dhe ?I lum dhe i shenjte? e?shte? ai qe? ka pjese? ne? ringjalljen e pare?. Mbi ata vdekja e dyte? nuk ka pushtet? (Zbulesa 20:6) pastaj me ngjalljen e dyte? te? trupave kur te? vije? Zoti prej Qiejve: ?Sepse qytetaria jone? e?shte? ne? qiejt, prej nga edhe presim Shpe?timtarin, Zotin Jisu Krisht, i cili do ta transformoje? trupin tone? te? pe?runjur, qe? te? be?het i ngjashe?m me trupin e tij te? lavdishe?m, sipas fuqise? se? tij qe? t?i ne?nshtroje? ndaj vetes te? gjitha gje?rat.?(Filipaneve 3:20-21)

Dhe vete?m ke?ta do munden pe?rjete?sisht  te? ke?ndonin ke?nge?n e Moisiut, she?rbe?torit te? Pere?ndise?, dhe ke?nge?n e Qengjit, duke the?ne?: ?Te? me?dha dhe te? mrekullueshme jane? veprat e tua, o Zot, Pere?ndi i plotfuqishe?m; te? drejta dhe te? ve?rteta jane? udhe?t e tua, o Mbret i kombeve. Kush nuk do te? te? druaj, o Zot, dhe nuk do te? le?vdoje? emrin te?nd? Sepse vete?m ti je i Shenjte?; sepse te? gjitha kombet do te? vijne? dhe do te? adhurojne? pe?rpara teje, sepse gjykimet e tua u shfaqe?n.?

Per shume? vjet Pashke?t me Krishtin e Ngjallur! Amin.

Miron Çako

Lajmet e fundit nga