Connect with Us

Dëmet e krizës pandemike në rajon/ Komisioni Europian: Më lehtë e kaloi Serbia

Ekonomi

Dëmet e krizës pandemike në rajon/ Komisioni Europian: Më lehtë e kaloi Serbia

Publikuar

-

Kriza e COVID-19 shkaktoi një dëm të rëndë për të gjitha ekonomitë e Ballkanit Perëndimor në vitin 2020.

Aktiviteti ekonomik u ndërpre rëndë nga masat e bllokimit që patën ndikimin më të fortë në tremujorin e dytë, ndërsa ekonomitë treguan shenja të rimëkëmbjes në gjysmën e dytë të vitit, kur kufizimet u lehtësuan dhe aktiviteti ekonomik, veçanërisht në sektorin e prodhimit të orientuar drejt eksportit, u rrit, vlerëson Komisioni Europian në raportin e fundit tremujor për vendet kandidate dhe ato potenciale kandidate.

Sipas raportit, Serbia është vendi që e ka kaluar më lehtë krizën, me një rënie prej vetëm 1%, si rrjedhojë e strukturës ekonomike të qëndrueshme dhe stimulit të konsiderueshëm fiskal. Më pas është Shqipëria, me një tkurrje prej 3.3%, e ndihmuar nga përmirësimi i ekonomisë në tremujorin e fundit të vitit.

Sipas raportit, në shumicën e vendeve, rënia në vitin 2020 u nxit nga një tkurrje e madhe e konsumit privat dhe investimeve, ndërsa eksportet neto kishin një efekt të ndryshëm në rritje. Mali i Zi ka regjistruar tkurrjen më të fortë ekonomike; PBB reale ra me 15.2%, në kontrast me një zgjerim prej 4.1% një vit më parë, kryesisht për shkak të kolapsit të eksporteve të shërbimeve (përkatësisht turizmit).

Në Shqipëri, pas katër tremujorëve rresht të rënies, rritja ekonomike nga viti në vit u kthye pozitive në tremujorin e katërt të vitit 2020, mbështetur nga efektet bazë, rimëkëmbja e konsumit privat, rritja më e fortë e investimeve dhe rritja e konsumit publik. Rënia e eksporteve mbeti e theksuar kryesisht për shkak të kufizimeve të vazhdueshme të udhëtimit. PBB-ja reale ra me 3.3% në vitin 2020.

LEXO EDHE:  Zgjatja e masave kufizuese/ Merkel: Mutacionet mund të shkatërrojnë çdo sukses

Si në Bosnjë dhe Hercegovinë dhe në Maqedoninë e Veriut, PBB-ja u tkurr me 4.5% në vitin 2020, kryesisht si rrjedhojë e rënies së ndjeshme të konsumit të familjes dhe investimeve. Në të dy vendet, rritja ekonomike u ndihmua nga një kontribut pozitiv i eksporteve neto në rritje ndërsa në rastin e Maqedonisë së Veriut, gjithashtu, nga konsumi publik.

Në Kosovë, zgjerimi i konsumit qeveritar dhe rënia e importeve të mallrave dhe shërbimeve zbutën rënien e prodhimit vjetor ekonomik në një vlerësuar prej 3.9%.

Në Serbi, humbja e prodhimit ishte më e lehtë në vitin 2020 krahasuar me kolegët e saj në rajon. PBB reale ra me 1.0%, nga një rritje prej 4.2% një vit më parë, mbështetur nga vrulli i fortë para krizës, stimuli i

konsiderueshëm fiskal dhe struktura sektoriale e ekonomisë me mbështetje të kufizuar në turizëm. Tkurrja ekonomike nga viti në vit u moderua më tej në tremujorin e katërt të vitit 2020, si rrjedhojë e konsumit të lartë qeveritar dhe rritjes së eksporteve, që kompensuan tkurrjen e konsumit familjar.

Në përgjithësi, PBB-ja e rajonit të Ballkanit Perëndimor u tkurr me 3.3% në vitin 2020, nga një normë mesatare e rritjes prej 3.6% në vitin 2019 (Grafiku 1). Kjo është rënia e parë në prodhimin vjetor të rajonit pas një zgjerimi 10-vjeçar./Monitor

Për të rejat më të fundit behuni pjesë e grupit tonë në facebook : City News Albania

Komentoni

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Ekonomi

“Ekonomia drejt përmirësimit tre muajt e fundit”/ Gent Sejko: Rimëkëmbja është përshpejtuar

Publikuar

-

Nga

Guvernatori i Bankës së Shqipërisë Gent Sejko në një konferencë për mediat ka folur për vendimmarrjen e politikës monetare ku tha se ritmi i rimëkëmbjes është përshpejtuar dhe se ekonomia ka ardhur drejt përmirësimit në tre muajt e fundit.

Sipas tij, pandemia ka ndikuar shumë në ekonominë  duke filluar nga rritja e papunësisë.

Gjithashtu ai shtoi se kursi i këmbimit është i qëndrueshëm, përsa i përket bizneseve familjare do të ketë lehtësime si dhe norma bazë e interesit nuk do të ndryshojë.

Ritmi i rimëkëmbjes është përshpejtuar dhe ka ardhur drejt përmirësimit ekonomia në tre muajit e fundit. Këshilli Mbikëqyrës vlerëson se rimëkëmbja nuk është e plotë dhe pasojat e pandemisë janë të dukshme në rënie të punësimit dhe në rritje të papunësisë. Politika monetare do të mbetet në kahun lehtësues.

Do të ketë lehtësime në bizneset familjare, stimul familjar dhe financiar. Normat e interest vazhdojnë të jenë minimum. Kursi i këmbimit shfaqet i qëndrueshëm. Në muajin Mars treguesi i kredive me probleme zbriti për herë të parë në nivlein 2%. Kredia për sektorin privat ishte më 7%. . Papunësia vitin kaluar u rrit me 11.8%.

Këshilli sot vendosi të lërë të pa ndryshuar normën bazë të interesit në 0%. Për të tjera do përfitojë nga ruajta e provës aktuale për të paktën edhe gjatë 3 mujorit të tretë të këtij viti”, u shpreh Sejko./ CNA.al

LEXO TE PLOTE

Ekonomi

Shpenzimet për arsimin, më të ulëtat në dy dekada

Publikuar

-

Nga

Shpenzimet për arsimin arritën vetëm 2.3% të Prodhimit të Brendshëm Bruto (PBB) gjatë vitit 2020, duke shënuar nivelin më të ulët të dy dekadave të fundit.

Duke vrojtuar shpenzimet publike për arsimin në raportin e tyre me PBB shihet se gjatë periudhës 2001 -2020 shpenzimet për arsimin ishin më të ulëtat gjatë vitit të kaluar, pasi përgjithësisht ato kanë qëndruar në nivelin 3%.

Sipas të dhënave zyrtare të Ministrisë së Arsimit gjatë vitit të kaluar shpenzimet për arsimin arritën në shumën prej 40 miliard e 748 milion lekë. Kjo shumë ishte sa 7.6% e totalit të shpenzimeve buxhetore të vitit 2020 dhe në nivelin 2.27% të PBB, së bashku me shtesat e fondeve të rimarra/trashëguara nga viti 2018 nga arkëtimi i tarifave të universiteteve.

Fondet për arsimin u pakësuan në aktin normativ të marsit 2020 me 1.23 miliard lekë, nga të cilat 1.1 miliard ishin në grupin e shpenzimeve kapitale dhe rreth 131 milion lekë në grupin e shpenzimeve korente.

Sipas kësaj ecurie Shqipëria, jo vetëm që nuk ka bërë përparime në detyrimet që kërkon anëtarësimi në BE për financimin e arsimit, por ka bërë hapa pas, për shkak të vështirësive që solli pandemia Covid-19. Kriteret e anëtarësimit në BE rekomandojnë financim të sektorit publik të arsimit më së paku 5% të PBB. Por vitin e kaluar nuk u përmbush as 50% e këtij objektivi.

Duke financuar më pak fonde për sektorin e edukimit Shqipëria nuk mund të përparojë në një model të ri ekonomik që i siguron asaj rritje të produktivitetit dhe fitimeve në ekonomi. Një forcë punë e mirëarsimuar konsiderohet si guri i themelit në drejtim të prosperitetit.

LEXO EDHE:  Kriza ekonomike  na paska bërë “nder”/Recesioni që uli vdekshmërinë

LEXO EDHE:  Pas nënshkrimit të marrëveshjes, Trump paralajmëron vizitë në Kosovë dhe Serbi

Shqipëria u renditet sipas UNESCO si një nga vendet me financimet më të ulëta buxhetore për arsimin, për rrjedhoje shkollat shqiptare nuk kanë ofrojnë logjistikën e mjaftueshme për të përçuar njohuritë tek nxënësit. Tani kur pandemia ka kushtëzuar mësimin në distancë, shkollat shqiptare në arsimin bazë dhe atë të përgjithshëm nuk kanë lidhje me internetin dhe kompjuterët.

Fondet për shpenzime kapitale për arsimin më 2020 ishin në masën 3 miliardë e 921 milion lekë ose rreth 10.3% e totalit të fondeve të planifikuara për sektorin e arsimit më 2020. Por me rishikimin e buxhetit fondet e rishikuara për investimet kapitale u ulën me 1.1 miliard lekë (mbi 9 mln euro), duke e çuar fondin total në vetëm 2 miliard e 751.4 milion lekë ose rreth 6.6% e fondeve të planifikuara për arsimin në 2020. Por edhe fondet e rishikuara me ulje nuk u realizuan.

Realizimi i shpenzimeve kapitale për 12-mujorin 2020, ndaj fondeve të rishikuara për 12-mujorin 2020 është në masën 2 miliard 673.3 milion lekë ose në masën 97.2% e fondeve të planifikuara për 12-mujorin 2020./Monitor

LEXO TE PLOTE

Ekonomi

Vrojtimi i gjendjes financiare/ Kriza ka goditur më shumë biznesin e vogël

Publikuar

-

Nga

Kriza ekonomike që solli pandemia ka goditur më shumë biznesin e vogël.

Vrojtimi periodik i Bankës së Shqipërisë për gjendjen financiare të bizneseve në gjysmën e dytë të vitit 2020 tregoi se ndërmarrjet në tërësi vazhduan të raportonin shitje më të ulëta krahasuar me periudhën përpara pandemisë. Megjithatë, gjatë vitit ecuria ka qenë e ndryshme, në varësi të përmasave të biznesit.

Ndërmarrjet e mesme dhe të mëdha kanë raportuar ecuri më të mirë të shitjeve dhe gjendjes financiare krahasuar me gjashtëmujorin e parë, ndërsa bizneset e vogla raportuan shitje të dobëta, rritje të kostos së borxhit dhe pritje pesimiste për të ardhmen. Të gjitha bizneset e anketuara vlerësuan pandeminë si faktorin me ndikimin kryesor në aktivitetin e tyre.

Për sa i takon zgjerimit të veprimtarisë apo rritjes së investimeve, ndërmarrjet e vogla dhe të mesme janë shprehur se veprimtaria e tyre është tkurrur, ndërsa vetëm bizneset e mëdha raportuan një rritje të lehtë për periudhën. Ndikimet më të mëdha të krizës në bizneset e vogla konfirmohen edhe nga bankierët. Flutura Veipi, drejtore e përgjithshme e Union Bank, thotë se biznesi i madh dhe i mesëm ka më shumë mundësi për ta kaluar krizën, ndërsa bizneset e vogla dhe mikro kanë më pak alternativa, sepse nuk kanë kapitale të akumuluara apo likuiditete shtesë.

“Te klientët më të vegjël pasojat janë të prekshme në momentin që flasim. Biznesin i vogël u prek më shumë dhe kjo solli edhe rënie të kërkesës së tyre për kredi, gjendje që vazhdon të jetë e tillë edhe sot,” thotë ajo për revistën Monitor.

Gjysma e totalit të ndërmarrjeve që i janë përgjigjur pyetësorit deklaruan se e kanë financuar veprimtarinë e tyre nëpërmjet shitjeve. Mbështetja vetëm në këtë burim është zgjeruar për të tre grupet e ndërmarrjeve. Ndërkohë, prirja e kombinimit të burimeve të financimit vijon të zërë një peshë të konsiderueshme, por është ngushtuar për të gjitha llojet e ndërmarrjeve.

LEXO EDHE:  Hahn: Kriza politike, zgjedhje te reja ne Maqedoni ne prill 2016

LEXO EDHE:  “Meta po kalon një krizë personale”/ Analisti zbulon problemin e Presidentit

Peshën kryesore në këtë aspekt e zë financimi i realizuar nëpërmjet kombinimit të shitjeve me rezervat e mbartura. Megjithatë, anketimi tregon se gjatë kësaj peridueh pesha e bizneseve huamarrëse është rritur. Rreth 41% e totalit të ndërmarrjeve që i janë përgjigjur pyetësorit deklaruan se kanë aktualisht hua për të paguar: kjo peshë ka shënuar një rritje me 1.7 pikë përqindje krahasuar me gjashtëmujorin e kaluar dhe 4.2 pikë përqindje krahasuar me një vit më parë.

Lidhur me projeksionet e bizneseve për përdorimin e huasë në të ardhmen, vlera e indeksit të planifikimit të huamarrjes ka ngelur e pandryshuar krahasuar me gjysmën e parë të vitit.

Drejtuesit e ndërmarrjeve vlerësojnë se ecuria e pandemisë do të ndikojë ndjeshëm në vendimmarrjen e ndërmarrjeve lidhur me investimet apo zgjerimin e aktivitetit të tyre.

Për gjysmën e parë të vitit 2021, ndërmarrjet e mëdha janë shprehur optimiste, ndërsa ndërmarrjet e vogla dhe ato të mesme ngelen pesimiste për ecurinë e biznesit të tyre. Pritshmëritë janë veçanërisht më negative për bizneset e vogla./Monitor

LEXO TE PLOTE