Connect with Us

Çfarë na pret në të ardhmen/ Rreziqet dhe parashikimet

Bota

Çfarë na pret në të ardhmen/ Rreziqet dhe parashikimet

Publikuar

-

Nga Pietro Paganini

Çfarë na premton e ardhmja? Të bërit më mirë sesa vitin e kaluar nuk do të jetë e vështirë. Por sfidat që na presin janë të ndërlikuara, dhe ne rrezikojmë të mos dimë si t’i përballojmë ato. E tashmja është e komplikuar nga pandemia Covid-19, e cila për herë të parë në një shekull ka qenë globale.

Ne e kemi përballuar atë më mirë sesa pandemitë e dikurshme, por sërish u kapëm të papërgatitur. E megjithatë, ne i kishim mjetet dhe njohuritë për ta parashikuar atë. Kemi përpara dy dekada mjaft të ndërlikuara, të cilat duhet të jemi në gjendje që t’i përballojmë duke ulur kostot ekonomike dhe sociale dhe duke rritur përfitimet.

Shumë gjëra do të varen nga mënyra se si do të jemi në gjendje të përdorim teknologjitë,pra nëse do ta përmirësojmë praninë tonë në planet apo do ta përkeqësojmë atë. Disa raporte, përfshirë ato më të fundit nga qeveria amerikane (Këshilli Kombëtar i Inteligjencës) identifikojnë disa dukuri me rreziqe shumë të mëdha:

Sfidat e përbashkëta globale – Rritja e temperaturës së planetit tonë, dhe ndikimi i njerëzimit në mjedis, pandemitë, krizat financiare dhe teknologjitë përçarëse, do të jenë gjithnjë e më të shpeshta. Ato do të kenë një ndikim të madh në të gjitha rajonet e botës. Askush nuk është më imun.

Përplasjet gjeopolitike – Sfidat globale do ta radikalizojnë konfrontimin e vazhdueshëm gjeopolitik. Përkundër asaj që u mendua gjatë euforisë fillestare që e shoqëroi globalizimin, ekziston rreziku i copëzimit dhe brishtësisë më të madhe të marrëdhënieve shoqërore dhe politike.

Kina dhe SHBA, garojnë për epërsinë globale, Evropa është në një fazë reflektimi apo konfuzioni (çfarëdo qoftë), ndërsa qytetarët e rajoneve të tjera po shfaqin pakënaqësi me sistemet e tyre apolitike-ekonomike. Ndërkohë, kompanitë që ofrojnë produkte dhe shërbime globale po ndikojnë gjithnjë e më shumë në sjelljen tonë, dhe madje kanë filluar të veprojnë si autokraci të vërteta.

Popullsia-Linja demografike është e qartë. Gjatë 20 viteve të ardhshme, jetëgjatësia do të rritet shumë në vendet më të pasura, ku gjithsesi do të lindin gjithnjë e më pak fëmijë. Nga ana tjetër, popullsia do të vazhdojë të rritet në mënyrë eksponenciale në Azinë Jugore dhe Afrikë, të paktën deri në vitin 2050.

A do të jetë në gjendje tregu i punës dhe mirëqenia e rajoneve perëndimore t’i rezistojnë këtij ndryshimi rrënjësor, me një fuqi punëtore gjithnjë e më në tkurrje? A do të arrijnë ata të administrojnë territoret, siç janë qytetet, me një popullsi gjithnjë e më të plakur?

Në rajonet më të varfra ekonomikisht, të rinjtë do të migrojnë ose domosdoshmërisht do të duhet të përdorin burimet mjedisore, gjë që do të ketë pasoja mbi biodiversitetin dhe shpejtësinë e ndryshimeve klimatike. Në të kaluarën, njerëzimi ka treguar se mund të përshtatet për të mbijetuar duke përpunuar, shpërndarë dhe përdorur njohuritë për të zhvilluar teknologji të reja.

LEXO EDHE:  Rama prezanton dy programe nga Gjirokastra/ "Do fuqizojmë drejtorët e shkollave"

Veprimet individuale të shpikësve, inovatorëve dhe sipërmarrësve kishte një bazë të ngushtë, dhe për këtë arsye, edhe nëse në fillim ngjallte shqetësime, arritën në një kohë të shkurtër që të pranoheshin dhe më pas të ngjallin një pritshmëri të madhe brenda një konteksti social të një besimi të thellë.

Por në këtë fazë historike dhe për një të ardhme të parashikueshme, njerëzimi e ka harruar vështirësinë dhe pasigurinë e të bërit kërkime, dhe ka marrë përsipër, i nxitur nga pritshmëritë e mëdha të shkencës dhe sigurisë, një pritshmëri jorealiste sipas së cilës gjithçka që është arritur ka qenë e lehtë.

Zbulimi se në fakt nuk është kështu, ka sjellë mungesën e besimit. Një pjesë e mirë e jona nuk parashikon përmirësimin e kushteve tona socio-ekonomike. Ne duhet të shqetësohemi seriozisht se zhvillimi shoqëror dhe ekonomik që e ka shoqëruar njerëzimin nga revolucioni industrial në globalizim duke ulur varfërinë dhe përmirësuar kushtet e jetesës mund të ngadalësohet apo të bëjë hapa pas.

Në vitin 2020, 150 milionë qytetarë janë varfëruar, dhe ata ndiejnë sot një rënie të qartë të standardit të jetesës, ndonjëherë edhe nën atë që është e durueshme. Pritshmëritë janë shpesh një burim pesimizmi. Rritja e çmimeve të lëndëve të para dhe një rritje e përgjithshme e inflacionit si një shenjë pozitive e rikthimit tek rritja, rrezikon të na çojë drejt humnerës së një konfliktit social të acaruar, mungesës së besimit në mjedisin e vet apo edhe në bashkëjetesat e llojeve të tjera.

Këta faktorë, dhe shumë variabla të tjerë që nuk merren parasysh këtu, do të na ndihmojnë të imagjinojmë skenarë të ndryshëm, pak a shumë optimistë ose pesimistë. Gjithsesi, rezultati i këtyre sfidave varet nga ne:nga mënyra se si do të jemi në gjendje të përdorim njohuritë e marra deri më tani.

Teknologjia kuantike, inteligjenca artificiale dhe automatizimi, mund të përdoren për t’i zgjidhur këto konflikte të domosdoshme sociale përmes politikave që promovojnë bashkëjetesën dhe prosperitetin e secilit individ:mundësi të barabarta fillestare, paga më të drejta, dhe një ekuilibër më të mirë midis nevojave njerëzore dhe mjedisit.

Për këtë është e nevojshme të zhvillohen skenarë të mundshëm duke mbledhur të dhëna dhe fakte, të shmanget një qasje ideologjike dhe fetare që ndjek zgjidhje përfundimtare, dhe të kemi durimin për t’u përballur me njëri-tjetrin për të gjetur zgjidhje që kënaqin diversitetet më të gjera.

Durimi nënkupton pikërisht aftësinë njerëzore për të kuptuar se asgjë nuk është përfundimtare, dhe se zgjidhjet nuk janë të pagabueshme dhe ndërtohen hap pas hapi. Derisa të përdorim këtë kriter, që është baza e metodës eksperimentale, do të kemi të vështirë të përballojmë sfidat që na presin, të parashikojmë shfaqjen e tyre dhe të shijojmë rezultatet. / “Formiche.net” – Bota.al

Për të rejat më të fundit behuni pjesë e grupit tonë në facebook : City News Albania

Komentoni

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Bota

Konflikti në Lindjen e Mesme/ BE konferencë të jashtëzakonshme

Publikuar

-

Nga

Prej disa ditësh ka nisur një konflikt ndërmjet Izraelit dhe Palestinës, ku shumë njerëz kanë humbur jetën. Bashkimi Evropian do të zhvillojë një video-konferencë të jashtëzakonshme online me ministrat e Jashtëm të BE-së ku do të diskutohet rreth kësaj teme.

Në një postim në Twitter ” përfaqësuesi i lartë i BE, Josep Borrell  ka njoftuar se në këtë konferencë do të flitet mbi kontributin që mund të japë BE për të zgjidhur konfliktin e krijuar mes Palestinës dhe Izraelit. Postimi shoqërohet edhe me deklaratën e BE-së në lidhje me situatën në Rripin e Gazës.

Deklarata e BE-së:

Në funksion të përshkallëzimit të vazhdueshëm midis Izraelit dhe Palestinës dhe numrit të papranueshëm të viktimave civile, unë jam duke thirrur një VTC të jashtëzakonshme të Ministrave të Jashtëm të BE të Martën. Ne do të koordinojmë dhe diskutojmë se si BE mund të kontribuojë më mirë për t’i dhënë fund dhunës aktuale

Bashkimi Evropian është i angazhuar në mënyrë aktive në përpjekje diplomatike për të kontribuar në shuarjen e dhunës së vazhdueshme në Izrael dhe territorin e okupuar palestinez.

Gjatë ditëve të kaluara, Përfaqësuesi i Lartë për Punë të Jashtme dhe Politikë të Sigurisë , Nënkryetari i Komisionit Evropian, Josep Borrell ka vazhduar përpjekjet për të mos përshkallëzimin e situatës jashtëzakonisht shqetësuese në rajon, veçanërisht në Gaza.

Në deklaratën e Bashkimit Europian thuhet se në të gjitha kontaktet e tij, Përfaqësuesi i Lartë Borrell dënoi Hamasin dhe grupet e tjera që qëlluan me raketa pa kriter kundër caqeve civile në Izrael. Përfaqësuesi i Lartë theksoi se ndërsa Izraeli ka të drejtë të mbrojë popullsinë e tij nga këto lloj sulmesh, ai duhet të veprojë në mënyrë proporcionale dhe të shmangë viktimat civile.

Borrell ka nënvizuar vazhdimisht nevojën për t’i dhënë fund menjëherë përshkallëzimit të rëndë të dhunës, për të parandaluar përhapjen e mëtejshme të saj dhe për të siguruar mbrojtjen e civilëve nga të gjitha anët. Ai gjithashtu ka bërë thirrje për respekt të plotë të së drejtës ndërkombëtare humanitare dhe për t’u dhënë qasje të plotë humanitare atyre që kanë më shumë nevojë në Gaza.

LEXO EDHE:  “Testet i bën ish-kunata”/ Berisha nxjerr zbuluar Ramën: Po shfrytëzon pandeminë për tendera

LEXO EDHE:  CNA zbuloi skandalin për BMW-në luksoze/ PD thirrje SPAK: Heto abuzimet e Lleshajt

Shkaqet themelore që kanë çuar në këtë situatë duhet të adresohen. Statu quo-ja e vendeve të shenjta duhet të respektohet dhe të shmangen çdo akt nxitje rreth tyre, siç nënvizoi Borrell. Ai gjithashtu kujtoi pozicionin e gjatë të BE-së mbi nevojën për të ndaluar aktivitetet e vendosjes, prishjet dhe dëbimet, duke përfshirë Jerusalemin Lindor.

Ai zhvilloi diskutime në fillim të kësaj jave me Presidentin Palestinez Mahmoud Abbas dhe Ministrin e Jashtëm izraelit Gabi Ashkenazi. Borrell shkëmbeu gjithashtu mendime me lojtarët kryesorë rajonalë, duke përfshirë Ministrin e Jashtëm të Egjiptit Sameh Shoukry, Ministrin e Jashtëm të Jordanisë Ayman Safadi dhe Ministrin e Jashtëm të Turqisë Mevlüt Çavuşoğlu.

Në të njëjtën kohë, Përfaqësuesi i Lartë i BE-së mbetet në kontakt të ngushtë me Ministrat e Jashtëm të Shteteve Anëtare të BE në mënyrë që të koordinojë dhe diskutojë se si BE mund të kontribuojë më mirë për t’i dhënë fund dhunës aktuale.

Borrell ka udhëzuar Përfaqësuesin Special të BE-së për Procesin e Paqes në Lindjen e Mesme, Sven Koopmans, për të punuar në mënyrë aktive me të dërguar të tjerë nga Kuarteti i Lindjes së Mesme për të adresuar krizën. Në terren, Delegacioni i BE-së në Tel Aviv dhe Përfaqësimi i BE-së në Jerusalem po angazhohen gjithashtu me autoritetet izraelite dhe palestineze dhe me përfaqësuesit e Shteteve Anëtare.

Prioriteti dhe mesazhi i BE-së në këtë kontekst mbetet i qartë: dhuna duhet të marrë fund tani.

Ekziston një nevojë urgjente për të adresuar shkaqet thelbësore të konfliktit dhe për të gjetur një rrugë politike, e cila lejon një kthim në negociatat kuptimplote drejt një zgjidhjeje me dy shtete bazuar në parametrat e rënë dakord ndërkombëtarisht.

Edhe izraelitët edhe palestinezët kanë të drejtë të jetojnë në siguri, liri dhe demokraci. Këto cikle të vazhdueshme dhune duhet të marrin fund./CNA.al

 

 

 

 

LEXO TE PLOTE

Kosova & Rajoni

Konflikti Izrael-Palestinë/ Kosova: Të ndalojnë dhunën dhe të gjejnë një zgjidhje paqësore

Publikuar

-

Nga

Prej disa ditësh ka nisur një konflikt ndërmjet Izraelit dhe Palestinës, ku shumë njerëz kanë humbur jetën. Lidhur me këtë konflikt ka reaguar edhe Ministria e Punëve të Jashtme në Kosovë me anë të një reagimi ka thënë se Izraeli ka të drejtë të vetëmbrohet nga sulmet e Hamasit.

“Si çdo shtet, Izraeli ka të drejtën dhe obligimin për të mbrojtur popullin e tij kundër 2,000 raketave të qëlluara mbi civilët vetëm nga Hamasi, i cili po mban peng civilët palestinezë në luftën e tij. Ne vajtojmë të gjitha viktimat. Ne kërkojmë që të përmbahemi, të ndalojmë dhunën dhe të kërkojmë zgjidhje paqësore”, thuhet në njoftim./CNA.al

LEXO TE PLOTE

Bota

Covid-19/ Turqia lehtëson masat

Publikuar

-

Nga

Covid-19/ Turqia lehtëson masat

Ministria e Brendshme e Turqisë shfuqizoi masën e izolimit të plotë që ishte vendosur për të parandaluar përhapjen e koronavirusit të ri.

Qendrat tregtare do të rihapen ndërsa disa biznese do të mbesin të mbyllura, përfshirë palestrat dhe kafenetë, por restorantet do të jenë në gjendje të ofrojnë shërbimin “delivery”.

Procesi mësimor për parashkollorët do të rinis në klasa, por universitetet do të vazhdojnë mësimin online.

Qytetarët e moshuar të pavaksinuar mbi 65 vjeç do të lejohen të dalin nga shtëpitë e tyre vetëm nga ora 10 e mëngjesit deri në orën 14:00./CNA.al

 

LEXO TE PLOTE