Connect with Us

Sa i madh është rreziku i infektimit me koronavirus në natyrë?

Shëndeti

Sa i madh është rreziku i infektimit me koronavirus në natyrë?

Publikuar

-

Sa i madh është rreziku i infektimit me koronavirus në natyrë?

Rritja e temperaturave i josh njerëzit të dalin në natyrë. Por sa gjasë ka që të infektohesh jashtë nga koronavirusi?

Mundësia e infektimit në natyrë nga virusi është dukshëm shumë më e ulët se sa në mjediset e mbyllura – qoftë nga varianti fillestar apo nga mutacionet e virusit. Aerosolet në ajër luajnë një rol vendimtar në përhapjen e koronavirusit. Sipas ekspertëve jashtë aerosolet shumë shpejt e humbasin rrezikshmërinë. “Kjo ka të bëjë me faktin, se qarkullimi i ajrit jashtë është më i madh. Duke pasur rryma ere shumë shpejt ndodh efekti i hollimit”, shpjegon për DW, Nico Mutters, drejtor i Institutit të Higjenës dhe Shëndetit Publik në Klinikën e Universitetit të Bonit.

Edhe Birgit Wehner, studiuese e aerosoleve në Institutin Leibniz për Studimet e Troposferës, thotë, se piklat, që dalin nga procesi i frymëmarrjes, jashtë thahen dhe hollohen më shpejt. Në një deklarim të Shoqatës për Studimet e Aerosoleve, që është nënshkruar edhe nga Wehner, thuhet megjithatë, se në grupime të mëdha njerëzish me distanca të vogla as në natyrë nuk mund të përjashtohet rreziku i ngjitjes së virusit.

Pra edhe jashtë duhet të respektohen rregullat e distancës 1.50 deri në 2 metra. „Nëse nuk e ruani distancën dhe qendroni ballë për ballë me njeri tjetrin e flisni me zë të lartë, këndoni apo pështyni, atëherë mund të infektoheni përmes aerogeneve infektuese, thotë në intervistë për DW virologu Alexander Kekulé. Ai njihet në media për kriitkat e tij ndaj masave të qeverisë. Sipas tij me virusin duhet të komportohemi pa u kufizuar në mënyrën e jetesës.

Rregullorja e ruajtjes së distancës duhet të respektohet edhe për mutacionet e virusit. Kekulé thekson: “Mutantët nuk fluturojnë më tej, kjo është e rëndësishme të thuhet.” Ato janë pak më shumë ngjitëse, por kjo nuk bën dallim për masat kufizuese. Duhet që të evitohen edhe të puthurat e përqafimet. Gjatë lëvizjeve normale – si një kalim shkurt krah tjetrit jashtë – pothuajse nuk ka asnjë rrezik. Studimet konfirmojnë, se rreziku për t’u infektuar jashtë është minimal. Një studim nga Kina p.sh. provon, se nga 7324 infeksione të regjistruara vetëm një ka ndodhur jashtë. Edhe Instituti Robert Koch në Gjermani në faqen e internetit shkruan, se infeksionet jashtë në hapësira janë shumë të rralla.

LEXO EDHE:  555 të infektuar në Maqedoninë e Veriut/ 72 raste të reja brenda 24 orëve

A luan rol era në përhapjen e virusit?

“Sa më shumë erë të ketë, aq më shumë shtyhet reja e aerosoleve që nxjerr njeriu”, shpjegon fizikanti dhe studiuesi i aerosoleve Gerhard Scheuch. Nëse respektohet distanca nuk ka gjasë që të ketë efekt ngjitës të aerosoleve.

Në intervistë për DW Scheuch thotë, se „vetëm përmes ngrohtësisë së trupit në atmosferë krijohet një rrymë ajri, që normalisht shkon lart si në një oxhak.” Sepse temperatura e trupit në përgjithësi është 37 gradë pra më e lartë se temperatura e mjedisit. “Ajri i ngrohtë shkon lart dhe reja me aerosole ngjitet kësisoj lart.” Edhe një studim në Iran provon, që era nuk luan rol për transferimin e aerosoleve infektuese.
Ka dallim nëse është ftohtë apo ngrohtë jashtë?

Kjo pyetje nuk ka marrë ende përgjigje përfundimtare prej studiuesve. Studiues amerikanë kanë hulumtuar infeksionet në rajone të ftohta, të ngrohta dhe me lagështirë në Kinë dhe nuk kanë gjetur ndonjë korelacion mes kushteve klimatike dhe numrit të infeksioneve. Ndërsa një studim austriak konfirmon, se rrezatimi ultraviolet i shkatërron viruset. „Rrezatimi ultraviolet ka një efekt minimal në infeksionin nga njeriu tek njeriu”, theksojnë studiuesit, megjithatë infeksioni mund të ndodhë për pak minuta.

Edhe ekspertët e pyetur nga DW kanë mendime të ndryshme. Nico Mutters vëren, se nuk mund të thuhet në mënyrë përgjithësuese që në stinën e nxehtë rreziku është më i ulët se sa në stinën e ftohtë. “Vërtetë në verë ka një rrezatim më të lartë ultraviolet, por të njëjtat vlera përmes reflektimit mund të arrihen edhe në hapësirat e skijimit me borë. Po ashtu në mbarë botën ka infeksione pavarësisht nga klima e ngrohtë apo e ftohtë në rajone të ndryshme. Por virologu Alexander Kekulé thotë, se infeksionet edhe në vendet e ngrohta ndodhin në mjediset e mbyllura dhe jo jashtë në natyrë.

A ka kuptim mbajtja e maskës jashtë?

Jashtë është e arësyeshme të mbahet maska kur nuk mund të respektohet distanca mes njerëzve. Nëse njerëzit janë dendur në masë dhe nuk ka mundësi shmangieje duhet mbajtur maska. Edhe në mjedise shfaqjesh apo koncertesh, në stacionet e trenave e autobusëve apo gjatë qndrimit në radhë ekspertët rekomandojnë ruajtjen e distancës dhe mbajtjen e maskës./DW

Për të rejat më të fundit behuni pjesë e grupit tonë në facebook : City News Albania

Komentoni

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Shëndeti

Publikohen shifrat/ Rritet kurba e infektimeve, ja sa kanë humbur jetën sot

Publikuar

-

Nga

Publikohen shifrat/ Rritet kurba e infektimeve, ja sa kanë humbur jetën sot

Ministria e Shëndetësisë dhe Mbrojtjes Sociale ka publikuar të dhënat e 24 orëve të fundit sa i përket situatës së pandemisë në vendin tonë.

Sipas të dhënave mësohet se në 24 orët e fundit janë kryer 3342 testime dhe kanë rezultuar pozitivë 360 qytetarë, ndërsa janë regjistruar dhe 6 viktima.

Rastet pozitive të konfirmuara janë identifikuar në këto bashki:  64 raste në Tiranë, 40 raste në Korçë, 34 raste në Fier, 20 raste në Elbasan, 17 raste në Krujë,  16 raste në Durrës, Vlorë, 12 raste në Lushnje, Gjirokastër, 11 raste në Berat, Skrapar, 10 raste në Kavajë, Librazhd, 7 raste në Shkodër, Ura Vajgurore, 6 raste në Malësi e Madhe, Peqin, 5 raste  në Pogradec, Sarandë, Dibër, 4 raste në Devoll, Kukës, Has, Patos, 3 raste në Mirditë, Tropojë, Delvinë, Dropull, 2 raste në Krubin, Lezhë, Selenicë, Libohovë, 1 rast në Pukë, Mallakastër, Kamëz, Vau i Dejës, Divjakë, Roskovec, Gramsh, Finiq, Cërrik, Poliçan.

Në 24 orët e fundit janë shëruar 534 qytetarë, duke e çuar numrin e të shëruarve në 97,206 që nga fillimi i epidemisë.

Aktualisht në spitalet COVID në Tiranë dhe tre spitalet rajonale po trajtohen 227 pacientë, 13 në terapi intensive, nga të cilët 5 pacientë janë të intubuar.
Me gjithë përpjekjet e stafit mjekësor, 6 qytetarë e kanë humbur betejën me COVID19:  2 qytetarë nga Durrësi, 1 qytetar nga Tirana, 1 qytetar nga Kruja, 1 qytetar nga Elbasani, 1 qyetetar nga Shkodra, të moshave 68 – 83 vjeç. Ministria e Shëndetësisë dhe Mbrojtjes Sociale i shpreh ngushëllime familjarëve të të ndjerëve.

Ministria e Shëndetësisë dhe Mbrojtjes Sociale u drejtohet qytetarëve të mos neglizhojnë asnjë shenjë të sëmundjes dhe të kontaktojnë për çdo dyshim me mjekun e familjes për të kryer testimin si dhe për ndjekjen dhe trajtimin ambulator në banesë. Telefononi në numri 127 të Urgjencës Kombëtare për çdo emergjencë apo referim në spital.

LEXO EDHE:  555 të infektuar në Maqedoninë e Veriut/ 72 raste të reja brenda 24 orëve

LEXO EDHE:  A do shkojmë këtë vit në plazh?/ Rakacolli: Është ulur numri i të shtruarve, do isha e lumtur...

Statistika (10 Prill 2021)

Raste të reja ditore        360
Të shëruar në 24 orë     534
Të shtruar në spitale      227
Humbje jete në 24 orë    6
Testime ditore                3342

Testime totale            586,923
Raste pozitive             128,155
Raste të shëruara         97,206
Raste Aktive                 28,639
Humbje jete                  2,310

Shpërndarja gjeografike e rasteve aktive sipas qarqeve:
Tiranë   20157
Fier      2509
Durrës  1208
Gjirokastër  1197
Shkodër  1010
Korçë   730
Vlorë     691
Kukës    342
Dibër    346
Elbasan  248
Berat    100
Lezhë     101

LEXO TE PLOTE

Shëndeti

Covid-19, një vit më pas/ Çfarë dimë dhe çfarë nuk dimë akoma për virusin!

Publikuar

-

Nga

Covid-19, një vit më pas/ Çfarë dimë dhe çfarë nuk dimë akoma për virusin!

Cfare dime tashmë ?

1.Janë shfaqur variante më të transmetueshme. Për vitin e kaluar, virusi Sars-CoV-2 është shqyrtuar nga çdo kënd, duke shkaktuar një ortek të literaturës shkencore që nuk është parë kurrë më parë në këtë nivel.

2.Virusi u gjend nën presionin e përzgjedhjes, domethënë u përball me popullata imune, tashmë të infektuar, ose përndryshe hasi individë me antitrupa joefektivë. Për të mbijetuar, ai u sigurua që të ishte më infektues, në mënyrë që të kishte një avantazh selektiv që e lejonte atë të përhapet më mirë mes popullatës .

Nga mijëra mutacione të identifikuara në të gjithë botën, tre nga këto variante shqetësojnë veçanërisht komunitetin shkencor: variantet B.1.1.7 (të identifikuara në të gjithë Angline), P.1 (u shfaq në Brazil) dhe B.1.351 (zbuluar në Afrikën e Jugut.

Kontaminimi ndodh kryesisht përmes sperklave dhe aerosoleve. Nëse është akoma e dobishme të lani duart, nuk ka nevojë të perdorni solucione virucide: një studim amerikan i botuar në fund të janarit 2021 tregon se rreziku i infektimit duke prekur një sipërfaqe të ndotur është më pak se 0,05%. Për shkak se ndotja kryhet kryesisht nga grimca dhe aerosole (grimca të vogla të pezulluara në ajër), rëndësia e aerosoleve shpjegon mbi-ndotjen që ka ndodhur në ambiente të mbyllura dhe të ajrosura dobët.

Në të njëjtën kohë, ne e dimë që rreziku i ndotjes është i ulët ne ambientet e jashtme, edhe nëse mbetet i mundur të ndotet nga pikat ose aerosolët e projektuar nga një person i infektuar në afërsi.

6.Ventilimi dhe mbajtja e maskës kanë provuar dobinë e tyre. Njohuritë më të mira mbi infektimet, kanë çuar në veprime të reja të xhesteve barriere, veçanërisht në vendet e mbyllura.

LEXO EDHE:  Origjina e koronavirusit/ Ekipi i OBSH-së inspekton tregun në Wuhan

LEXO EDHE:  Origjina e koronavirusit/ Ekipi i OBSH-së inspekton tregun në Wuhan

Sëmundja ka simptoma shumëplanëshe. Ethe, kollë, dhimbje trupi, vështirësi në frymëmarrje… Tani e dimë, me teste mbështetëse, të njohim simptomat e shumta të sëmundjes, që nuk ishte aq e lehtë vitin e kaluar ti dinim.

Me përparimin e variantit “anglez “, ne shohim më pak anosmi (humbje të nuhatjes) dhe ageusia (humbje të shijes).

Format e rënda trajtohen më mirë. Kemi mësuar që falë kortikosteroideve, antikoagulantëve dhe terapisë me oksigjen, ecurite jane me te mira. Thjeshtë ky eshte trekëndëshi i cili shmang kalimin në reanimacione me ventilim mekanik. Që nga viti i kaluar, vdekshmëria është ulur për pacientë të rëndë dhe tani qëndron në 30%.

Vaksinat janë efektive në forma të rënda, madje edhe në transmetim. Lajm i mirë që vaksinat kanë provuar efektivitetin e tyre.

Përparimi spektakolar ka ardhur nga krijimi dhe prodhimi i vaksinave në më pak se një vit, me ndikimin që ne tani njohim në forma serioze dhe madje pjesërisht në transmetim,” Studime të fundit britanike dhe amerikane të punonjësve shëndetësorë të cilëve u janë administruar Pfizer dhe Moderna tregojnë se këto vaksina parandalojnë format simptomatike ose asimptomatike dhe kështu prishen transmetimet.

Cfare nuk dime ende?

Kush eshte origjina e virusit?

Pse kemi perhapje kaq heterogjene?

Sa përqind e njerëzve të infektuar janë asimptomatike (pa simptoma)?

Cila është kohëzgjatja e imunitetit dhe, përtej, epidemisë?

Ne e dimë që vaksina do të zvogëlojë qarkullimin e virusit. Por, a po shkojmë drejt qarkullimit viral me zhurmë të ulët ose drejt zero Covid, me zhdukjen e virusit?

 

LEXO TE PLOTE

Shëndeti

Si duhet të veproni pasi keni kaluar Covid-19?/ Skënder Brataj jep udhëzimet

Publikuar

-

Nga

Si duhet të veproni pasi keni kaluar Covid-19?/ Skënder Brataj jep udhëzimet

Drejtor i Përgjithshëm i Qendrës Kombëtare të Urgjencës Mjekësore, Skënder Brataj  nëpërmjet një reagimi në rrjetet e sociale njofton qytetarët si të veprojnë pasi  kanë kaluar Coronavirusin.

Brataj shkruan se pasojat e Covidit japin dëmtime në mushkëri ato kardiologjike, renale, hepatike, neurologjike me një përqindjet të këtyre shqetësimeve që variojnë nga 5 në 50%.

Sipas Drejtorit të Përgjithshëm për këtë arsye duhet të qytetarët duhet të keni parasysh mënyrën e ndjekjes së këtyre personave dhe ekzaminimet që duhet të kryhen testi i ecjes në këmbë, skaneri i mushkrive, teste laboratorike etj.

Postimi i plotë i Skënder Bratajt:

Si duhet të veprojmë pasi kemi kaluar Covid-19 dhe kemi persistencën e shenjave për një kohë të gjatë(Long Covid-19)?

Quhet sindroma Long Covid-19, ose Post-Covid -19 periudha pasi kemi kaluar sëmundjen. Ajo karakterizohet nga pasoja që mund të ngelen me ditë, javë ose muaj para se të shërohen plotësisht. Ato janë veçanërisht në ata që kanë kaluar sëmundjen në një formë të mesme ose të rëndë dhe me pneumoni. Pasojat e raportuara në literaturë tregojnë se janë dëmtimet që i përkasin mushkërive, ato kardiologjike, renale, hepatike, neurologjike me një përqindjet të këtyre shqetësimeve që variojnë nga 5 në 50%. Për këtë arsye duhet të kemi parasysh mënyrën e ndjekjes së këtyre personave dhe ekzaminimet që duhet të kryhen.

Kontrolle post Covid-19 duan ekzaminime specifike sidomos për mushkëritë si (CDI propozon pletizmografi dhe DlCO(shpërndarjen alveolare kapilare të monoksidit të karbonit),( Provat pulmonare). Testi i ecjes në këmbë(Caming Test), skaneri i mushkrive, teste laboratorike. Sidoqoftë është kujdesi parësor që monitoron ecurinë e gjendjes post Covid-19.

Në literaturë, prevalenca e pacientëve me simptoma në javët e fundit ose muaj pas kalimit të sëmundjes dhe negativizimit të parametrave është rreth 10%. Shumë prej këtyre pacientëve kanë pasur probleme me mushkritë dhe frymëmarrjen. Një shenjë e shpeshtë që është hasur është humbja e nuhatjes dhe shijes e cila shpesh është prezantimi i vetëm i post-Covid-19. Kohëzgjatja e tyre ndryshon nga personi në person, biles ka pasur edhe pas një viti që nuk janë shëruar plotësisht nga ky shqetësim. Ato kanë qenë të formave me çrregullim të lehtë, ose në përmirësim shumë të ngadaltë. Nuhatja rekuperohet zakonisht pas shijes. Ajo mund kthehet përmes trajtimeve të përsëritura 20-30 minuta me esenca të tilla si trëndafili, eukalipt, karafil, limon e tjer, për 12 javë.

Më pak të shpeshta, por po aq të përsëritura janë, dhimbje të kyçeve, muskujve, kolla e thatë, dispnea kronike, veçanërisht si rezultat i pneumonisë intersticiale, lodhje kronike dhe dhimbje koke. Ato zakonisht kanë trajtim simptomatik me medikamente të ndryshme kundër dhimbjeve ose shqetësimeve të tjera të cilat reagojnë mirë.

Po ashtu kërkohet terapi specifike për rehabilitimin e frymëmarrjes, për të rekuperuar indet e dëmtuara dhe vatrat e shumta të pneumonisë. Pacientët duhet të fillojnë një aktivitet të lehtë fizik, fillimisht duke praktikuar fryrjen e tullumbaceve disa herë në ditë dhe duke bërë fizioterapi të mushkrive, pastaj gradualisht të kthehen në jetën e përditshme. Shenja të tjera janë, humbje e përkohëshme e flokëve, diabeti post-kovid, një sindromë e njohur nga përdorimi i kortikosteroideve në pacientë ku ato janë përdorur. Po ashtu sindroma e stresit post-traumatik me ankth, depresion, pagjumësi.

Analizat për të sugjeruar këtyre pacientëve kush janë?

CT(Skaner i mushkërive), në rastin e pneumonisë intersticiale, por jo menjëherë. Këshillohet nëse provat e mushkrive tregojnë ndryshime të parenkimës edhe një muaj pas negativizimit. Në rastet kur shohim imazhe akoma në fazë rizolutive në mushkri, nuk duhet të alarmohemi, sepse fushat e mushkërive pastrohen pas një periudhe kohore rreth 3 muaj.

Analizat laboratorike gjatë sëmundjes tregojnë se ato inflamatore ndryshojnë shumë (PCR, Ves), ndërsa rruazat e bardha të gjakut ndryshojnë pak ose janë në proporcion të ulët, ndryshe nga pneumonia bakteriale në të cilën ato rriten në 20-30 mijë herë më shumë. Pra, analizat laboratorike që duhet të kontrollojmë janë: gjak komplet me formulë leukocitare, D-Dimeri, Fibrinogjeni dhe Ferritina. Këto kontrolle mund të përsëriten dhe mund të menaxhohen nga mjeku i familjes. Ecuria e periudhës pas Covid-19 edhe pse zgjat në kohë, është zakonisht e mirë.

Ato raste të cilat janë më të shprehura dhe rezistente duhet tu drejtohen specialitetve përkatëse./CNA.al

LEXO TE PLOTE