Connect with Us

Kanceri i gjirit/ A është qumështi një faktor rreziku?

Shëndeti

Kanceri i gjirit/ A është qumështi një faktor rreziku?

Publikuar

-

Kanceri i gjirit/ A është qumështi një faktor rreziku?

Kanceri i gjirit tani ka kapërcyer kancerin e mushkërive si kanceri më i diagnostikuar në botë , dhe si shkaku kryesor i vdekjeve të lidhura me kancerin për gratë në shumë vende. Ndërsa gjenetika sigurisht që mund të rrisë rrezikun e sëmundjes, për shumicën e grave faktorët e jetesës, të tilla si alkooli ose mbipesha, janë ndikime më të mëdha në zhvillimin e kancerit të gjirit. Tani, dy studime të ndara, të dyja të botuara në vitin 2020, kanë identifikuar qumështin e lopës si një faktor tjetër të mundshëm të rrezikut për kancerin e gjirit.

Studimi i parë, i cili shqyrtoi 33,780 gra suedeze që nga viti 1997, zbuloi se rreth 300 mililitra qumësht lope në ditë (ekuivalenti i një turi të madh) rriti rrezikun e kancerit të gjirit me rreth një të tretën krahasuar me gratë që nuk pinin qumësht. Studimi i dytë , nga SH.B.A., shqyrtoi 52,795 gjatë një periudhe prej gati tetë vjetësh dhe zbuloi se gratë që pinin rreth 300 mililitra qumësht në ditë kishin një rrezik 50% të rritur për kancerin e gjirit krahasuar me ato që pinin shumë pak qumësht.

Të dy studimet zbuluan se rreziku ishte kryesisht i kufizuar në gratë pas menopauzës që zhvilluan një lloj kanceri të gjirit të stimuluar nga estrogjeni,i quajtur kancer gjiri pozitiv i receptorëve të estrogjenit. Nuk kishte rrezik të rritur të llojeve të tjera të kancerit të gjirit që mbështeten në faktorë të tjerë të rritjes (të tilla si kanceri i gjirit HER2 pozitiv ).

Por për shkak të dizajnit të tyre, studimet mund të konkludonin se ekzistonte një lidhje midis konsumit të qumështit dhe kancerit të gjirit ata nuk mund të provonin se pirja e qumështit shkaktoi kancer. Autorët e studimeve morën parasysh shkaqe të tjera të njohura të kancerit të gjirit që mund të kenë shpjeguar rezultatet e tyre, të tilla si mosha e gruas kur ajo kishte periudhën e saj të parë dhe menopauza, dhe konsumin e alkoolit. Por autorët ende nuk mund të zbritnin plotësisht të gjitha shpjegimet e tjera të mundshme për gjetjet e tyre. Pra, sa i rëndësishëm është qumështi si shkak i këtij lloji të kancerit të gjirit?

Për të kuptuar pse qumështi i lopës mund të rrisë rrezikun e kancerit të gjirit pozitiv në receptorët estrogjen, është e rëndësishme të shikojmë studime biologjike, të cilat mund të na ndihmojnë të shohim se cilët mekanizma po ndodhin në trup. Qumështi i lopës përmban natyrshëm stimulues për rritjen dhe ndarjen e qelizave. Këto stimulues veprojnë në trup duke ngritur nivelet e një faktori rritjeje të quajtur IGF1 (faktori i rritjes 1 i ngjashëm me insulinën). Studimet tregojnë se te njerëzit, këto nivele të ngritura të IGF1 janë të implikuara fuqimisht në rritjen e rrezikut të kancerit të gjirit, e cila mund të jetë arsyeja pse pirja e qumështit lidhet me rrezik më të madh .

Interesante, produktet e qumështit të thartuar (kos dhe djathë) nuk rritën rrezikun e kancerit të gjirit në asnjë prej studimeve të mëparshme. Kjo mund të jetë sepse kosi dhe djathi nuk rrisin nivelet e IGF1 në trup. Kjo mund të jetë sepse faktorët stimulues të IGF1 të pranishëm në qumësht humbasin gjatë prodhimit të djathit dhe kosit. IGF1 nuk rrit rrezikun e kancerit të gjirit më vete. Përkundrazi, aftësia e saj për të stimuluar rritjen e qelizave zmadhohet shumë nga estrogjeni. Kjo mund të shpjegojë pse në dy studimet, konsumi i lartë i qumështit rriti rrezikun për kancer gjiri pozitiv në receptorë të estrogjenit, por jo për llojet e tjera. Mund të ndodhë që si estrogjeni ashtu edhe IGF1 janë të nevojshëm që qelizat e gjirit të bëhen kanceroze dhe kjo mund të ndodhë vetëm në qelizat që i përgjigjen estrogjenit si dhe IGF1.

LEXO EDHE:  Ju tregojmë disa mënyra, që do t'ju shpëtojnë nga ataku i panikut

Faktorë të tjerë të rrezikut

Si qumështi, ka dhe shumë faktorë të tjerë që rrisin rrezikun për kancer të gjirit dhe gjithashtu veprojnë duke rritur nivelet e IGF1 ose estrogjenit në trup. Obeziteti ngre nivelet e IGF1 dhe estrogjenit tek gratë pas menopauzës. Dhe një menarkë e hershme, një menopauzë e vonë dhe pirja e alkoolit të gjitha rrisin kohëzgjatjen dhe sasinë e ekspozimit të qelizave të gjirit ndaj estrogjenit.

Meqenëse shumë faktorë rreziku ndikojnë në nivelet e estrogjenit dhe IGF1, është shumë e thjeshtë të tregosh gishtin e fajit për kancerin e gjirit vetëm në një ushqim, siç është qumështi. Shumë faktorë duhet të merren parasysh. Kjo mund të ndihmojë në shpjegimin pse, për shembull, Belgjika, Hollanda dhe Luksemburgu zënë tre vendet kryesore në botë për incidencën e kancerit të gjirit. Konsumi i qumështit është i lartë në Holandë, por nuk është veçanërisht i lartë në Belgjikë ose Luksemburg. Dhe ndërsa normat e mbipeshes për gratë në këto vende janë të larta, ato sigurisht që nuk janë më të lartat në botë. As konsumimi i alkoolitveçanërisht e lartë. Pra, ndoshta është bashkimi i shumë faktorëve të rrezikut që ngrenë nivelet e estrogjenit dhe IGF1 që kontribuojnë në shfaqjen veçanërisht të lartë të kancerit të gjirit në vendet e Beneluksit.

Është po aq e rëndësishme të merren parasysh faktorët mbrojtës. Aktiviteti fizik ul rrezikun e kancerit të gjirit dhe përmirëson mbijetesën në pacientët me kancer të gjirit, dhe kjo lidhet me uljen e niveleve të IGF1 . Dieta mund të mbrojë gjithashtu nga nivelet e ngritura të estrogjenit dhe IGF1. Disa ushqime përmbajnë substanca të quajtura fitoestrogjene që bllokojnë veprimin e estrogjenit. Për shembull, vaji i ullirit ekstra i virgjër është një burim jashtëzakonisht i pasur. Kjo gjithashtu mund të shpjegojë pjesërisht pse gratë që hanë një dietë mesdhetare (e cila tradicionalisht nuk përfshin qumësht lope) janë në një rrezik më të ulët të kancerit të gjirit . Pra, ndërsa qumështi i lopës mund të jetë një faktor rreziku për kancerin e gjirit, ai vepron së bashku me shumë faktorë të tjerë të rrezikut./ CNA.al

Për të rejat më të fundit behuni pjesë e grupit tonë në facebook : City News Albania

Komentoni

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Shëndeti

Mjekët, reflektime mbi luftën ndaj Covid-19 në 2020

Publikuar

-

Nga

Në fillim të pandemisë, korrespondentja e Zërit të Amerikës, Nina Vishneva u takua me mjekë dhe infermierë në qytetin e Nju Jorkut për të folur në lidhje me përvojën e tyre në luftën ndaj COVID-19. Një vit më vonë, ajo foli përsëri me disa prej tyre për të mësuar më shumë mbi përvojën e tyre.

Zëri i Amerikës bisedoi për herë të parë me mjeken Amy Plasencia në pranverën e vitit 2020. Në atë kohë, ajo po punonte në një nga spitalet e Nju Jorkut që filloi të trajtonte vetëm pacientë të infektuar me Covid-19.

“Unë nuk e di numrin e saktë, por mund të them se kemi patur qindra e qindra pacientë”, thotë ajo.

Në një mbrëmje në muajin mars, Dr. Plasencia po trajtonte një pacient në njësinë e kujdesit intensiv, dhe për herë të parë ajo dëgjoi duartrokitjet në mbështetje të punonjësve mjekësorë.

Çdo mbrëmje që nga ajo kohë, njerëzit duartrokisnin personelin mjekësor që ndihmonte në shpëtimin e pacientëve në spital.

“Një vit më parë, ne nuk dinim si ta trajtonim këtë virus. Nuk e dinim se cila ishte qasja më e mirë, çfarë mund të bënim për të ndihmuar më mirë pacientët. Dhe numri i pacientëve që pamë, veçanërisht këtu në Nju Jork dhe Brooklyn, ishte astronomik!”, thotë ajo.

Më 8 mars 2020, Dr. Calvin Sun u kthye në Shtetet e Bashkuara nga Angola. Ai më pas u ndesh me orare të gjata pune.

“Nuk e mbaj më mend numrin e orëve të punës që kam punuar”, thotë ai.

LEXO EDHE:  Studimi: Marrja e tepërt e këtij minerali mund t’iu shkurtojë jetën

LEXO EDHE:  10 ushqimet kryesore që luftojnë gripi dhe rrisin sistemin imunitar

Për gati tre muaj, Dr. Robert Gore jetoi larg familjes së tij sepse kishte frikë se mund të infektonte bashkshorten dhe fëmijët e tij me COVID-19.

“Dr. (Martin Luther) Kingu ka thënë se “në fund njeriu vlerësohet jo nga qëndrimet që ka ndërmarrë në kohë rehatie dhe komoditeti, por në kohë sfidash dhe polemikash.” Dhe kjo është kohë e sfidave dhe polemikave”, tha Dr. Gore.

Sot, një vit pas fillimit të pandemisë në vend, mjekët, ekspertët e shëndetit, dhe politikanët po vlerësojnë se çfarë është bërë si duhet dhe çfarë mund të jetë bërë shumë më mirë për të shpëtuar më shumë njerëz.

“Ka kaq shumë mësime për të nxjerrë nga kjo. Unë mendoj se do të ketë një shqyrtim të hollësishëm të gjërave që janë bërë në këtë periudhë”, tha epidemiologu Calvin Sun.

Mbi 550-mijë njerëz kanë vdekur nga koronavirusi deri më tani në Shtetet e Bashkaura.

Në vitet e ardhshëm, njujorkezët do të kujtojnë ata që humbën jetën nga pamundësia për të luftuar virusin dhe mijëra të tjerë që rrezikuan jetën e tyre çdo ditë për t’i shpëtuar njerëzit e infektuar me koronavirusin./ VOA

LEXO TE PLOTE

Shëndeti

Ulet sërish kurba e infektimeve/ Ja sa kanë humbur jetën sot

Publikuar

-

Nga

Ulet sërish kurba e infektimeve/ Ja sa kanë humbur jetën sot

Ministria e Shëndetësisë dhe Mbrojtjes Sociale ka publikuar të dhënat e 24 orëve të fundit sa i përket situatës së pandemisë në vendin tonë.

Sipas të dhënave mësohet se në 24 orët e fundit janë kryer 2684 estime dhe kanë rezultuar pozitivë 238 qytetarë, ndërsa janë regjistruar dhe 7 viktima.

Rastet pozitive të konfirmuara janë identifikuar në këto bashki: 68 raste në Tiranë,  19 në Korçë, 17 raste në Shkodër, Fier, 11 raste ne Vlorë, 7 raste në Lushnje, Berat, 6 raste në Durrës, Lezhë, Gjirokastër, Vau Dejës, Shijak, 5 raste  në Kurbin, Devoll, Kuçovë, 4 raste në Kavajë, Pogradec, Peqin, Gramsh, Skrapar, 3 raste në Elbasan, Mallakastër, Malësi  e Madhe, 2 raste në Sarandë, Divajkë, Dibër, Kelcyrë, 1 rast në Krujë, Pukë, Librazhd, Kamëz, Tepelenë, Prrenjas, Rroskovec, Patos, Cërrik, Dropull.

Në 24 orët e fundit janë shëruar 517 qytetarë, duke e çuar numrin e të shëruarve në 97,723 që nga fillimi i epidemisë.

Aktualisht në spitalet COVID në Tiranë dhe tre spitalet rajonale po trajtohen 221 pacientë, 14 në terapi intensive, nga të cilët 3 pacientë janë të intubuar.
Me gjithë përpjekjet e stafit mjekësor, 7 qytetarë e kanë humbur betejën me COVID19:  2 qytetarë nga Tirana, 2 qytetarë nga Durrësi, 1 qytetar nga Përmeti, 1 qytetar nga Lushnja, 1 qytetar nga Shkodra, të moshave 54 – 72 vjeç. Ministria e Shëndetësisë dhe Mbrojtjes Sociale i shpreh ngushëllime familjarëve të të ndjerëve.

Ministria e Shëndetësisë dhe Mbrojtjes Sociale u drejtohet qytetarëve të mos neglizhojnë asnjë shenjë të sëmundjes dhe të kontaktojnë për çdo dyshim me mjekun e familjes për të kryer testimin si dhe për ndjekjen dhe trajtimin ambulator në banesë. Telefononi në numri 127 të Urgjencës Kombëtare për çdo emergjencë apo referim në spital.

LEXO EDHE:  Ju mjafton vetëm një copë akulli, për të pasur lëkurë të bukur

LEXO EDHE:  10 ushqimet kryesore që luftojnë gripi dhe rrisin sistemin imunitar

Statistika (11 Prill 2021)

Raste të reja ditore        238
Të shëruar në 24 orë     517
Të shtruar në spitale      221
Humbje jete në 24 orë    7
Testime ditore                2684

Testime totale            589,607
Raste pozitive             128,393
Raste të shëruara        97,723
Raste Aktive                 28,353
Humbje jete                  2,317

Shpërndarja gjeografike e rasteve aktive sipas qarqeve:
Tiranë   19959
Fier      2483
Durrës  1195
Gjirokastër  1202
Shkodër  1015
Korçë   738
Vlorë     646
Kukës    323
Dibër    347
Elbasan  255
Berat    88
Lezhë     102

LEXO TE PLOTE

Shëndeti

A ka dështuar fushata e vaksinimit apo mashtron Ministria dhe Komiteti?!

Publikuar

-

Nga

A ka dështuar fushata e vaksinimit apo mashtron Ministria dhe Komiteti?!

Eksperti i Shëndetit Publik, Erion Dasho ka dalë me një reagim në rrjetet sociale, ku ngre pikpyetje për raportimet kontradiktore të kryeministrit Edi Rama dhe komitetit për shifrat e vaksinimit.

Dasho shkruan se Ministria dhe Komiteti duhet të sqarojnë opinionin publik nëse janë duke mashtruar sërish apo fushata e vaksinimit ka dështuar.

“Në datën 9 prill, kryeministri Rama deklaroi se ishin kryer 250,676 vaksinime. Ndërkohë sot, dy ditë më pas, komiteti deklaron 256,848 vaksinime.

Ndërsa pretendohet se realizohen 10 apo 20 mijë vaksinime në ditë, tanimë rezulton se vaksinohen rreth 3 mijë persona në ditë.

Ministria dhe komiteti bëjnë mirë të sqarojnë publikun:

A janë duke mashtruar sërish siç kanë bërë gjatë gjithë pandemisë, apo fushata e vaksinimit ka dështuar?!”/CNA.al

LEXO TE PLOTE