Connect with Us

Pse nuk mund t’i besohet investigimit të OBSH mbi origjinën e Co vid -19

Bota

Pse nuk mund t’i besohet investigimit të OBSH mbi origjinën e Co vid -19

Publikuar

-

Nga Matthew Lesh

Nga erdhi Covid-19? Më shumë se një vit pas rasteve të para, ne jemi ende larg përgjigjes për këtë pyetje thelbësore. Dhe për zhgënjimin e shumëkujt,konferenca e përbashkët për shtyp e javës së shkuare Organizatës Botërore e Shëndetësisë dhe qeverisë kineze, krijoi më shumë konfuzion sesa qartësi.

Në fillim Kina e kundërshtoi plotësisht hetimin, dhe i pengoi ekspertët ndërkombëtarë që të vizitonin vendin ku u shfaq në fillim koronavirusi. Në fund kinezët u penduan për këtë sjellje. Megjithatë kanë vazhduar që të diktojnë anëtarësinë e grupit të investigimit, termat e referencës, lëvizjet dhe deklaratat e tij.

Pavarësisht provave të forta për të kundërtën, qeveria kineze vazhdon të pohojë se virusi mund të mos e ketë fare origjinën në territorin e saj. Pekini ka paraqitur teori të ndryshme konspiracioni, përfshirë akuzën se Covid-19 ishte një armë biologjike e SHBA-së.

Më së fundmi, zyrtarët kinezë kanë sugjeruar se Covid-19, mund të ketë ardhur nga një kafshë e sjellë nga jashtë apo përmes ushqimit të ngrirë të importuar. Origjina “më e mundshme” e Covid-19, siç thuhet nga paneli i hetimit, mbetet përhapja zoonotike përmes një bartësi të ndërmjetëm:nga lakuriqët e natës tek pangolinët, ose tek një specie tjetër, dhe pastaj tek njerëzit.

Një mundësi tjetër është një transmetim i drejtpërdrejtë i virusit nga lakuriqët e natës tek njerëzit. Por edhe kjo teori është e paprovuar. Shkencëtarët nuk kanë qenë në gjendje që të gjejnë prova të Covid-19 në produktet e kafshëve në tregun e prodhimeve të detit Huanan, dhe në çdo rast, rastet më të hershme nuk kishin asnjë lidhje me tregun në fjalë.

Sipas autoriteteve kineze, Covid-19 nuk është identifikuar as tek mostrat e lakuriqëve të natës në provincën e Hubeit, dhe as tek bagëtitë, shpendët apo kafshë të tjera të egra në mbarë Kinën. Dy teoritë e tjera në shqyrtim, janë ushqimi i ngrirë i importuar, dhe një rrjedhje e koronavirusit nga laboratori.

Teza e dikurshme, dhe më e preferuara e qeverisë kineze, mbetet në tryezë, pavarësisht nga mungesa e provave të besueshme. Ndërkohë, hetuesit kanë deklaruar se ideja e një rrjedhje nga laboratori është “shumë e vështirë” për shkak të mungesës së provave.

Por rrjedhjet laboratorike nuk janë ngjarje të pamundura, madje edhe nga vendet shumë të ruajtura. Në vitin 2004, virusi origjinal i SARS doli 2 herë nga Instituti Kinez i Virologjisë në Pekin. Në vitin 2007, një rrjedhje nga laboratori i kafshëve në Pirbrajt, SHBA, ishte origjina “e mundshme” e një shpërthimi të sëmundjes së këmbës dhe gojës (FMD).

Gjithashtu, ne e dimë që Instituti i Virologjisë në Vuhan, po bënte eksperimente mbi koronavirusët e lakuriqëve të natës. Prandaj është shumë e arsyeshme të vazhdohet hetimi i hipotezës së rrjedhjeve laboratorike, së bashku me teoritë e tjera.

Hetuesit e OBSH-së janë duke mbështetur teorinë e pabesueshme të mbështetur nga Kina, mbi importet e huaja, ndërsa e hedhin poshtë si “jashtëzakonisht të pamundur” teorinë për një rrjedhje nga laboratori, duke e minuar legjimitetin e tyre dhe ndjekjen e së vërtetës.

Drejtori i OBSH: Të gjitha hipotezat të hapura për origjinën e COVID-it

Kjo nuk është hera e parë që OBSH-ja po tregohet egatshme që të pranojë në mënyrë jokritike pozicionet zyrtare të Kinës.

Kreu i OBSH-së Tedros Adhanom, ka vlerësuar vazhdimisht “bashkëpunimin dhe transparencën” e Kinës. Por ndërkohëështë e mirë-dokumentuar, se autoritetet në Vuhan kanëcensuruar mediat sociale, kanë penguarpublikimin e raporteve mjekësore, dhe kanë arritur dhe ndëshkuar mjekët që bënë publike të vërtetën, përfshirë Li Wenliang që së fundmi ndërroi jetë për shkak të virusit.

Në mesin se janarit të vitit 2020, OBSH-ja i bëri jehonë qëndrimit zyrtar të Kinës, se nuk kishte “asnjë provë të qartë të transmetimit nga njeriu në njeri”. Dhe këto pretendime, të cilat e vonuan reagimin e botës ndaj virusit, u bënëpavarësisht provave të qarta dhe në rritje për të kundërtën.

Agjencia amerikane e lajmeve “Associated Press”, ka dokumentuar se si autoritetet, përfshirë presidentin kinez Xi Jinping, pritën 6 ditë për ta informuar publikun në lidhje me rrezikun e transmetueshmërisë së virusit midis njerëzve. Ndërkohë, kinezët lejuan që dhjetëra mijëra njerëz të merrnin pjesë në bankete të mëdha, dhe miliona të udhëtonin brenda dhe jashtë rajonit.

LEXO EDHE:  “Mezi po pres të vijë koronavirusi në Shqipëri”!/ Infektohet me Covid Areti Beruka

Gjithashtu qeveria kineze në mënyrë të pashpjegueshme fshehu për 10 ditë sekuencën gjenomike të virusit, dhe priti me javë të tëra për të siguruar informacione mbi pacientët dhe rastet me Covid-19, duke krijuar frustrime të brendshme brenda OBSH-së.

Tani, me gjithë bollëkun e gënjeshtrave dhe pengesave nga qeveria kineze, hetimi i OBSH-së mbështetet në raportet e zyrtarëve kinezë, në vend se të kryejë një hetim vërtet të pavarur. Për më tepër, siç shpjeguan Alina Çan dhe Mett Ridli në “The Wall Street Journal”, ekipi hetues i OBSH-së është i kompromentuar nga konflikte të mundshme të interesit.

Një nga anëtarët, dr.Peter Daszak, ka lidhje të forta me Institutin e Virologjisë në Vuhan, dhe nënshkroi një deklaratë shkurtin e vitit të kaluar për të “dënuar teoritë e konspiracionit, që sugjerojnë se Covid-19 nuk ka një origjinë natyrore”.

Reagimi i Kinës ndaj Covid-19 ishte sa i parashikueshëm aq edhe i parë më herët. Gjatë shpërthimit epidemik të SARS-it në vitet 2002-2003, Kina ndau shumë pak informacione, dhe bëri pak për të luftuar virusin. Historikisht, regjimet komuniste dhe të së majtës ekstreme, nga Bashkimi Sovjetik tek Gjermania Lindore, Kuba dhe Venezuela, kanë qenë armiqësorë ndaj çdo lloj kontrolli.

Një shtet një partiak, i jep në mënyrë të pashmangshme përparësi mbijetesës së regjimit mbi hapjen, kritikën dhe ndershmërinë, që mund ta minojë fuqinë e tij. Nga katastrofa e reaktorit bërthamor të Çernobilit, deri tek uria e Holodomorit që vrau miliona njerëz në Ukrainë, zyrtarët lokalë u nxitën të fshihnin të vërtetën për të shmangur përgjegjësinë, ndërsa qeveria qendrore synon që të shmangë dëmtimin e reputacionit.

Ndonëse nuk janë të përsosura, sistemet demokratike liberale i lejojnë zyrtarët dhe politikanët të japin llogari për gabimet e tyre nga një media e lirë, dhe në fund nga publiku gjatë proceseve zgjedhore. Ndërkohë, shkencëtarët janë të pavarur dhe të aftë që të shprehin mendimet e tyre pa frikë se mund të burgosen për mosndjekjen e vijës së partisë.

Në sistemet komuniste, nuk ekzistojnë këta mekanizma të përgjegjësisë. Ndaj rezultatet janë më të dobëta. Krahasoni qasjen e Kinës me hapjen dhe transparencën e Britanisë së Madhe në përgjigje të shfaqjes së variantit të Covid-19 të Kentit dhe testimin e trajtimeve të reja, me shkencëtarët britanikë që ofrojnë mbështetje të rëndësishme mbi përgjigjen globale ndaj virusit.

Madje, Britania e pranoi që kjo do të thoshte se vendet e tjera do të mbyllnin kufijtë për të shmangur kërcënimin, diçka që Kina dhe OBSH-ja nuk e pranuan në fillim të vitit të kaluar. OBSH është përthithur në mënyrë të turpshme në“orbitën” e Kinës.

Për shumë shkencëtarë kjo ka të ngjarë të jetë pjesë e një përpjekjeje qëllim-mirë për të ruajtur qasjen dhe dialogun. Por kjo ka krijuar një problem me besimin. Si mund t’i besojë bota rezultateve të një hetimi nga një organizatë, që ka treguar një gatishmëri të përsëritur për të pranuar në mënyrë jo-kritike propagandën e Partisë Komuniste Kineze?

Origjina e Covid-19, mund të mbetet përgjithmonë një mister. Ndoshta është një pyetje pa përgjigje. Turpi nuk është të mos gjesh një përgjigje, por të mos lejosh që kjo çështje të hetohet siç duhet. Këtë gjë ua kemi borxh miliona njerëzve që kanë humbur të dashurit e tyre, që u ka ndryshuar rrënjësisht jeta, dhe që vitin e kaluar kanë vuajtur në shumë mënyra.

Shënim: Matthew Lesh, është kreu i kërkimeve në Institutin “Adam Smith”, Britani e Madhe./Bota.al

Për të rejat më të fundit behuni pjesë e grupit tonë në facebook : City News Albania

Komentoni

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Bota

OBSH: Pandemia në fazë kritike, trajektorja po rritet

Publikuar

-

Nga

OBSH: Pandemia është në fazë kritike

Pandemia COVID-19 është në një fazë kritike, tha të hënën Organizata Botërore e Shëndetësisë.

Pas rënies së rasteve dhe të vdekjeve në fillim të vitit, situata globale është duke u përkeqësuar në javët e fundit, tha OBSH-ja.

“Jemi në një fazë kritike të pandemisë. Trajektorja e saj po rritet. Është duke u rritur në mënyrë dramatike”, tha Maria van Kerkhove, epidemiologe në OBSH.

Koronavirusi ka vrarë mbi 2.9 milionë njerëz prejse është shfaqur për herë të parë në fund të vitit 2019.

Mbi 136 milionë vetë janë infektuar në total.

Në nivel global, “kemi parë shtatë javë rresht të rasteve në rritje dhe katër javë të vdekjeve në rritje”, tha drejtori i përgjithshëm i OBSH-së, Tedros Adhanom Ghebreyesus.

Javën e kaluar është regjistruar “numri i katërt më i lartë i rasteve në një javë të vetme”, tha ai.

Rritja e rasteve vjen me gjithë shpërndarjen dhe administrimin e vaksinave në shumë vende të botës.

LEXO EDHE:  Situata e Covid në Kosovë/Zemaj paralajmëron ashpërsim të masave

LEXO EDHE:  Situata e Covid në Kosovë/Zemaj paralajmëron ashpërsim të masave

Deri më tash, rreth 780 milionë vaksina janë administruar globalisht, por autoritetet shëndetësore thonë se duhet të vazhdojë veshja e maskave, si dhe ruajtja e distancës fizike, për të përmbysur trajektoren.

“Ne gjithashtu duam të shohim rihapjen e shoqërive dhe ekonomive, si dhe rifillimin e udhëtimeve dhe të tregtisë”, tha Tedros.

“Por, tani, njësitë e kujdesit intensiv në shumë vende janë të tejmbushura dhe njerëzit po vdesin. Kjo mund të shmanget”, shtoi ai.

Sipas tij, pandemia është larg fundit, por “ka shumë arsye për optimizëm”.

”Rënia e rasteve dhe vdekjeve gjatë dy muajve të parë të vitit tregon se ky virus dhe variantet e tij mund të ndalen”, tha Tedros./rel

LEXO TE PLOTE

Kosova & Rajoni

Doza të reja të Pfizer/ Kosova siguron 100 mijë vaksina anti Covid

Publikuar

-

Nga

Ekspertët: Mos zgjidhni mes vaksinave, merrni cilëndo që u jepet

Kosova do të sigurojë mbi 100,000 vaksina kundër koronavirusit Pfizer/BioNTech deri në fund të qershorit.

Lajmi u bë i ditur nga programi COVAX i Organizatës Botërore të Shëndetësisë, i cili synon shpërndarjen e drejtë të vaksinave edhe në vendet në zhvillim.

COVAX publikoi të hënën një listë me 146 vende të botës, ku ka shpërndarë dhe pritet të shpërndajë vaksina kundër koronavirusit.

Në këtë listë bëhet e ditur se në rundin e tretë të shpërndarjes nga COVAX, i cili përfshin periudhën prill-qershor 2021, Kosova do të sigurojë 100,620 doza të vaksinës Pfizer/BioNTech.

Kosova, në fund të muajit të kaluar, ka marrë 24,000 doza të vaksinës AstraZeneca, përmes COVAX-it.

Në listën e publikuar të hënën bëhet e ditur se në rundin e dytë të shpërndarjes nga COVAX, që mbulon periudhën shkurt-maj 2021, Kosova do të sigurojë në total 100,800 vaksina AstraZeneca.

LEXO EDHE:  Mos ‘vraponi’ te suplementet dhe vitaminat!/ 10 këshillat e mjekës si të luftoni Covid

LEXO EDHE:  Covid-19/ Gati 1 në 3 pacientë, humbin shumë flokë pas shërimit

Marrë parasysh 24,000 dozat fillestare, Kosova do të marrë edhe 76,800 vaksina AstraZeneca deri në fund të muajit të ardhshëm.

Si Pfizer/BioNTech, ashtu edhe AstraZeneca duhet të jepen në dy doza për të arritur efektin maksimal.

Fushata e vaksinimit në Kosovë ka nisur më 29 mars. Prioritet në imunizim u është dhënë punonjësve shëndetësorë dhe të moshuarve./ REL

LEXO TE PLOTE

Bota

Jeta pas vaksinimit, pritshmëritë e të moshuarve amerikanë

Publikuar

-

Nga

Jeta pas vaksinimit, pritshmëritë e të moshuarve amerikanë

Amerikanët e moshuar që më në fund kanë bërë vaksinën kundër Covid-19, mund të kthehen në një lloj normaliteti. Duke qenë në grupin e njerëzve më të rrezikuar nga koronavirusi, shumë prej tyre kanë qenë të izoluar, dhe tani mezi presin të vizitojnë të afërmit .

Për miliona amerikanë të moshuar, bota u zvogëlua në madhësinë e shtëpive të tyre vitin e kaluar sepse ata ishin në kategorinë e njerëzve më të rrezikuar nga koronavirusi.

“Kjo ishte bota jonë për një vit!”, thotë profesor Mike Linver.

Që kur pandemia goditi Shtetet e Bashkuara në mars të vitit 2020, Mike Linver vendosi të vetizolohej. Ai dhe bashkëshortja e tij janë mbi 70 vjeç. Profesor Linver gjithashtu ka azmë, kështu që për çiftin, rreziku i infektimit me COVID-19 tejkalonte atë të shkaktuar nga mërzia dhe vetmia.

“Ne nuk u larguam nga shtëpia përveç një ose dy herë në ditë për një shëtitje. Dhe kur ecnim, gjithmonë vinim maskat, shëtisnim vetëm nëpër lagje”, thotë ai.

Ata madje nuk vizituan as vajzën e tyre, e cila jeton afër.

“Ajo jeton pesëmbëdhjetë metra, matanë rrugës! Por, ishte njëlloj sikur ta kishim 30 mijë kilometra larg.”

Por tani, Linver po numëron ditët deri në darkën e tyre të parë familjare në më shumë se një vit. Kjo, sepse ai ka marrë dy doza të vaksinës kundër Covid-19, ndërsa bashkëshortja është në pritje të dozës së dytë.

“Kjo është ngjarja jonë e madhe! Festa jonë e daljes nga vetizolimi. Vajza tjetër jeton në Nju Xhersi dhe ne do të marrim trenin përsëri. Para pandemisë ne shkonim me tren një herë në dy muaj për ta vizituar vajzën dhe dy fëmijët e saj në Nju Xhersi”, thotë profesor Mike Linver.

Edward dhe Marijke Gero u gjendën në një situatë të ngjashme. Djali i tyre jeton shumë afër, megjithatë ata nuk kanë qenë në gjendje të përqafojnë njëri-tjetrin për më shumë se një vit.

LEXO EDHE:  Paralajmërimi i Saimir Kodrës/ Do të faktojmë gjëra të tjera të tmerrshme

LEXO EDHE:  Mos ‘vraponi’ te suplementet dhe vitaminat!/ 10 këshillat e mjekës si të luftoni Covid

“Është e vështirë të kesh djalin dhe nusen e tij këtu për një vit e gjysmë, dhe të mos jesh në gjendje t’i përqafosh”, thotë Marijke Gero, mësuese private.

Tani familja Gero mund të takohet me miqtë dhe familjen dhe kanë bërë plane për të udhëtuar sepse kanë bërë vaksinën. Ata thanë me drojtje se bënë rezervimet për të shkuar në pushime, në ditën kur bënë dozën e dytë të vaksinës.

“Rezervuam një shtëpizë druri në pyll, për të ndjerë se tani mund ta bëjmë këtë! Nuk po bëjmë ndonjë gjë të çmendur. Thjesht do të shkojmë në një vend ku kemi kaluar muajin e mjaltit tridhjetë e pesë vjet më parë!”, thotë aktori Edward Gero.

Zonja Gero shton se ajo më në fund ishte në gjendje të bënte plane për të shkuar në një sallon flokësh, diçka që mezi priste ta bënte!

“Do të rregulloj flokët, hera e parë pas më shumë se një viti. Ndihemi të lirë dhe të ngazëllyer! Unë nuk kam ngarë makinën gati për një vit, nuk shkova askund me makinë!”, thotë ajo.

Më shumë se 100 milionë njerëz në Shtetet e Bashkuara kanë marrë të paktën një dozë të vaksinës kundër koronavirusit. Më shumë se gjysma e amerikanëve mbi 65 vjeç i kanë marrë të dy dozat.

Administrata e Presidentit Biden ka premtuar se deri në fund të prillit, të gjithë amerikanët mbi moshën 18 vjeç do të kualifikohen për të bërë vaksinën, duke i hapur rrugën kthimit në normalitet./voa

LEXO TE PLOTE