Connect with Us

Të mbyllen apo të hapen shkollat për shkak të Covid-19? Secili vend ka përgjigjen e tij

Blog

Të mbyllen apo të hapen shkollat për shkak të Covid-19? Secili vend ka përgjigjen e tij

Publikuar

-

Nga Gretchen Vogel & Jennifer Couzin-Frankel

Kur vala e parë e rasteve me Covid-19 u qetësua disi në muajt prill dhe maj, shkollat ​​u rihapën në shumë vende, nga Zelanda e Re në Norvegji në Japoni, dhe virusi mbeti kryesisht nën kontroll. Autoritetet shëndetësore dhe arsimore, u gëzuan teksa mendonin se përfitimet e mëdha të arsimit ballë për ballë, e tejkalonin rrezikun e përhapjes së virusit midis fëmijëve dhe mësuesve, dhe nga shkollat ​​tek komunitetet në përgjithësi.

Për pasojë, shumë vende i rihapën dyert e shkollave në gusht dhe shtator. Në Britani, Danimarkë dhe Holandë, shkollat ​kaluan në grupe më të vogla nxënësish, të alternuar me klasat e plota. Qytetet si Montreali në Kanada, që kishin mbyllur në fillim shkollat, i rihapën sërish ato për nxënësit.

Në Shtetet e Bashkuara, adoleshentët u rikthyen në shkollat e tyre në Xhorxhia, Ajoa dhe Teksas. Por tani situata është shumë ndryshe:në shumë zona rastet e reja kanë aritur nivele edhe më të larta se sa në fillim të vitit. Në korrik, revista e mirënjohur “Science” publikoi të dhënat kryesisht inkurajuese që vinin nga rihapja e shkollave në zonat me një përhapje minimale të virusit.

Sot, hapja e shkollave në vendet ku infeksionet po rriten ndjeshëm, paraqet një panoramë më komplekse të rreziqeve që ekzistojnë, dhe se si mund të përballen ato. Virusi ka nxjerrë në pah pabarazitë midis vendeve dhe brenda shteteve, dhe një nga më shqetësueset është ajo në fushën e arsimit.

Në shumë vende, si India, Meksika dhe Indonezia, shumica e shkollave janë ende të mbyllura. Në Shtetet e Bashkuara, studentët e regjistruar në shkollat ​​publike në qytetet e mëdha, nga Los Angeles në Çikago, që edhe në kohë normale mund të kenë vështirësi në sigurimin e sapunit dhe letrës higjenike, vazhdojnë të studiojnë nga shtëpia.

Ndërsa shkollat ​​e pasura private kanë instaluar tenda për të krijuar klasa në natyrë, dhe kanë punësuar me më shumë mësues për të zvogëluar orët e mësimit. Të dhënat e hershme, të mbledhura shpesh nga studiuesit mbi fëmijët e moshës shkollore, sugjerojnë që shkollat mund të rrinë të hapura edhe përballë një përhapje të konsiderueshme të virusit brenda komunitetit, gjithnjë nëse ka masa të rrepta sigurie dhe vullnet politik për t’i zbatuar ato.

Por ndonjëherë, as kjo nuk është e mjaftueshme. Përballë një numri marramendës rastesh ditore në tetor dhe fillim të nëntorit, Republika Çeke, Rusia dhe Austria i kanë mbyllur ato.

“Unë mendoj se shkollat ​​duhet që të mbyllen të fundit”- thotë Michael Wagner, ekolog i mikroorganizmave në Universitetin e Vjenës, që është pjesë e një konsorciumi universitetesh të angazhuar për të studiuar prevalencën e virusit në shkollat ​​austriake.

Ai paralajmëron se mbyllja e tyre mund të jetë “një nga masat më të kushtueshme” për nxënësit. Në Austri, shkollat ​​mbetën të hapura deri më 17 nëntor. Por vendet e tjera, si Koreja e Jugut dhe Australia, i mbyllën që pas shenjave të para të rritjes së rasteve, pasi autoritetet donin të shmangnin edhe transmetimin modest që ndodh brenda tyre.

Po sa të zakonshme janë shpërthimet epidemike të Covid brenda shkollave? Shumica e shkollave kanë futur në zbatim disa masa sigurie siç janë maska e fytyrës ​​dhe hapësirat fizike më të mëdha, për të parandaluar krijimin e një vatre nëse një student ose dikush nga stafi mësimor e sjell në shkollë Covid-19.

Deri më tani, thonë shkencëtarët, shpërthimet epidemike në shkollë, duken më pak të zakonshme nga sa kishim frikë fillimisht, por të dhënat në dispozicion janë të pakta. Në Universitetin Duke në SHBA, Danny Benjamin dhe Kanecia Zimmerman, që të dy pediatër dhe epidemiologë, po bashkëpunojnë me më shumë se 50 shkolla për të studiuar përhapjen e Covid-19.

Ata mblodhën të dhëna për 50.000 nxënës dhe mësues në 9 javët e para të shkollës me praninë fizike të nxënësve në klasë. Në Karolinën e Veriut, prevalenca e Covid ishte e lartë, por ekipi regjistroi 197 raste infeksionesh që ndodhën jashtë shkollës dhe vetëm 8 ishin“transmetim dytësor” ose përhapje nga një person tek tjetri.

LEXO EDHE:  Keni probleme me tretjen pas festave të fundvitit/ 5 këshilla për të ardhur sërish në formë

Benjamin zbuloi se një grup mësuesish drekoi bashkë pa maskë. Përdorimi i parregullt i maskave të fytyrës në një klasë në Tenesi, shkaktoi një vatër të vogël epidemike. Shumë ekspertë ankohen se ndonëse autoritetet shëndetësore reklamojnë shpesh një numër të ulët të rasteve në shkolla, infeksionet nuk regjistrohen në çdo rast dhe ka pak transparencë, sidomos mbi hetimet ndaj vatrave të reja.

A e ndryshojnë perceptimin e rrezikut shkollat ​​e hapura? Ndeshje sportive. Festa ditëlindje. Me rihapjen e shkollave, rinisin edhe aktivitetet e tjera shkollore. Dhe kjo i shqetëson studiuesit. Në SHBA, u evidentuan vatra të shuma tek ndeshjet e futbollit të zhvilluara në gusht.

 

 

Po sa ajrim është i mjaftueshëm?Ndërsa temperaturat në Hemisferën Veriore po bien, shumë shkolla nuk kanë ngrohtësinë e duhur siç ishin mësuar. Pandemia e koronavirusit ka krijuar një rutinë të re:hapjen e vazhdueshme të dritareve, pavarësisht nga kushtet e motit.

Në Gjermani, nxënësit mbajnë pallto dhe kapuça në klasë. Në Britani, lejohet të veshësh rroba të tjera mbi uniformën shkollore. Kjo është pjesë e një përpjekje për të shpërndarë grimcat virale të nxjerra nga dikush, para se ato t’i thithin të tjerët.

Por nga ana tjetër, nëse fëmijët janë kallkanosur, kjo “mund të dëmtojë aftësinë e tyre për të mësuar” thotë Henry Burridge, specialist i mekanikës së lëngjeve në Imperial College London. Në këto kushte, Gjermania po teston një praktikë tjetër: klasat mund të mbyllin dritaret për 20 minuta dhe t’i hapin ato për 5 minuta.

Disa shkolla po shtojnë filtra të sofistikuar të ajrit, në përpjekje për të ndaluar qarkullimin e virusit dhe shkencëtarët po zhvillojnë zgjidhje të tjera krijuese. Nga ana tjetër ekspertët ngrenë pyetjen: A e bëjnë diferencën testet? Që nga maji, adoleshentët në Gymnasium Carolinum, një shkollë në Neustrelitz, Gjermani, i janë nënshtruar tamponit dy herë në javë.

Nxënësit, stafit mësimor dhe pjesëtarët e familjes nga 6 shkolla të tjera dhe një qendër ekujdesit ditor, i dërgojnë mostrat tek Centogene, një kompani bio-teknologjike. Në faqen e saj në internet thuhet se deri tani ajo ka kryer gati 40.000 teste, falë të cilave, janë identifikuar “disa” raste pozitive, por jo vatra epidemike.

Testet nëpër shkolla japin rezultate të vogla, duke krijuar shumë pikëpyetje mbi numrin e fëmijëve që e përhapin virusin dhe saktësinë e llojeve të ndryshme të testeve. Dhe së fundi dilema më e madhe:A duhet të qëndrojnë të hapura shkollat ​​nëse shtohen rastet?

Pasiguritë e shkencës nuk ndihmojnë. Studimet fillestare, sugjeronin se fëmijët nën 10-vjeç vjeç kishin më pak të ngjarë se të moshuarit dhe të rriturit që të prekeshin dhe përhapnin SARS-COV-2. Por të dhënat më të fundit e kanë ngatërruar panoramën.

Në shtator, një studim mbi familjet e punonjësve të shëndetësisë në Britani nuk gjeti shumë ndryshime bazuar tek mosha. Edhe testet e antitrupave të kryera në Brazil dhe Gjermaninë Jugore dhanë rezultate të ngjashme. Në një kopsht polak, 5 fëmijë, që të gjithë asimptomatikë, infektuan 9 anëtarë të familjes së tyre.

Megjithatë, disa vende po zbulojnë se mund t`a frenojnë virusin edhe duke vazhduar t`i lënë të hapura shkollat. Në mesin e tetorit, Irlanda ndaloi shumicën e aktiviteteve publike, por jo shkollat. Të njëjtën gjë bëri edhe Holanda, dhe në të dyja vendet, rastet e reja ranë ndjeshëm.

Ndërsa të dhënat mund të shërbejnë si një lloj udhëzuesi, shumë ekspertë thonë që vendimet për hapjen dhe mbylljen e shkollave, janë sa morale, politike, po aq edhe shkencore.

Derisa të zhduket pandemia, ndoshta me ndihmën e një vaksine, autoritetet, prindërit dhe mësuesit do të duhet të adresojnë pyetje që shkojnë përtej shkencës:”Çfarë nënkuptojmë me siguri? Dhe cilat nivele rreziku jemi të gatshëm që të pranojmë për t’i mbajtur hapur shkollat?”.

Marrë me shkurtime “Science Magazine”

Për të rejat më të fundit behuni pjesë e grupit tonë në facebook : City News Albania

Komentoni

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Blog

Misteri i imunitetit natyror ndaj Covid-19

Publikuar

-

Nga

Nga Jane Stannus “The Spectator”

Ishujt Sejshell janë vendosur kohët e fundit në qendër të vëmendjes. I njohur si kombi më i vaksinuar në botë, madje edhe përpara Izraelit, arkipelagu po goditet nga një valë e tretë e Covid-19, pavarësisht nga fakti se mbi 60 për qind e popullsisë së saj është vaksinuar plotësisht, dhe gati 70 për qind kanë marrë të paktën një dozë vaksine.

Në prill, Ishujt Sejshell shpresonin se do të arrinin shumë shpejt imunitetin e tufës. Por tani, 456 raste të reja të raportuara ndër 3 ditë (popullsia e përgjithshme është afërsisht 98.000 banorë) e kanë zbehur optimizmin, sidomos pasi një e treta e rasteve të reja ishin vaksinuar plotësisht (pjesa tjetër kishte marrë vetëm një dozë ose ishin të pa vaksinuar).

Ndoshta, është shumë shpejt për të nxjerrë përfundime. Por nuk duket të jetë një lajm i mirë për ata që shpresojnë se vaksinimi në masë do të sjellë imunitetin e tufës. Ditët në vijim do të tregojnë nëse infeksionet do të vazhdojnë të përhapen me tej.

Ndërkohë, aktualisht ky vend ka mbyllur shkollat, ka ndaluar aktivitetet sportive dhe takimet e zgjeruara sociale në shtëpi, gjë që do ta bëjë më të vështirë të mësohet nëse njëfarë ngadalësimi i transmetimit që u vu re përpara kësaj vale, ka qenë për shkak të vaksinimit apo vetëm për shkak të izolimit fizik.
Si një shtet ishull me një popullsi të vogël, Sejshell përbën vendin ideal për të vëzhguar efektin e vaksinimit në transmetimin e virusi. Por në diskutimet e shëndetit publik mbi atë se si të arrihet imuniteti i tufës, flitet shumë pak për imunitetin natyror të zhvilluar nga njerëzit që kanë qenë të prekur nga Covid-19 dhe janë shëruar.

Pse ata nuk cilësohen imunë ndaj koronavirusit, dhe a vlerësohen me imunitet natyror personat që nuk kanë janë prekur asnjëherë nga virusit, por thjesht janë vaksinuar? A nuk është kjo paksa e çuditshme?
Së pari, nëse jeni prekur vërtet nga virusi, dhe sistemi juaj imunitar e ka mposhtur brenda disa ditësh, atëherë a nuk ka vepruar në këtë rast parimi i përzgjedhjes natyrore, i mbijetesës së më të fortit? Pra, ju keni pasur një përgjigje të suksesshme imune, dhe të gjithë, përfshirë Qendrat Amerikane të Sëmundjeve Infektive (CDC), janë dakord që trupi juaj do ta njohë virusin, dhe do të mbrohet nga ai të paktën për një fare kohe.

Por për sa kohë? Askush nuk dëshiron të flasë për këtë gjë. Përkundrazi, CDC e minimizon imunitetin natyror si relativisht të parëndësishëm, dhe po vazhdon që të nxisë vaksinimin e të gjithëve, përfshirë ata që janë infektuar më parë. Ajo thotë se njerëzit që janë shëruar nga Covid-19 duhet të vaksinohen, pasi ata ndoshta nuk do të infektohen, por askush nuk e di se sa zgjat mbrojtja.

Por çfarë provash ka që vaksina ofron mbrojtje më të mirë sesa imuniteti natyror? Në fakt, shumë gjëra mbeten të panjohura për vetë vaksinat, si në lidhje me efektivitetin po ashtu edhe me efektet e mundshme anësore.

Siç theksohet në faqen zyrtare të CDC “ne nuk e dimë se sa zgjat mbrojtja për ata që janë të vaksinuar” dhe “jemi ende duke mësuar se si vaksinat do të ndikojnë në përhapjen e Covid-19, dhe derisa të dimë më shumë mbi vaksinat, njerëzit që janë vaksinuar plotësisht kundër Covid-19 duhet të vazhdojnë të zbatojnë masat mbrojtëse në vendet publike.

LEXO EDHE:  Historiku / Ja si presidentët amerikanë janë përballur me sëmundjet, kur kanë qenë në detyrë

LEXO EDHE:  Bilanci global për Covid-19/ SHBA vendi me më shumë të infektuar dhe humbje jete

Por pse nuk e dimë se sa zgjat imuniteti natyror?

Mos ndoshta për shkak se koronavirusi i ri ka pak më shumë se një vit që është shfaqur? Nëse të gjithë ata që janë shëruar nga Covid-19 janë natyrshëm imunë ndaj koronavirusir, kjo përbën një shifër prej 30 milionë njerëzish vetëm në SHBA, pa llogaritur ata që mund të jenë shëruar nga Covid-19 pa u testuar zyrtarisht, sidomos në fillim të pandemisë, kur në dispozicion kishte pak teste.

A nuk është kjo një pjesë mjaft e rëndësishme e enigmës së imunitetit të tufës? Së dyti, asnjë nga vaksinat nuk pretendon që të parandalojë infeksionin dhe transmetimin asimptomatik apo në forma të lehta. Askush nuk duhet të habitet nga ajo që po ndodh në Ishujt Sejshell; vaksinat premtojnë vetëm parandalimin e simptomave të rënda në shumicën e rasteve (dhe sigurisht që koha dhe provat në terren në të gjithë botën do të tregojnë nëse kjo funksionon realisht në jetën reale).

Nëse është kështu, dhe ju jeni i ri dhe i shëndetshëm, a nuk do të ishte një gjest i kotë marrja e një vaksine me qëllimin e vetëm për të mbrojtur njerëzit e tjerë (duke shkaktuar efekte anësore të mundshme)? Pse nuk duhet që të rinjtë dhe të arsyeshmit të shohin thjesht punën e tyre derisa të shfaqen simptomat?

Në fakt, nëse imuniteti i zhvilluar natyrshëm dëshmohet të jetë më superior se sa një lloj imuniteti i shkaktuar nga vaksinat, duhen inkurajuar të rinjtë të sëmuren nga Covid-19 dhe ta kalojnë atë, ashtu siç bëmë dikur me sëmundjen e lisë së dhenve. Por për disa arsye, askujt nuk i lejohet t`i diskutojë këto çështje në një kontekst të zakonshëm. Vaksinat kundër Covid-19 nuk kanë garantuar kurrë parandalimin e infeksionit, dhe rasti i Sejshell e ka treguar që nuk munden.

Çdokush, madje edhe të rinjtë mund të bëjnë njënjë analizë të thjeshtë për të parë përfitimet dhe rreziqet sipas fakteve të njohura. Fakti A:Kam një shans shumë të vogël të vdes nga Covid-19. Fakti B: vaksinimi nuk garanton parandalimin e infeksionit dhe transmetimin e tij. Fakti C:Vaksina ka efekte anësore të mundshme. Fakti D:imuniteti natyror tek të shëruarit nga Covid-19, është njëfarë mburoje. Fakti E:rreziku është pjesë e jetës.

Edhe shumë ekspertë mjekësorë janë të shqetësuar lidhur me rëndësinë që autoritetet i kanë dhënë vaksinimit si qasja e vetme e mundshme për t`i dhënë fund pandemisë së Covid-19, pa marrë parasysh faktorë të tjerë si imuniteti natyror pas infeksionit, forcimi i sistemit imunitar në të gjithë popullsinë, dhe trajtimet e mundshme të hershme për sëmundjen.

Ironikisht, debati i shëndetshëm publik është pikërisht ajo që nuk po ndodh. Shkenca
nuk supozohet të jetë një zbulim i fshehtë i shkruar në pllaka të arta, dhe transmetuar ekskluzivisht nga dr.Entoni Fauçi dhe OBSH-ja, tek të cilët ne të tjerët duhet të kemi një besim të verbër edhe kur shumë gjëra nuk përputhen.

Aktulisht ekziston një mungesë e madhe e besimit tek institucionet e shëndetit publik. Dhe kjo nuk ndodh për shkak se njerëzit janë budallenj irracionalë, joshkencorë. Kjo vjen si rezultat i drejtpërdrejtë i mungesës së madhe të ndershmërisë, për ato që janë fakte shkencore, dhe ato që janë politike./Përshtatur nga CNA.al

Burimi:  https://spectator.us/topic/mystery-natural-immunity-covid-vaccines-cdc/

LEXO TE PLOTE

Blog

Si u zhdukën Samurait në Japoni?

Publikuar

-

Nga

Samurai ishin disa nga luftëtarët më të frikshëm që ka njohur ndonjëherë bota. Duke qenë forcat më besnike ndaj zotërve të tyre, ata preferonin më mirë të vrisnin veten sesa të përballeshin me çnderimin. Këta burra ishin shumë të trajnuar, dhe do të luftonin në çdo rast për jetë a vdekje.

Ose të paktën të tillë ishin gjatë periudhës së Sengoku (1467-1603). Deri në fund të Periudhës Edo (1603-1867), shumë prej tyre ishin bërë më pak militaristë dhe shumë më burokratikë. Gjithsesi, Samurait ishin ende një klasë e fuqishme dhe e frikshme shoqërore.

Kësisoj, cila forcë mund t`i rrëzonte këta luftëtarë aristokratë, që e kishin qeverisur Japoninë për më shumë se 700 vjet? Në fakt edhe rënia e Samurajve ndodhi dalëngadalë, dhe si rezultat i shumë lëvizjeve më të vogla, që e shndërruan Japoninë feudale në një vend më modern.

Gjatë shekullit XIX-të, shumë Samurai në klasën e mesme dhe të ulët, u bënë gjithnjë e më të pakënaqur me strukturën e shoqërisë japoneze. Deri në atë moment,ata ishin shtresa sunduese në Japoni. Tipari më përcaktues ishte se ata ishin ushtarakë të karrierës, megjithëse ndërkohë kryenin edhe shumë detyra të zakonshme, nga punë burokratike deri në bujqësi në kohë paqeje.

Klani Tokugaua ishte në krye në vendit për shumë kohë. Ata sunduan nga Edo (Tokio i sotëm) si shogunati Tokugaua që nga viti 1603. Shoguni ishte kreu i familjes Tokugaua që mbante pozicionin e sundimtarit suprem ushtarak.

Dekretet e miratuara nga Shoguni kalonin tek daimyō (krerët e klaneve) lokale që sundonin mbi territoret e tyre si guvernatorë. Samurait paguheshin përmes bursave, që nga ana e tyre përcaktoheshin nga hierarkia ushtarake.

Statusi përcaktohej nga trashëgimia dhe niveli, dhe kishte një ndryshim të madh si në pasuri ashtu edhe në status midis samurait të shtresave më të larta dhe atyre më të ulëta. Në vitin 1867, Shoguni i Tokugauas Joshinobu dha zyrtarisht dorëheqjen duke hequr dorë nga pushteti perandorit.

Ky veprim ishte pjesë e një përpjekje për të mbajtur klanin Tokugaua në një pozitë me rëndësi në qeverinë e re. Pastaj më 3 janar 1868, në Kioto ndodhi një grusht shteti, dhe perandori u rivendos si autoriteti suprem në Japoni në një ngjarje të quajtur Restaurimi i dinastisë Meixhi.

Por qeveria vazhdoi të punojë me qeverinë e Tokugauas edhe gjatë këtij tranzicioni. Kjo i mërziti disa fanatikë të klaneve Chōshū dhe Satsuma që i përkisnin shtresave më të ulëta. Ata e bindën asamblenë Meixhi që të shfuqizonte titullin e Shogun dhe të konfiskonte tokat e Joshinobu.

LEXO EDHE:  Basha shkon te berberi “fatsjellës”/ Ironizon Braçe: Ke shkuar vonë Lyl, fatin e ka kapur një tjetër

LEXO EDHE:  Basha shkon te berberi "fatsjellës"/ Ironizon Braçe: Ke shkuar vonë Lyl, fatin e ka kapur një tjetër

Ish-shoguni u zemërua që ai dhe klani i tij u prenë në besë nga qeveria e re, duke vendosur të hiqte dorë nga abdikimi i tij. Ky veprim shkaktoi një luftë midis forcave Perandorake Meixhi dhe forcave besnike të Shogunatit.

Lufta filloi më 3 janar 1868, pikërisht pas grushtit të shtetit në Kioto. Pas një dite luftimesh pa një fitimtar, forcave të klaneve Satsuma-Chōshū iu dha një flamur perandorak, duke u njohur zyrtarisht nga perandori si ushtri perandorake.

Kjo bëri që klanet e tjera të shquara të dezertonin. I demoralizuar, Joshinobu u largua nga Osaka në Edo dhe forcat e Shogunatit u tërhoqën. Tani që forcat perandorake kishin fituar avantazh, ishin në gjendje të pushtonin Edon. Në atë moment, Joshinobu u vendos në arrest shtëpiak.

Një aleancë veriore vazhdoi të luftojë në emër të Shogunatit, por u mund në betejën e fundit të Betejës e Hokaidos. Fundi i Shogunatit, shënoi edhe fundin e feudalizmit në Japoni dhe një ristrukturim të madh të qeverisë.

Qeveria Meixhi i dha fund monopolit të Samurajve mbi shërbimin ushtarak. Deri në atë moment, ushtritë e Samurajve ishin drejtpërdrejt besnikë ndaj zotërve të tyre lokalë. Në vitin 1872, qeveria vendosi rekrutimin universal. Çdo njeri, Samurai ose jo, kërkohej të shërbente 3 vite në ushtri.

Kjo lëvizje e kërcënoi shumë pozitën e Samurajve. Ndërkohë në vitin 1876 u miratua

Edikti i Haitōrei, sipas të cilit ishte e paligjshme që Samurai të mbante shpata. Samurait e mbetur ishin gati të rebeloheshin. Në 1877, në ishullin Kjushu, një grup i vogël Samurai rebelë të udhëhequr nga Saigō Takamori rrethuan kështjellën Kunamoto.

Ata u detyruan të tërhiqeshin kur mbërriti ushtria perandorake dhe pasi pësuan disa disfata të vogla, u rrethuan në malin Enodake. Ata arritën të arratiseshin sërish për në bastionin e tyre të fundit në Kagoshima, por forcat e tyre ishin zvogëluar nga 3.000 në 400. Ata përballeshin tani me një ushtri perandorake prej mbi 30.000 trupash.

Pasi pushtuan kodrën e Shirojama në periferi të Kagoshimës, Samurait u përgatitën për rezistencën e tyre përfundimtare. Në orën 3:00 të mëngjesit të 23 shtatorit 1877, forcat perandorake sulmuan me artileri, të mbështetura nga anijet luftarake nga porti aty pranë. Samurait rebelë, të armatosur me armë tradicionale si shpata dhe shtiza, u turrën kundër trupave perandorake me armë zjarri. Deri në orën 6:00 të mëngjesit, kishin mbetur vetëm 40 rebelë. Saigō u plagos rëndë. Një mik e ndihmoi atë të shkonte në një vend të qetë ku ai kreu vetëvrasje (seppuku)./CNA.al

https://www.ranker.com/list/modernizing-japan-and-the-end-of-samurai/christopher-myers?ref=browse_list

LEXO TE PLOTE

Blog

Analiza/ Pendesa e Malit të Zi, ilustron më së miri rreziqet e investimeve kineze

Publikuar

-

Nga

Nga Paweł Paszak

Komisioni Evropian, refuzoi muajin e kaluar propozimin e Malit të Zi për ta ndihmuar shtetin e vogël ballkanik në shlyerjen e një huaje prej 1 miliard dollarësh të marrë nga Kina për të financuar ndërtimin e autostradës Bar-Boljare.

Një zëdhënëse e Komisionit Evropian u shpreh se “Bashkimi Evropian nuk paguan huatë e palëve të treta”, duke shtuar se qeveria në Podgoricë ishte e lirë të bënte zgjedhjet e saj në fushën e investimeve.

Historia nisi në vitin 2014, kur kinezja “Exim Bank” lëvroi një hua prej 687 milionë eurosh për qeverinë e Malit të Zi për ndërtimin e 41 km rrugë të autostradës Bar-Boljare, me 2 për qind interes në vit, teksa shlyerja e huasë do të kryhej pjesë-pjesë në 20 vjet.

Banka kineze u zotua të sigurojë 85 për qind të financimit, ndërsa 15 përqindëshi i mbetur (120 milion euro), supozohej të sigurohej nga autoritetet lokale. Kontrata për të përfunduar projektet iu dha kompanisë China Communication Construction Company (CCCC) një degë e China Road and Bridge Corporation (CRBC), dhe punimet filluan zyrtarisht në nëntor 2015.

Duke pasur parasysh terrenin malor të Malit të Zi, ishte e qartë që në fillim se projekti do të ishte shumë i kushtueshëm. Rruga kërkonte 20 ura dhe 16 tunele. Por kostot e papritura shtesë dhe luhatjet e çmimeve, e kanë rritur ndjeshëm barrën financiare të projektit, që tani ka mbërritur në afro 1 miliard dollarë.

Kjo është një sfidë serioze për një vend me një PBB prej pak më shumë se 5.5 miliardë dollarë, dhe që u godit rëndë nga recesioni gjatë vitit të kaluar, për shkak të pandemisë. Sipas Bankës Botërore, rënia ekonomike e rriti borxhin publik në 105 për qind të PBB-së të Malit të Zi.

Autostrada e kushtueshme ka shumë kritikë në radhët e opozitës dhe shoqërisë civile, të cilët vunë në dukje rreziqet e varësisë nga Kina, shpërndarjen e gabuar të burimeve, dhe paqëndrueshmërinë e këtyre investimeve.

Projekti kinez ka ndjekur një model të njohur, ku kontrata për një projekt infrastrukture i jepet një kompanie kineze, me shumë pak informacion në dispozicion të publikut në lidhje me kushtet dhe efektivitetin e projektit. Kontratat negociohen mbi një bazë dypalëshe, ndërqeveritare, e cila përkeqëson rreziqet e mashtrimit dhe korrupsionit.

Prania e Kinës në Ballkan, nuk kufizohet vetëm në Malin e Zi. Në dekadën 2010-2020, Kina

LEXO EDHE:  LDSH zyrtarisht parti politike/ Patozi uron Murrizin: Më 25 prill do nisë rënia e kryetarokracisë

LEXO EDHE:  Përplasjet në zyrat e FRD-së/ Artan Hoxha: Meta i dërgoi mesazh Ramës dhe Veliajt

i shumëfishoi përpjekjet e saj për të rritur profilin e vet, në një rajon që vuan nga mungesa e kapitalit dhe investimet në infrastrukturë.

Strukturat e dobëta shtetërore, nivelet e larta të korrupsionit, dhe marrëdhëniet e paqarta me Perëndimin, krijuan një terren pjellor për kompanitë kineze që kanë një mbështetje të fortë diplomatike nga Pekini.

Investimet në zhvillim e sipër përfshijnë ndërtimin e një ure të financuar nga BE në Pelješac të Kroacisë (me kosto 340 milion euro), autostradat Pojate-Preljna dhe Novi Sad-Ruma (Serbi, 850 milion dollarë), autostradën Preljina-Pozega (Serbi, 500 milion euro), autostradën Kërçovë-Ohër (Maqedonia e Veriut, 375 milion euro), dhe autostradën Banja Luka-Prijedor (Bosnjë Hercegovinë, 297 milion euro).

Kompanitë kineze janë gjithashtu përgjegjëse për përfundimin e pjesës serbe të hekurudhës me shpejtësi të lartë Beograd-Budapest (943 milion euro), Metronë e Beogradit (3 miliard euro) dhe termocentralin Kostolac B3 (293 milion dollarë).

Për më tepër, në vitin 2019, filloi ndërtimi i parkut industrial në Borca (330 milion euro), që pritet të bëhet projekti më i madh i këtij lloji në Evropën Qendrore dhe Lindore. Projektet e infrastrukturës të motivuara politikisht në Ballkan, i sigurojnë Kinës kontrata fitimprurëse për kompanitë e saj shtetërore, dhe ndërtojnë lidhje politike dhe ekonomike.

Siç e dëshmon më së miri shembulli i Malit të Zi, në shumë raste mungesa e vlerësimeve të efektivitetit të kostos, i vendos vendet pritëse në një pozitë të brishtë. Megjithatë, problemet e hasura nga autoritetet në Podgoricë, kanë potencialin e rritjes së ndërgjegjësimin në lidhje me disavantazhet e modelit kinez të bashkëpunimit.

Prandaj është thelbësore që BE-ja të sigurojë një financim të mjaftueshëm për infrastrukturën e rajonit, e cila ofron përfitime më të mëdha për kompanitë dhe komunitetet lokale, dhe mund të ofrojnë edhe përfitime më të mira mjedisore dhe në fushën e transparencës.

Brukseli po siguron tashmë grante dhe hua preferenciale nga Banka Evropiane e Investimeve (EIB), siç është Banka Evropiane për Rindërtim dhe Zhvillim (BERZH). Edhe për Malin e Zi, ka një farë drite në fund të tunelit, pasi Komisioni Evropian ka ofruar fonde për projekte të tjera të infrastrukturës përmes Planit të tij Ekonomik dhe të Investimeve prej 9 miliardë eurosh për Ballkanin Perëndimor, të miratuar vitin e kaluar. / “Center for European Policy Analysis”./Bota.al

LEXO TE PLOTE