Connect with Us

Pagesat për PPP më 2021 kapërcejnë fondet e miratuara për emergjencën e COVID

Ekonomi

Pagesat për PPP më 2021 kapërcejnë fondet e miratuara për emergjencën e COVID

Publikuar

-

Mënyra se si qeveritë tona i shpenzojnë fondet publike në kohë normale i kushtëzon së tepërmi të manovrojnë në kohë krize.

Borxhi i lartë publik, aftësitë e dobëta në grumbullimin e të ardhurave, rritja e detyrimeve të prapambetura dhe aktivizimi i menjëhershëm i kontratave koncesionare pa studime fizibiliteti e bëjnë të pamundur për buxhetin e shtetit të përballojë emergjenca të tilla si pandemia, qoftë për rimëkëmbjen e ekonomisë, apo me mbështetjen financiare të të prekurve nga virusi.

Në vitin 2021, pagesat për kontratat koncesionare janë më të larta se ato për përballimin e emergjencës së krijuar pandemia.

Sipas të dhënave zyrtare nga buxheti i vitit 2021, janë vënë në dispozicion të kontratave koncesionare 14.5 miliardë lekë, ndërsa për përballimin e pandemisë, 14.2 miliardë lekë.

Në krahasim me 2020-n, kur shumë kontrata u ngrinë ose u reduktuan për shkak të situatës së vështirë të krijuar në buxhet nga Covid-19 (në total 7.9 miliardë lekë), pagesat për koncesionet do t’u rikthehen normalitetit në vitin 2021. Shuma e parashikuar për pagesa koncesionesh në vitin 2021 është sa rreth 16% e totalit të shpenzimeve kapitale të planifikuara.

Pagesa më e lartë është për koncesionin e Rrugës së Arbrit, në ndërtim e sipër, me 4.1 miliardë lekë të parashikuara.

Katër koncesionet e shëndetësisë, check-up, sterilizimi, dializa dhe ai i fundmi i laboratorëve pritet të marrin gjithsej 4.6 miliardë lekë, ose 37 milionë euro, që përbën gati një të tretën e gjithë pagesave për koncesionet në 2021. Më i shtrenjti është sterilizimi, që pritet të marrë 1.7 miliardë lekë pagesa nga buxheti për sterilizimin e pajisjeve mjekësore gjatë ndërhyrjeve kirurgjikale. Koncesioni i laboratorëve do të marrë 1.28 miliardë lekë pagesa për 2021. Ky koncesion filloi zbatimin në mesin e këtij viti. Check-up dhe dializa do të marrin përkatësisht 876 mln dhe 779 mln lekë.

Nga ana tjetër, këto pagesa do të jepen në një kohë kur vendi është në një emergjencë shëndetësore për shkak të Covid-19, teksa virusi ka hyrë në një fazë të dytë dhe nuk dihet sa do të vazhdojë. Të katër këto koncesione nuk kanë lidhje të drejtpërdrejtë, apo ofrojnë mbështetje për situatën e krijuar.

LEXO EDHE:  Shifra alarmante në shtetin fqinj/ Konfirmohen 182 raste me Covid brenda 24 orëve, 6 viktima

Paketa për përballimin emergjencës së Covid-19 përfshin 7.2 miliardë lekë në mbështetje të sistemit shëndetësor, 4.5 miliardë lekë për rritjen e pagave të mjekëve dhe 2.5 miliardë lekë për mbrojtjen sociale.

Ka disa precedentë në të shkuarën kur qeveritë nuk mund të realizonin të ardhurat, shkurtonin fondet për investime publike me qëllim mbajtjen nën kontroll të stabilitetit fiskal. Çdo mungesë në të ardhura balancohej me shkurtim të shpenzimeve. Mirëpo kjo praktikë nuk mund të prekë kontratat koncesionare. Pagesat e tyre mund të bllokohen përkohësisht, për shkak të ngjarjeve madhore të tilla si tërmeti dhe pandemia, por jo të anulohen tërësisht.

Madje, në vitet në vijim, qeveria do të zgjerojë hapësirën fiskale për të financuar PPP të reja.

Në buxhetin e vitit 2021 janë parashikuar të financohen 217 miliardë lekë, ose 1,7 miliardë euro për kontrata të reja me PPP. Nga kjo shumë, 178 miliardë lekë do të shkojnë për financimin e rrugës Milot-Fier, rreth 13 miliardë për Aeroportin e ri të Vlorës dhe 20 miliardë lekë të tjera për infrastrukturën e bazës së të dhënave dhe mbikëqyrjes së qendrave të kontrollit të mjeteve rrugore.

Ndërsa në të gjithë botën ka një filozofi për orientimin e fondeve publike, në sektorët e arsimit dhe shëndetësisë si bazat për një zhvillim të qëndrueshëm. Për shkak të pamjaftueshmërisë së fondeve, Shqipëria aktualisht ofron financimet më të ulëta në Europë për shëndetësinë. Për rrjedhojë ka numrin më të ulët të mjekëve për banorë dhe ofron pagat më të ulëta.

Si rrjedhojë e kësaj situate, shqiptarët po përballen me kosto të larta. Ata që nuk kualifikohen për t’u kuruar në spital duhet të paguajnë të gjithë koston nga xhepi për ekzaminimet dhe mjekimet./Monitor

Për të rejat më të fundit behuni pjesë e grupit tonë në facebook : City News Albania

Komentoni

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Ekonomi

Kartëmonedha e re/ Ekonomia reale dhe shpresat për rritjen

Publikuar

-

Nga

Tiranë: Kartëmonedha e re, ekonomia reale dhe shpresat për rritjen

Në Tiranë, Banka Qendore hodhi sot në qarkullim dy prerje të reja kartëmonedhash 1 mijë lekë dhe 10 mijë, me vlerë afërsisht 10 dollarë dhe 100 dollarë.

Guvernatori Gent Sejko tha se gjatë pandemisë Covid është shfaqur një kërkesë në rritje për kartëmonedha fizike.

Ndërsa vëzhguesit e ekonomisë pohuan se ekonomia reale e Shqipërisë është në vështirësi të mëdha, ndonëse statistikat shprehin një optimizëm të matur për rritjen ekonomike.

Qytetarët e Shqipërisë do të kenë nga sot një prerje të re të kartëmonedhës kombëtare prej 10 mijë lekësh, ose afro 100 dollarë amerikanë.

Banka Qendrore e mori këtë vendim, sipas drejtuesit të saj Gent Sejko, për t’iu përgjigjur kërkesave në rritje për shërbime bankare moderne, si dhe për kartëmonedha fizike me cilësi dhe siguri më të lartë.

Kartëmonedha e re, bashkë me një mori elementesh sigurie, përmban foton e poetit Asdren- Aleks Stavro Drenova, i cili krijoi poezinë e himnit kombëtar të flamurit dhe shtetit shqiptar, si dhe janë përfshirë partiturat e muzikës së himnit.

Banka e Shqipërisë planifikon me kujdes monedhat e reja për të plotësuar kërkesat e rritura të tregut vendas për kartëmonedha fizike, sidomos gjatë vitit të pandemisë 2020, tha Guvernatori i Bankës së Shqipërisë, Gent Sejko.

“Gjatë vitit 2020 paraja në qarkullim u rrit me rreth 52 miliardë lekë, ose 3 herë më shumë se rritja e vitit 2019. Edhe në 5 muajt e parë të vitit 2021 është shënuar një rritje prej 10 miliardë lekësh. Plotësimi i kërkesave për kartëmonedha është kryer përmes studimit mbi stokun e monedhës në Bankën e Shqipëri, i cili jep garancitë jo vetëm për të tashmen, por edhe për të ardhmen” – tha Guvernatori Sejko.

Guvernatori Sejko i bëri këto komente sot në ceremoninë e publikimit të kartëmonedhave të reja 1 mijë lekë dhe 10 mijë lekë.

Gjatë një takimi me përfaqësues të Fondit Monetar Ndërkombëtar disa ditë më parë, zoti Sejko theksoi se treguesit kryesorë ekonomikë kanë marrë një kthesë drejt përmirësimit, ndonëse ekonomia shqiptare vijon të përballet ende me pasojat e pandemisë COVID-19 në konsum, investime, punësim dhe mbi borxhin publik.

LEXO EDHE:  Njëri nga pasagjerët ishte i infektuar me Covid-19/ Pala greke kthen autobusin me 40 shqiptarë

LEXO EDHE:  Risku nga katastrofat/ BB: Tërmeti dhe COVID-19 çojnë varfërinë 8 vite pas

Vëzhgues të pavarur të ekonomisë pohojnë se edhe këtë vit, shifrat në letër po përmirësohen, por ekonomia reale është në vështirësi të mëdha.

Gjergj Erebara, redaktor ekonomik i rrjetit ballkanik të gazetarisë investigative, BIRN,thotë se statistikat deklaratat zyrtare mbi rritjen ekonomike nuk marrin parasysh kontekstin social, ku gjendet Shqipëria sot dhe as të dhënat që lidhen me pabarazinë.

“Gjendja ekonomike e Shqipërisë është aktualisht e vështirë dhe një pjesë e madhe e popullsisë vuan nga papunësia dhe nga rënia e përgjithshme e aktivitetit ekonomik. Kjo gjendje nuk pasqyrohet në statistikat zyrtare për shkak të nivelit të lartë të pabarazisë. Prodhimi i Brendshëm Bruto ka pësuar një rënie jo aq të madhe në Shqipëri, por kjo rënie është përkthyer në 33 mijë të papunë aktualisht dhe për pjesën më të madhe të popullsisë nuk ka ndonjë ndryshim të madh. Të ardhurat e administratës publike janë njësoj, ndërkohë që dhjetëra mijëra shqiptarë kanë humbur vendin e punës” – tha analisti Erebara i BIRN.

Sipas raportit më të fundit më të fundit të Bankës Qendrore të Shqipërisë, sistemi bankar, inflacioni dhe kursi i këmbimit shfaqen të qëndrueshme.

Pandemia Covid 19 gjatë vitit të kaluar e çuan ekonominë shqiptare në recesion, sollën rritje të papunësisë dhe vështirësi financiare për shumë biznese e familje.

Ekonomia shqiptare humbi rreth 43,000 vende pune dhe shkalla e papunësisë u rrit në 11.8%.

Rënia e të ardhurave solli rritjen e borxhit privat e publik. Banka theksoi se kriza goditi sidomos tregtinë dhe konsumin privat, ndërsa pasojat u ndjenë më shumë tek industria dhe shërbimet./voa

LEXO TE PLOTE

Ekonomi

Sistemi elektroenergjetik shqiptar/ Nënshkruhet marrëveshja 100 milion euro

Publikuar

-

Nga

U nënshkrua sot Marrëveshja e bashkëpunimit mes Qeverisë Shqiptare dhe  KfW për financimin  e një fondi  prej 100 milion euro për sistemin elektroenergjetik shqiptar.

Marrëveshjen për palën shqiptare e nënshkroi Ministrja e Financave dhe Ekonomisë, Anila Denaj, ndërsa për palën gjermane Drejtori i Zyrës Rajonale të KfW-së për Shqipërinë, z. Björn Thies, në prani edhe të Ambasadorit të Republikës Federale të Gjermanisë në Tiranë, z. Peter Zingraf./CNA.al

LEXO TE PLOTE

Ekonomi

Shqipëria zbrazet nga të rinjtë/ Zëvendësohet në tregun e punës nga pensionistët

Publikuar

-

Nga

Një seri faktorësh demografik, ku kryeson emigracioni i lartë po redukton me ritme të përshpejtuara forcën e punës tek të rinjtë 15-29 vjeç.

Në të kundërt, numri i pensionistëve në punë po rritet ndjeshëm.

Të dhënat e INSTAT tregojnë se, në tremujorin e parë të vitit 2021 forca e punës në grup-moshën 15-29 vjeç shënoi 326,106 persona, 27 mijë më pak se një vit më parë ose 7.7% më pak.

Forca e punës reduktohet për dy faktorë themelore.

E para, rënia e përgjithshme popullsisë në moshë pune dhe e dyta kur popullsia në moshë punë bëhet inaktive (nuk dëshiron të punojë).

Përgjithësisht kur forca e punës bie rritet numri i personave “dembele” , inaktivët. Por në rastin e grup moshës 15-29 vjeç inaktiviteti është rritur shumë pak në krahasim me rënien që ka ndodhur në forcën e punës, duke reflektuar qartë rënien e popullsisë banuese në vend në ketë grup-moshë.

Nga tremujori i parë 2020 deri në tremujorin e parë 2020, rreth 8800 të rinj kanë rënë në inaktivitet, por ndërkohë forca e punës ka rënë me 27 mijë të rinj.

Tkurrja e numrit të të rinjve të forcën e punës po vjen nga dy arsye kryesore. E para lidhet me emigracionin e lartë të kësaj grup moshe. Të dhënat e mëparshme të Eurostat mbi azilkërkuesit tregojnë se mbi 80% e azilkërkuesve shqiptare janë të rinj.

Arsyeja e dytë lidhet me rënien e lindjeve pas vitit 2000. Rënia sistematike e lindjeve ka ulur në mënyrë të natyrshme grupin e të rinjve në forcën e punës.

Projeksionet e popullsisë për tri nënndarje të grup-moshës së të rinjve, për vitet 2018-2021, tregojnë qartë që prurjet e moshave 15-19 dhe 20-24 vjeç paraqesin rënie të dukshme gjatë viteve në vijim, tendencë kjo që shënon pikënisjen e trendit rënës për forcën e punës.

LEXO EDHE:  Njëri nga pasagjerët ishte i infektuar me Covid-19/ Pala greke kthen autobusin me 40 shqiptarë

LEXO EDHE:  Tjetër humbje për bluzat e bardha/ Covid i merr jetën mjekut nga Dibra

Shifrat flasin për vështirësi të punësimit të hasura kryesisht tek të rinjtë. Tek grup-mosha 15-29 vjeç tregu i punës është i paqëndrueshëm.

Në tremujorin e parë të vitit 2021, shkalla zyrtare e papunësisë për të rinjtë është 23,3 %. Papunësia e të rinjve shfaqi tendencë rritëse. Krahasuar me tremujorin e parë të vitit 2020, shkalla e papunësisë për të rinjtë, në tremujorin e parë 2021, është 3,3 pikë përqindje më e lartë. Krahasuar me tremujorin e katërt 2020 është rritur me 1,6 pikë përqindje.

Të rinjtë e moshës 15-29 vjeç që deklaruan se janë nxënës/studentë ose në trajnim përbënin 70,1 % te të rinjve ekonomikisht jo-aktivë në tremujorin e parë 2021, ndërsa 9,0 % u klasifikuan si të papunë të dekurajuar.

Rritet me 30% numri i pensionistëve në punë

Hendeku që po lënë të rinjtë në tregun e punës po zëvendësohet me pensionistë.

Sipas të dhënave të INSTAT numri i personave mbi 64 vjeç që janë raportuar në punë arriti në mbi 86 mijë në tremujorin e parë të vitit 2021 me një rritje 30 % në raport me të njëjtën periudhë të një viti më parë.

Numri i personave në punë mbi 60 vjeç arriti rekord në tremujorin e parë të këtij viti. Ata po bëhen gjithnjë e më atraktiv në tregun e punës për shkak të zanateve që zotërojnë. Bizneset po gjejnë më shumë aftësi te moshat e vjetra. Të rinjtë janë më të pakët në numër dhe gjithnjë e më pak po tentojnë të mësojnë zanate. Tendenca për të fituar shpejt dhe shumë pa lodhje është tashmë evidente.

Shumë biznese sidomos në sektorin e ndërtimit dhe fasonit po vuajnë mungesën e punonjësve, teksa kanë nisur përpjekjet për ti plotësuar nevojat me të huaj nga Afrika dhe Azia./Monitor

LEXO TE PLOTE