Connect with Us

Ekspertët e gjumit: Pse ka ardhur koha t’i jepet fund praktikës së ndryshimit të orës

Politikë

Ekspertët e gjumit: Pse ka ardhur koha t’i jepet fund praktikës së ndryshimit të orës

Publikuar

-

Në SHBA ora dimërore vendoset këtë fundjavë më 1 nëntor, në Evropë dhe Shqipëri kjo gjë ka ndodhur që fundjavën e kaluar. Akrepat e orës kthehen 1 orë pas. Shumë njerëz e vlerësojnë orën shtesë të gjumit gjatë dimrit.

Por për miliona të tjerë, ky përfitim në këtë periudhë nuk do të zgjidhë problemin me mungesën e gjumit në pjesën tjetër të vitit. Rreth 40 për qind të rriturve në SHBA – 50 deri 70 milion amerikanë -flenë më pak se sa minimumi i rekomanduar 7 orë në natë.
Disa studiues janë të shqetësuar rreth asaj se si ndryshimi i orës 2 herë në vit ndikon në fiziologjinë e trupit tonë. Prandaj Akademia Amerikane e Mjekësisë së Gjumit, organizatamë e madhe shkencore që studion gjumin, dëshiron t’i jepet fund praktikës së ndryshimit të orës, duke kaluar në një kohë fikse gjatë gjithë vitit.

Në këtë mënyrë, orët tona të brendshme cirkadiane nuk do të keq-vendoseshin për gjysmën e vitit. Në vitet 1940, shumica e të rriturve amerikanë flinin mesatarisht 7.9 orë gjumë në natë.Sot, flenë vetëm 6.9 orë.Ndërkohë, një studim i janarit të vitit 2018 nga “Fitbit”, raportoi se burrat flinin edhe më pak në natë sesa gratë, rreth 6.5 orë. Por problemet nga mungesa e gjumit, shkojnë përtej thjesht të qenit i lodhur. Krahasuar me ata që kanë fjetur mjaftueshëm, të rriturit që flenë më pak nga norma -pra ata që flenë më pak se 7 orë në ditë – kishin më shumë të ngjarë të raportonin 10 gjendje shëndetësore kronike, përfshirë sëmundjet e zemrës, diabetin, mbipeshën, astmën dhe depresionin.
Fëmijët, të cilët kanë nevojë për më shumë gjumë sesa të rriturit, përballen edhe më shumë me sfida.Për të pasur një shëndet optimal, fëmijët 6-12 vjeç duhet të flenë 9-12 orë; adoleshentë nga 13-18 vjeç, 8-10 orë.

Por një sondazh i Fondacionit të Gjumit me prindërit,zbuloi se fëmijët po flenë të paktën 1 orë më pak se sa kaq. Dhe studiuesit kanë zbuluar se privimi i gjumit qoftë edhe me 1 orë mund të dëmtojë trurin në zhvillim të një fëmije, duke ndikuar në kodimin e kujtesës dhe fokusimin e tij në shkollë.
Gjumi ndikon edhe në secilin nga sistemet tona biologjike.Pasoja të rënda mund të shkaktohen edhe nga një gjumë me cilësi të dobët.Për shembull mund të rritet presioni i gjakut, apo rreziku i sëmundjes koronare të zemrës. Kjo pasi sistemi ynë endokrin çliron më shumë kortizol, një hormon i stresit.Ne paralajmërohemi nga sindroma “lufto ose ik”.Një gjendje e tillëve redukton hormonin e rritjes, teksa shtohet oreksi dhe shtimi në peshë. Trupi ka më pak tolerancë ndaj glukozës, dhe rezistencë më të madhe ndaj insulinës. Dhe në planin afatgjatë, kjo nënkupton një rrezik në rritje për shfaqjen e diabetit të Tipi 2.

LEXO EDHE:  “Paniku vret më shumë se virusi”/ Muka thirrje të fortë: Le të ndajmë mesazhe pozitive

Mungesa e mjaftueshme e gjumit, shoqërohet me një inflamacion të shtuar dhe një numër të zvogëluar të antitrupave që duhen për të luftuar infeksionet. Ai mund të shkaktojë gjithashtu një ulje të tolerancës ndaj dhimbjes, dhe të ndikojë reflekset dhe kujtesën.
Studimet tregojnë se mungesa e gjumit mund të shkaktojë një performancë më të dobët të punës, duke përfshirë më shumë ditë të humbura në punë, dhe më shumë aksidente automobilistike.Nga ana tjetër, një gjumë i mjaftueshëm e ndihmon trupin në shumë mënyra duke e mbrojtur nga disa prej këtyre efekteve të dëmshme, dhe duke forcuar sistemin imunitar. Pjesa më e madhe e rrezikut që lidhet me kursimin e energjisë ndodh në pranverë, kur e kthejmë kohën 1 orën përpara, dhe humbasim 1orë gjumë.Ideja për një orë fikse gjatë gjithë vitit po mbështetet gjerësisht.

Por ka debate të mëdha nëse koha fikse duhet të jetë ora dimërore apo ajo verore.Ata që mbështesin orën verore janë shtetet që mbështeten kryesisht tek turizmin.Ndërkohë ambientalistët, që favorizojnë një konsum më të vogël të energjisë nga ngrohja në mëngjes tek kondicionimi i ajrit në mbrëmje, mbështesin më shumë orën dimërore. Edhe grupet e ndryshme fetare, kohët e lutjeve të të cilëve janë të lidhura me perëndimin dhe lindjen e diellit, priren gjithashtu të preferojnë kohën standarde të përhershme.Kështu veprojnë edhe shumë mësues, të cilët kundërshtojnë transportimin e fëmijëve në shkollë gjatë mëngjeseve kur është ende errësirë./Përshtatur nga CNA.al

Për të rejat më të fundit behuni pjesë e grupit tonë në facebook : City News Albania
KLIKO PER TE KOMENTUAR

Komentoni

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Politikë

“Jam për mbylljen e shkollave”/ Kryemadhi leksion Ramës: Të marrë nga një ambient në çdo pallat…

Publikuar

-

Nga

“Jam për mbylljen e shkollave”/ Kryemadhi leksion Ramës: Të marrë nga një ambient në çdo pallat…

Kryetarja e LSI, Monika Kryemadhi ka folur mbrëmjen e sotme mbi mundësinë e mbylljes së vendit në një karantinë të dytë.

Ajo tha në emisionin “Real Story” se është kundër mbylljes së vendit por pro mbylljes së shkollave.

Kryemadhi deklaroi se shkollat duhet të mbyllen dhe mësimdhënia duhet të bëhet në klasa të dedikuara për të garantuar shëndetin e nxënësve dhe mësuesve.

Unë jam për e shkollave. Në një diskutim që kemi pasur për arsimin, mbyllja e shkollave nuk ka të bëjë me programe politike, por duhet të ketë njerëz të përgatitur. Fëmija i klasës së parë duhet të mësojë abetaren, gjuhën shqipe, 2+2 bëjnë katër. Ne kemi bërë një propozim, kemi filluar ta diskutojmë dhe me mësues. Sot sistemi arsimor ka me qindra e mijëra mësues që kanë dalë në pension 2-3 vitet e fundit, ashtu siç janë dhe studentët e masterit të vitit të fundit, apo mësues të hequr nga shkolla për bindje politike.

Të bëhet mësim në komunitet, pasi administratorët kanë një database të nxënësve. Çdo pallat ka ambiente, qeveria të marrë nga një ambient në çdo pallat. Një pallat ka 4 nxënës të klasës së parë dhe një mësuese me 4 nxënës bën mësim shumë mirë. Realizohet se SHBA e kanë propozuar anglishten në komunitet. Nëse SHBA do të bëjë anglisht në komunitet, pse të mos bëjnë dhe ne arsim në komunitet për klasat e para, dyta, treta e katërta. Lëndët sociale mund të bëhen online, por matematike, bukurshkrimi mund të bëhen në komunitet. Komunitetin e realizojnë të gjithë. Çdo pallat e ka një ambient bosh që mund të ja vejë në dispozicion për arsimin në komunitet”, theksoi kryetarja e LSI-së./ CNA.al

LEXO TE PLOTE

Politikë

Raporti i FMN/ Kryemadhi: Ekonomia në krizë, qeveria kapet pas fijes së barit

Publikuar

-

Nga

Raporti i FMN/ Kryemadhi: Ekonomia në krizë, qeveria kapet pas fijes së barit

Duke folur mbi raportin e FMN, kryetarja e LSI, Monika Kryemadhi tha se ekonomia shqiptare është në krizë para pandemisë dhe tërmetit.

Ajo deklaroi se koncesionet i dhanë goditjen në palcë ekonomisë shqiptare dhe tërmeti dhe pandemia e rënduan më tej performancën e institucioneve tatimore dhe qeverisë.

Kriza ekonomike te ne ka filluar që përpara se të fillonte pandemia apo tërmeti, sepse koncesionet ishin ato që i dhanë goditjen në palcë ekonomisë shqiptare. Shkatërroi biznesin e vogël dhe atë të mesëm dhe pasuroi tre-katër veta. Rama ka shkatërruar edhe shtresën e mesme. Shkatërrimi i skemës së pensioneve dhe sigurimeve ka ardhur si pasojë e largimit të qytetarëve 25-45 vjeç, të cilët janë forca më e madhe intelektuale dhe që paguan taksat dhe sigurimet, por edhe mban bizneset gjallë.

Rrënimi i ekonomisë, mbyllja e ekonomisë, largimi i të rinjve, mungesa e krijimit të vendeve të punës, mungesa e krijimit të një sistemi arsimor në mënyrë që të kemi një punë të mirëpaguar, duke bërë që të mos kemi profesionistë që do të drejtojnë në administratën shtetërore. Sot në administratë kemi punonjës të nivelit ZH.

Sepse një mësues Matematike nuk të rri ty sot me 480 mijë lek në muaj, sepse do të ushqejë familjen, do paguajë dritat ujin, do vishet, a do studiojë diçka më shumë për veten e tij, kjo nuk i del dhe kështu një matematicien normalisht do të largohet. Ndërkohë, një Facebook-ist që vetëm rri shkruan komente, like dhe share e merr dyfishin e pagës së një mësuesi”, u shpreh ajo në emisionin “Real Story”.

LEXO EDHE:  Benjamin Salomon, dentisti që vrau 98 ushtarë japonezë, para se të ekzekutohej me 76 plumba gjatë Luftës së Dytë Botërore

LEXO EDHE:  Komploti i 20 Korrikut/ Kur elita u përpoq të vriste Hitlerin, për të shmangur humbjen poshtëruese të Gjermanisë

Teksa u pyet se çfarë ka ndodhur me ekonominë, kryetarja e LSI-së theksoi se ajo është dëmtuar pavarësisht se qeveria po kërkon të tërheqë vëmendjen

Ka ndodhur që dëmtimi i ekonomisë shqiptare, mungesa e transparencës dhe kapja ‘pas fijes së barit’ për të hequr vëmendjen nga problematikat kryesore sot në Shqipëri, që është mungesa e vendeve të punës dhe shpopullimi në masë i të rinjve ngas Shqipëria, është një nga problemet kryesore ku edhe ne dashje pa dashje fokusohemi ndonjëherë me deklarata shumë kalimtare, që janë tangente, dhe nuk merremi me thelbin e problemeve”, nënvizoi Kryemadhi./ CNA.al

LEXO TE PLOTE

Politikë

Ofendoi Grida Dumën/ Gjekmarkaj i kthehet keq Frrok Çupit: Të kap pas studios, meriton të të pështyj

Publikuar

-

Nga

https://www.cna.al/2020/12/01/po-fshin-menderen-me-pd-ne-degjeneron-debati-mes-grida-dumes-dhe-frrok-cupit-o-kategori-llumi/

Një debat i ashpër ka ndodhur mbrëmjen e sotme mes ish-deputetes Grida Duma dhe analistit Frrok Çupi, i cili ka degjeneruar në ofendime dhe përplasje banale.

Çupi i tha Dumës se po tall menderen me PD-në dhe e quajti idiote, ndërsa kjo e fundit e quajti këllirë dhe kategori llumi.

Në debat ka ndërhyrë edhe analisti Agron Gjekmarkaj, i cili ka mbrojtur ish-deputeten dhe i ka thënë se po ia kërkoi Duma do ta kapë pas studios dhe do ta lidhë, ndërsa deklaroi se meriton që Çupin ta përshtyjë.

Por në debat ka ndërhyrë moderatorja Eni Vasili, e cila ka kaluar në publicitet dhe pas disa minutash është rikthyer dhe mbylli emisonin.

LEXO EDHE:  “Opozita nuk ka ende një strategji”/ Gjekmarkaj: Basha duhet të bashkojë të gjithë elementët e të djathtës

LEXO EDHE:  “Paniku vret më shumë se virusi”/ Muka thirrje të fortë: Le të ndajmë mesazhe pozitive

Pjesë nga debati në “Open”:

Gjekmarkaj: Kam gjithë këto vite në televizion dhe nuk jam ndjerë asnjëherë kaq keq sa sot. Vjen nga një zonë e kanunit, që e ka kult gruan. Të të vijë turp. Grida po të ketë një vëlla jashtë të kap dhe të lidh. Po ma kërkoi edhe unë do ta bëj.

Çupi: Çfarë bën ti Agron?

Gjekmarkaj: Ti meriton të të pështyj aty jashtë./ CNA.al

“Po fshin menderen me PD-në”/ Degjeneron debati mes Grida Dumës dhe Frrok Çupit: O kategori llumi

LEXO TE PLOTE