Connect with Us

Si mund të jetë mandati i dytë i Donald Trumpit?

Blog

Si mund të jetë mandati i dytë i Donald Trumpit?

Publikuar

-

A do ta përcaktojë Florida fituesin e zgjedhjeve në SHBA?

Nga Walter Russell Mead “The Wall Street Journal”

Shanset janë sërish kundër tij, por Donald Trumpi ka çdo lloj motivimi për të qenë edhe 4 vjet të tjera në këtë detyrë. Të paktën, në politikën e jashtme mandati i tij i dytë ka të ngjarë të jetë edhe më transformues dhe më jo i zakonshëm sesa i pari.

Shumica e presidentëve, synojnë që gjatë mandatit të dytë të lënë një shenjë në politikën e jashtme. Kjo pjesërisht pasi ndikimi politik i një presidenti në vend zbehet kur afrohet fundi i mandatit të tij, ndërsa në çështjet e jashtme një president e ka dorën relativisht të lirë. Ndaj ata synojnë arritjen me patjetër të ndonjë suksesi në diplomacinë ndërkombëtare.

Bill Klinton dhe Xhorxh W.Bush, bënë që të dy përpjekje të mëdha për arritjen e një marrëveshjeje për paqe mes Izraelit dhe Palestinës në mandatet e tyre të dyta. Barak Obama, nënshkroi marrëveshjen mbi programin bërthamor të Iranit dhe Marrëveshjen mbi Klimën në Paris. Sado që është një figurë politike jo tradicionale, edhe Trump ai ka të ngjarë të kërkojë ndonjë arritje të dukshme në politikën e jashtme.

Presidentët e mandatit të dytë, kanë edhe një tipar tjetër të rëndësishëm:Ata kanë prirjen t’u besojnë më shumë instinkteve të tyre. Zgjedhja herën e parë mund të nënkuptojë se keni qenë me fat; por të zgjidhesh dy herë president do të thotë që je i aftë.

Dhe Trump nuk heziton t’i besojë instikteve të tij. Edhe pse i trondit shpesh ekspertët që ka në Shtëpinë e Bardhë, ai do të jetë edhe më i bindur se metodat dhe bindjet e tij janë të drejta. I mbushur me vetëbesim, dhe gjithnjë e më i etur për të lënë shenjë në politikën e jashtme, Trump do t’i kthehet me energji të reja agjendës së tij të vjetër, duke përçmuar sërish mekanizmat e diplomacisë tradicionale.

Mandati i dytë i zotit Trump, do të diktohet ndoshta nga një përpjekje për një “marrëveshje” me udhëheqësit e tjerë, madje edhe më shumë sesa në mandatin e tij të parë. Kjo mund të jetë shqetësuese për njerëzit rreth tij, që punojnë për të krijuar bazën institucionale për një qasje afatgjatë kundër ngritjes së Kinës, dhe sigurisë në rajonin e Indo-Paqësorit.

Për Trumpin, arritja e marrëveshjes së duhur nënkupton bërjen e lëshimeve të mëdha dhe jo të zakonshme. Kina, Rusia, Irani, Koreja e Veriut, Venezuela:Politika e Trump ka të ngjarë të jetë një kërkim për një marrëveshje dramatike, edhe pse ndoshta jo gjithmonë thelbësore apo të qëndrueshme.

Dhe kjo e fundit ka disa pasoja. Ajo e forcon indiferencën relative të Trumpit ndaj diplomacisë së bazuar tek të drejtat e njeriut, si dhe e nxjerr më në pah preferencën e tij për diplomacinë kryesisht midis shteteve sovrane, në krahasim me kornizat shumëpalëshe. Ndërkohë, e intensifikon padurimin e tij ndaj institucioneve ndërkombëtare.

LEXO EDHE:  Trump hap festimet për 4 Korrikun me një fjalim në Malin Rushmore

Nëse Joe Biden i fiton zgjedhjet presidenciale në SHBA, ka shpresë për marrëdhëniet transatlantike, thotë Janis Emmanoulidis. "Askush nuk është aq naiv, sa të shpresojë, se do të ketë një kthim në kohën para Trumpit. Por shpresa ka që gjërat të përmirësohen", shton drejtori i Institutit "European Policy Centre". Nëse kandidati demokrat nuk ia del, të largojë presidentin Trump nga Shtëpia e Bardhë, eksperti Emmanoulidis pret që marrëdhëniet transatlantike të keqësohen më shumë. "Ka gjasa, që në mandatin e dytë ai të ushtrojë më shumë presion ndaj Europës se në të parin. Ai e ka identifikuar Europën si një të keqe më të madhe se aktorë të tjerë në botë. Këtë e ka thënë publikisht, megjithëse ai ka thënë shumë gjëra në katër vitet e fundit." Bashkëpunim, pavarësisht me cilin Edhe eurodeputeti gjerman dhe ekspert për politikën e jashtme, Reinhard Bütikofer nga Aleanca90/ Të Gjelbrit nuk e mbështet gjeopolitikën e Donald Trumpit. "Nëse Trump thotë, BE është kundërshtare, kjo nuk ndihmon ta paraqesësh Uashingtonin pozitivisht në debatin europian." Megjithatë ai beson, se në kongresin amerikan ka shumë politikanë, edhe republikanë, që e dinë, se kanë nevojë për bashkëpunimin me Europën për t'u përballur me Kinën, Rusinë apo të tjerë. Një president, Joe Biden nuk do të ndryshojë gjithçka, sipas tij, por ai me siguri do t'i dëgjojë aleatët tradicionalë dhe do të kërkojë të përbashkëtat. "Pavarësisht kush fiton në nëntor, ne duhet të investojmë në bashkëpunim." Në një studim të "Europian Council on Foreign Relations" në Bruksel të publikuar nëv verë, thuhet se europianët e kanë humbur besimin tek aleati i ngushtë. Sidomos menaxhimi kaotik i pandemisë së Coronës nga Trump ka ndikuar në atmosferën e marrëdhënieve. Studiuesit janë të mendimit, se një president Joe Biden sërish do të afrohet me europianët. Ata presin që SHBA të rikthehet tek Marrëveshja e Klimës së Parisit dhe Organizata Botërore e Shëndetësisë. Një qeveri e Bidenit do ta forcojë NATO-n si aleancë, edhe pse si republikanët edhe demokratët këmbëngulin në rritjen e buxheteve të mbrojtjes të vendeve europiane. Nëse Trump fiton, ish-këshilltari i sigurisë, John Bolton është shprehur se NATO- duhet të përgatitet mirë. Ai ka bërë prognozën edhe të daljes së SHBA nga NATO, që do të mund të çonte edhe në fundin e saj. Weltwirtschaftsforum 2020 in Davos | Ursula von der Leyern & Donald Trump (picture-alliance/AP Photo/E. Vucci) Presidentja e KE, Ursula von der Leyen u takua me Trump në Forumin Davos, 21 janar 2020 Edhe Biden ka kërkesa Presdenti francez, Emmanuel Macron si reagim e ka quajtur NATO-n "të vdekur klinikisht" dhe formuloi kërkesat për më shumë "sovranitet europian". Edhe krerë të tjerë të BE kërkojnë një rol më të madh gjeostrategjik të BE me distancë nga SHBA nën Donald Trump. Presidentja e Komisionit Europian, Ursula von der Leyen kërkon një kthim në rendin e bazuar në rregulla. "E vërteta është se sot kërkohet më me urgjencë se kurrë të reformojmë sistemin multilateral. Sistemi ynë global vuan shenjat e paralizimit." Fuqi të mëdha tërhiqen nga institucionet ndërkombëtare ose "i marrin ato peng për interesat e tyre." Shpresa në Bruksel është, se kjo mund të arrihet me një president, Joe Biden. Eksperti i BE, Janis Emmanoulidis paralajmëron nga iluzionet. Qëndrimi pak a shumë i butë i Europës ndaj Kinës nuk do t'i pëlqejë shumë as një presidenti Biden. "Në sfidë do të jetë, nëse një qeveri e re nën Biden bashkëpunon në çështjet multilaterale, si mbrojtja e klimës, në organizatat ndërkombëtare, por në këmbim do të kërkojë që Europa të paraqitet më e ashpër ndaj Kinës." Edhe nën Biden, SHBA mund të kërkojë që BE të mbështesë sanksionet për koncernin e teknologjisë, Huawei, pa kushte dhe të reagojë ndaj provokimeve kineze në Detin Jugor Kinez. Joe Biden bei Donald Tusk (Reuters/F. Lenoir) Dikur në kohët e mira...Zëvendëspresidenti i atëhershëm, Joe Biden me ish-presidentin e Këshillit të BE, Donald Tusk, 6 shkurt 2015 Tema kryesore - Tregtia e bashkon BE Pas zgjedhjeve europianët duan të bisedojnë, pavarësisht me cilin president, për marrëdhëniet tregtare. Ende vërtitet në ajër kërcënimi i Trump për vendosjen e doganave të larta për automobilët dhe mallra të tjera nga Europa. Në korrik 2018 ai ra në një ujdi "armëpushimi" tregtar me presidentin e atëhershëm të KE, Jean-Claude Juncker, por konflikti nuk është zgjidhur përfundimisht. Atëkohë papritur Trump e lëvdoi BE si partnerin më të madh tregtar të SHBA. Por në këtë fushatë zgjedhore, kjo temë nuk ka luajtur rol si tek Trump edhe tek Biden. Komisioneri i BE për tregtinë, Valdis Dombrovski shprehet në mënyrë diplomatike. "Në këto kohë duhet të tregojmë kujdes për miqësitë dhe të qëndrojmë pranë aleatëve që janë vërtet të rëndësishëm. Ka disa konflikte të vazhdueshme mes BE e SHBA. Sipas mendimit tim duhet që t'i zgjidhim shpejt këto." Shumë krerë të shteteve të BE do ta kishin më mirë të flisnin me një president Joe Biden liberal dhe me një gjuhë më pak luftarake. Por në fund të fundit BE duhet të bashkohet për të mbrojtur interesat e saj kundrejt SHBA, pavarësisht se kush hyn në Oval Office. Sipas Emmanoulidis: "Kur bëhet fjalë për çështje kardinale, të gjitha shtetet e BE deri më sot janë paraqitur të bashkuar, edhe pse disa janë përpjekur të mbajnë me administratën e Trumpit një marrëdhënie për avantazhe."

Kjo do ta nxisë atë të vazhdojë të kërkojë marrëdhënie më të mira personale, edhe me figurat më të diskutueshme dhe kundërshtare të skenës botërore. Një mandat i dytë i tij, do të ishte të paktën po aq kaotik sa i pari. Kjo jo thjesht, pasi presidenti është i padisiplinuar dhe indiferent ndaj procesit së vendimmarrjes, dhe i bazon vendimet e tij më tepër tek intuita sesa tek analiza.

Për Trumpin, kaosi është më shumë sesa një zgjedhje, apo edhe një zakon. Ai është një mjet, për t’i mbajtur gjërat nën kontrollin e tij. Fakti që një postim i tij në Tuiter, mund të ndryshojë në çdo moment një politikë mbi të cilin ndihmësit kanë punuar për muaj të tërë, i zemëron dhe armiqëson këta të fundit.

Trump jo rrallë i poshtëron vartësit e tij, por për të është e rëndësishme të mbetet në kontrollin e plotë të gjërave. Detyrimi si i bashkëpunëtorëve ashtu edhe i kundërshtarëve për të hamendësuar se çfarë do të bëjë ai më tej, është sipas manualit të presidentit aktual, një taktikë që i garanton atij sukses.

Zyrtarët gjithnjë mund të zëvendësohen; por fuqia duhet të ruhet. Me shumicën e neo-konservatorëve dhe internacionalistëve tradicionalë republikanë që janë zhdukur nga skena, politika e jashtme në Partinë Republikane, dominohet nga Rand Pol, dhe “skifterët” unilateralistë si Tom Koton.

Fraksionet në këtë parti nuk bien dakord, se si duhet të jetë një politikë e jashtme e “America First”. Për disa mbështetës së Pol, edhe sfida e Kinës nuk është e mjaftueshme për të justifikuar një brez tjetër të një politike globale të mbrojtjes dhe aleancave tradicionale. Japonia ka mjaftueshëm plutonium për të prodhuar mijëra armë bërthamore. E pse duhet që SHBA të paguajë faturat për mbrojtjen e Azisë, kur Tokio, Seuli dhe të tjerët kanë ato që duhet për ta frenuar vetë Pekinin?

Nga kampi i Koton, besojnë se sfida nga Kina dhe kërcënimi i vazhdueshëm i terrorizmit, ndër shqetësimet e tjera, kërkojnë një epërsi amerikane në teknologji dhe mbrojtje. Pavarësisht nga instinktet e tij më të thella – të cilat janë ndoshta më pranë Pol sesa Koton – Trump ka të ngjarë të ruajë një ekuilibër midis dy fraksioneve në PR, si pjesë e strategjisë së tij për ta dominuar politikën e republikanëve./ Përshtatur nga CNA.al

Për të rejat më të fundit behuni pjesë e grupit tonë në facebook : City News Albania
KLIKO PER TE KOMENTUAR

Komentoni

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Blog

Cila janë 5 vaksinat kryesore kundër Covid-19, që pritet të shpërndahen brenda disa javësh

Publikuar

-

Nga

Në një vit tepër të zymtë për gjithë botën, javët e fundit kanë sjellë me vete disa lajme të mira. Rezultatet pozitive të testeve klinike nga disa vaksina kandidate, nënkuptojnë që ndërsa pandemia nuk ka mbaruar ende, tani është të paktën e mundur që të shohim dritë në fund të tunelit drejt rikthimit në një lloj normaliteti relativ. Ja çfarë duhet të dini mbi 5 vaksinat kryesore, që mund t’i japin fund pandemisë së koronavirusit në pjesën më të madhe të botës.

Oxford-AstraZeneca

Më 19 nëntor, Universiteti i Oksfordit publikoi gjetjet e Fazës II dhe III për një vaksinë kundër Covid-19. Kombinimi i rezultateve nga dy regjime të ndryshme dozimi, kishte një efektivitet mesatar prej 70.4 për qind, e cila ndahet në 90 për qind në një regjim dozimi dhe 62 për qind në tjetrin.

Vaksina e Oksfordit është një adenovirus i ndryshuar gjenetikisht, që zakonisht shkakton të ftohurën e zakonshme tek shimpanzetë. Kur vaksina hyn në trup, ajo përdor kodin gjenetik për të prodhuar proteinën që gjendet në sipërfaqen e koronavirusit, duke shkaktuar një përgjigje që e përgatit sistemin imunitar të luftojë koronavirusin në rast se infektohet.

Nga 3 vaksinat krysore– Oxford-AstraZeneca, Moderna dhe Pfizer / BioNTech – Oxford- AstraZeneca është aktualisht më e lira për t’u prodhuar dhe më e rëndësishmja, mund të ruhet në një temperaturë standarde midis 2-8 gradë Celsius në frigoriferë që gjenden në shumicën e qendrave shëndetësore dhe spitaleve të botës.

Moderna

Më 16 nëntor, kompania amerikane publikoi të dhëna mbi vaksinën e saj kandidate kundër Covid-19. Për testin e Fazës III, ajo rekrutoi 30.000 vullnetarë në të gjithë SHBA-në. Analiza e 95 rasteve të para me Covid-19 të zbuluara tek pjesëmarrësit, zbuloi se 90 ishin vërejtur në grupin e kontrollit, dhe vetëm pesë në grupin që mori vaksinën e vërtetë. Bazuar në ato të dhëna, ajo tregoi një efikasitet prej 94.5 për qind. Ndryshe nga vaksina e Oxford-AstraZeneca, Moderna bazohet tek acidi ribonukleik (ARN), një molekulë e ngjashme me ADN që gjenerohet natyrshëm nga trupat tanë.

Vaksinat të tilla funksionojnë duke prezantuar fillimisht një sekuencë mARN, një molekulë mesatare që përmban kodin që qeliza të prodhojnë proteina të caktuara. Qelizat e përdorin këtë informacion gjenetik për të prodhuar një pjesë të virusit që shkakton Covid-19, i cili nga ana tjetër stimulon një përgjigje imune. Moderna po synon të prodhojë 50 milion doza deri në fund të vitit. Në varësi të sasisë së porositur, çmimi i saj mund të jetë midis 25 dhe 37 dollarë për dozë.

LEXO EDHE:  Foto/ Rudina Hajdari takime me familjen “Trump” në SHBA

LEXO EDHE:  Trump hap festimet për 4 Korrikun me një fjalim në Malin Rushmore

Pfizer/BioNTech

Dy kompanitë, ishin të parat që njoftuan një vaksinë të mundshme për Covid-19, pas testeve të Fazës III. Ato shqyrtuan 94 raste të koronavirusit midis 43.000 pjesëmarrësve në provë. Të 94 pjesëmarrësit morën 2 doza ose të një vaksine ose të një placeboje (një vaksine të rreme). Shtatë ditë pas dozës së dytë, Pfizer zbuloi se vaksina ishte më shumë se 90 për qind efektive. Pfizer njoftoi më pas për një efikasitet prej 95 për qind duke filluar nga dita e 28-të pas dozës së parë. Ngjashëm me Moderna, vaksina e Pfizer është e bazuar në mARN dhe funksionon e mirë tek njerëzit e moshuar, që janë edhe më të rrezikuarit nga Covid-19. Problemi më madhor është se kjo vaksinë duhet të ruhet në një temperaturë ngrirje prej -70 gradë Celsius.

CanSino Biologics

E quajtur Ad5-nCoV, vaksina anti-Covid e zhvilluar nga kompania kineze CanSino Biologics, ishte e para që mori miratimin për t’u përdorur tek njerëzit që më 25 qershor. Shkalla e efektivitetit të saj mbetet e panjohur, pasi prodhuesit kinezë të vaksinave nuk kanë bërë ende publike të dhëna nga testet e tyre të Fazës III.

Ndërkohë kjo vaksinë po shitet në tregun e zi për 91 dollarë doza, një çmim i përballueshëm vetëm nga një pakicë e kinezëve të shtresës së mesme. Kompania shpreson të prodhojë mbi 1 miliard doza deri në fundin e vitit të ardhshëm.

Qendra Gamaleya

Vaksina ruse kundër Covid-19 është Gam-COVID-Vac, ose “Sputnik V” siç është pagëzuar nga qeveria. Zhvilluesja e vaksinës, Qendra Shtetërore Ruse Gamaleya, përdori një qasje të ngjashme me Oksfordin në krijimin e “Sputnik V”, por në vend që të përdorë vektorët e adenovirusit të shimpanzetë, ai bazohet në dy vektorë njerëzorë të adenovirusit.

Kohët e fundit, Rusia ka kërkuar leje nga Organizata Botërore të Shëndetësisë për të shpërndarë vaksinën e saj në nivel global. Nëse është e suksesshme, 200 milion doza të “Sputnik V” do të shpërndahen në Brazil, Meksikë dhe Indi. Por kjo vaksinë ka krijuar shqetësimin e ekspertëve lidhur me efikasitetin e saj, edhe pse rusët raportojnë për një efikasitet 95 për qind të vaksinës, dhe se çdo dozë do të kushtojë vetëm 10 dollarë për tregjet ndërkombëtare./CNA.al.

https://www.wired.co.uk/article/coronavirus-vaccines-frontrunners

 

LEXO TE PLOTE

Blog

Si do reagojë Irani ndaj një tjetër vrasje të profilit të lartë?

Publikuar

-

Nga

Si do reagojë Irani ndaj një tjetër vrasje të profilit të lartë?

Nga Ariane Tabatabai “Foreign Policy”

Të premten e kaluar, Irani njoftoi vrasjen e një figure të rëndësishme të aparatit të saj të

sigurisë. Shënjestra e sulmit ishte Mohsen Fahrizadeh, një nga arkitektët kryesorë të

programit të armëve bërthamore, i njohur ndryshe si “Projekti Amad” i prezantuar në vitin

2003.

Vdekja e Fahrizadeh shënon herën e dytë brenda këtij viti që një kundërshtar i huaj shënjestroi dhe vrau me sukses një figurë kryesore të Iranit. Në janar, Shtetet e Bashkuara vranë Kasem Sulejmanin, komandantin e Forcës Kuds të Trupave të Gardës Revolucionare

(IRGC), njësia përgjegjëse për zbatimin e pjesës më të madhe të veprimeve të Iranit jashtë vendit.

Ndryshe nga Sulejmani, Fahrizadeh nuk ishte një emër i njohur në Iran, dhe aq më pak jashtë vendit. Dhe në fakt deri vonë, shumë pak foto të tij ishin bërë publike. Gjithsesi, të dy burrat ishin të rëndësishëm. Që të dy ishin zyrtarë të lartë në IRGC shumë të dobishëm për projektet kryesore të ndërmarra nga regjimi.

Vdekjet e tyre përfaqësojnë një goditje simbolike të rëndësishme për Iranin, dhe nxjerrin në pah cënueshmërinë e vendit. Pas vdekjes së Fahrizadeh, zyrtarët iranianë nxituan të fajësojnë për sulmin njërin prej kundërshtarëve të tyre kryesorë:Izraelin.

Jeruzalemi besohet se qëndron gjithashtu pas një shpërthimi që ndodhi verën e shkuar në uzinën bërthamore në Natanz, ku aktualisht po zhvillohet pjesa më e madhe e programit të pasurimit të uraniumit. Izraeli ka një histori të gjatë të shënjestrimit të programeve bërthamore të rivalëve, përfshirë atë të Iranit.

Raportohet se ai ka vrarë shkencëtarë bërthamorë, dhe ka kryer sulme kibernetike të njëpasnjëshme me shpresën e pengimit të përparimeve bërthamore të Teheranit gjatë dekadës së fundit. Në vitin 2011, një shpërthim vrau “arkitektin” e mbrojtjes kombëtare të Iranit, Hasan Mogadam, një tjetër anëtar i IRGC, që kishte ndihmuar në zhvillimin e programit të raketave.

Sërish Teherani akuzoi Izraelin. Operacionet izraelite në Iran, kanë synuar edhe mbledhjen e informacioneve sekrete. Në vitin 2018, shërbimi sekret izraelit shtiu në dorë një arkiv dokumentesh mbi punën e dikurshme me armët bërthamore nga Irani, të cilat hedhin më shumë dritë mbi aktivitetet e drejtuara nga Fahrizadeh.

Në fakt, ndërsa i prezantonte këto dokumente për publikun 2 vjet më parë, kryeministri i Izraelit, Benjamin Netanjahu, vuri në dukje rëndësinë e Fahrizadeh në programin bërthamor iranian duke thënë “fiksojeni mirë këtë emër”.

Fakti që Izraeli ka qenë kaq i suksesshëm në kryerjen e operacioneve të tilla të sofistikuara në territorin iranian, nxjerr sërish në pah dështimin e sigurisë së brendshme të regjimit iranian dhe cënueshmërinë e këtij vendi ndaj veprimeve të fshehta të huaja. Dhe kjo gjë e vendos Iranin para një dileme.

Teherani ka një motiv për të shmangur shfaqjen si i dobët. Vendi është goditur me sukses dhe në mënyrë të përsëritur gjatë vitit 2020, përkundër sfondit të një pandemie që qeveria e tij e ka pasur të vështirë ta frenojë.

LEXO EDHE:  Meta kundër Ramës/ Letër shfajësuese Trump

LEXO EDHE:  CNA.al “zgjon” Lulin/ Pasi lexon shkrimet, nxjerr Çimin në konferencë

Përveç vrasjes së 2 figurave të profilit të lartë dhe shpërthimit të Natanz, Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli duket se kanë vrarë në gusht po në Iran numri 2 të Al Kaedës, Abu Muhammad Lal-Masri. Ndërkaq, administrata Trump vazhdon të zgjerojë listën e individëve dhe entiteteve iraniane që janë objekt i sanksioneve, për të ushtruar presion mbi Iranin dhe për të komplikuar kthimin e administratës Bajden-Herris tek marrëveshja bërthamore e vitit 2015 – nga e cila Trump u tërhoq në vitin 2018.

Reagimi i Iranit ndaj këtyre ngjarjeve ka qenë i llogaritur dhe i kalibruar. Ai është përpjekur të ekuilibrojë dy objektiva potencialisht konfliktuale:shmangien e lënies së këtyre veprimeve pa asnjë përgjigje, dhe frenimi i përshkallëzimit të mëtejshëm të tensioneve, që do të nxiste potencialisht veprime direkte ushtarake nga Shtetet e Bashkuara.

Me këtë lloj qasje, Irani ka pasur disa dështime të turpshme:Në janar, pak pas vrasjes së Sulejmanit, Irani goditi dy baza në Irak ku ndodhen forcat amerikane. Ky hap ishte menduar të ishte i pari, ndërsa disa të tillë me synim rivendosjen e parandalimit, dhe hakmarrjen për Sulejmanin.

Por IRGC rrëzoi më pas aksidentalisht një avion ukrainas, duke vrarë të gjithë 176 pasagjerët dhe ekuipazhin në bord, dhe më pas kërkoi ta fshihte gabimin. Ai incident ishte shumë i turpshëm për forcat e armatosura iraniane, të cilat u treguan jo vetëm të paafta për të mbrojtur një komandant të lartë ushtarak, por gjithashtu vranë civilë të pafajshëm.

Nëse Irani do të hakmerret për vrasjen e Fahrizadeh, ai do t`a bëjë këtë gati me siguri, në një mënyrë të qëllimshme dhe të kalibruar. Me gjasë do të zgjidhë disa mënyra që i lejojnë të mohojë autorësinë, siç bën shpesh, përfshirë operacionet kibernetike dhe sulmet përmes palëve të treta.

Gjithsesi, Teherani rrezikon sërish të provokojë një reagim zinxhir. Izraeli mund të zgjedhë të kundërpërgjigjet, dhe çdo veprim i tillë mund të komplikojë më tej një rikthim të SHBA-së tek marrëveshja bërthamore, duke i mohuar Iranin lehtësimin aq shumë të nevojshëm të sanksioneve ekonomike.

Në një skenar të tillë, i ashtuquajturi “durim strategjik” i ndjekur nga Irani gjatë 2 viteve të fundit nuk do t’i sillte asnjë dobi. Pavarësisht nga mënyra se si vendos të hakmerret Irani nga tani dhe deri në ditën e inaugurimit të Bajden në detyrë, asnjë nga opsionet e tij afatshkurtra nuk janë pa rreziqe.

Në një periudhë afatmesme, Teherani mund të bëhet më pak i prirur për të negociuar, përfshirë programin e tij të raketave, dhe mbështetjen për milicitë e ndryshme në rajon. Në planin afatgjatë, udhëheqësit iranianë mund të arrijnë në përfundimin se vendi i tyre ka nevojë për një armë bërthamore, për t’i penguar kundërshtarët nga ndërmarrja e veprimeve të tilla në të ardhmen, pavarësisht nga kostot që lidhen me të./ Pështatur në shqip nga CNA.al.

How Will Iran React to Another High-Profile Assassination?

 

LEXO TE PLOTE

Blog

Kur dështojnë ekspertët, koston e paguajmë të gjithë

Publikuar

-

Nga

Kur dështojnë ekspertët, koston e paguajmë të gjithë

Nga David Mamet “The Wall Street Journal”

Të pasurit dhe të fuqishmit, duhet të zgjerojnë vazhdimisht operacionet e tyre. Por edhe nëse e lënë kapitalin e tyre të flejë, ata do të kenë nevojë për llogaritarë, agjentë të aksioneve dhe këshilltarë. E si do t’i zgjedhin këta vartës? Sipas mendimit që japin këshilltarët e tjerë.

Ata që janë më pranë shefit do të kenë më shumë ndikim. Ky është rasti edhe për pushtetin qeveritar. Në një lloj kuptimi ne të gjithë jemi budallenj, pasi askush nuk mund të dijë gjithçka. Atëherë të gjithë duhet t’u besojmë të tjerëve për ekspertizën që zotërojnë, dhe që të gjithë bëjmë gabime.

Tmerri i një ekonomie të komanduar, nuk është se zyrtarët do të bëjnë gabime, por që ato gabime nuk do të pranohen apo korrigjohen ndonjëherë. Po në lidhje me ekonominë tonë të tregut? Kush do të mbajë përgjegjësi për shkatërrimin e saj? Pa dyshim që shkatërrimi i saj u bë për arsye madhore si jeta e njeriut, por karantina nuk arriti atë që duhej të përmbushte.

Dhe ne e kemi edhe më herët këtë lloj paaftësie të paturpshme. Kujtoni pak profesor Frederik Lindeman, një këshilltar i ngushtë i Uiston Çërçillit gjatë Luftës së Dytë Botërore. Ai kishte një akses të veçantë tek kryeministri. Ekspertët e tjerë, nuk mund t’i afroheshin Çërçillit, nëse nuk kalonin përmes Lindemanit.

Ai u grind me të gjithë ata që i konsideronte si një kërcënim. Pozicioni i tij u kërcënua veçanërisht nga Sër Henri Tizard, shkencëtari që ndihmoi në zhvillimin e radarit, një nga shpikjet më të dobishme gjatë luftës. Natyrisht Lindeman e tallte atë.

Më vonë, Lindeman hodhi poshtë mundësinë që gjermanët të zhvillonin një raketë me karburant të lëngshëm, të aftë për të bombarduar Londrën, raketat V-2. Lindeman u nderua deri në fund të jetës së tij. Ose kujtoni pak këshilltarin shkencor të Josif Stalinit, Trofim Lisenkon.

Edhe ai kishte një qasje të privilegjuar tek shefi i madh. Lisenko besonte se bimët, ashtu si komunistët e mirë, mund të “edukoheshin”. Kështu sipas tij bizelet dhe gruri mund të “stërviteshin”që të rriteshin edhe në dimër. Duke vepruar sipas teorive të çmendura të  Lisenkos, Ministria sovjetike e Bujqësisë, shkatërroi të mbjellat në gjithë Euroazinë, duke shkaktuar vdekjen nga uria të10 milion njerëzve.

Më vonë idetë e tij ndikuan në politikat bujqësore në Kinën e Maos, dhe vranë disa miliona njerëz të tjerë. Por Lisenko ishte një lajkatar i talentuar. Ai i  mbijetoi sundimi tëStalinit dhe Nikita Hrushovit, duke vdekur në paqe në vitin 1976. Tani kemi ndryshimin e klimës, dhe alarmuesit e tij.

Në vitin 2001, një raport nga Paneli Ndërqeveritar për Ndryshimin e Klimës,iu referua një studimi të kohëve të fundit, duke pretenduar se temperatura e Tokës ishte rritur në mënyrë dramatike gjatë periudhës që përkon me futjen në përdorim të lëndëve djegëse fosile. Media e mbështetur nga ato pjesë të “komunitetit shkencor” që ajo zgjodhi të vlerësonte, e paraqiti këtë analizë si të ishte një fakt i padiskutueshëm. Në fakt, ajo ishte e mbushur plot me probleme. Tani së fundmi kemi pandeminë e Covid-19.

LEXO EDHE:  Foto/ Rudina Hajdari takime me familjen “Trump” në SHBA

LEXO EDHE:  Arrestimi i Arbër Çekajt/ Reagon ambasada e SHBA-ve në Tiranë

“The Neë England Journal of Medicine”,raporton se maskat janë të padobishme jashtë mjediseve spitalore, dhe ka shumë pak gjasa që dikush të preket nga koronavirusi, si pasojë e një “ndërveprimi ​social ​në një ambient publik”. Lajm i lumtur, me përjashtim të faktit se të njëjtët ekspertë u tërhoqën një javë më vonë.

E çfarë dëmesh mund të shkaktojë mbyllja? Një pandemi u lejua ta shkatërronte ekonominë amerikane. Dhjetëra miliona janë pushuar nga puna, dhe mbulojnë fytyrat me maska kur ecin rrugëve nga frika e fqinjëve të tyre.

Një miku im ka një restorant. Ai po shkon drejt falimentit. Ai kishte disa tavolina jashtë, por dimri po afrohet, ndaj po porosit ngrohëse të reja deri në pranverën e ardhshme. Për momentin por reziston. Dikush “lejohet“ të ulet në tryezat e restorantit të tij dhe të hajë pa maskë. Në fakt, si do të hante dikush duke mbajtur një maskë?

A e di virusi se dikush është ulur aty?Ai përshëndeti dy klientë të rregullt mbrëmjen e shkuar,dhe u ul në tryezën e tyre për të biseduar. E hoqi maskën. Klienti e informoi atë se rregullorja thotë që punonjësve të një restoranti u kërkohet me ligj që të mbajnë maskë ​​në çdo kohë.

Pronari e vuri maskën në fytyrë dhe u ngrit. Por a e di virusi se ai është punonjës i restorantit? Me kë do të zihej ai, duke qenë vetë punonjës dhe pronar? Me virusin?Virusi këtu është qeveria – ose të paktën të paaftët që këshillojnë sundimtarët tanë, dhe që nuk mund të pranojnë legjitimitetin e mendimit kundër. Në mungesë të ndërhyrjes, ky virus mund të vrasë në fund organizmin pritës./Përshtati në shqip CNA.al

 

 

LEXO TE PLOTE