Connect with Us

Ja pse situata nga Covid-19, mund të përkeqësohet shumë këtë dimër

Shëndeti

Ja pse situata nga Covid-19, mund të përkeqësohet shumë këtë dimër

Publikuar

-

Ja pse situata nga Covid-19, mund të përkeqësohet shumë këtë dimër

Dimri po afrohet me shpejtësi në Hemisferën Veriore, dhe studiuesit paralajmërojnë se shpërthimet epidemike të Covid-19 ka të ngjarë të përkeqësohen, sidomos në ato rajone që nuk kanë nën kontroll përhapjen e virusit.

“Ky virus do të ketë një periudhë kulmore”- thotë Dejvid Relman, mikrobiolog në Universitetin e Stanfordit në Kaliforni. “Ne do të përballemi me disa muaj shumë vështirë”- thekson ai. Infeksionet e shkaktuara nga shumë viruse të frymëmarrjes, përfshirë gripin dhe disa koronaviruse të tjerë, shtohen në dimër dhe bien në verë.

Studiuesit thonë se është shumë herët për të thënë nëse SARS-CoV-2, do të bëhet një virus sezonal. Por dëshmi në rritje, sugjerojnë që një efekti i vogël sezonal ndoshta do të kontribuojë në shpërthime epidemik më të mëdha në dimër, në bazë të asaj që dihet se si përhapet virusi dhe mënyrës sesi sillen njerëzit gjatë muajve të ftohtë të vitit.

Njerëzit qëndrojnë më shpesh në ambiente të brendshme me një ajrosje të dobët, gjë që do të rrisë rrezikun e transmetimit, thotë Mauricio Santilana, matematikan në Shkollën Mjekësore të Harvardit në Boston, i cili modelon përhapjen e sëmundjes.

Por edhe nëse ka një efekt të vogël sezonal, nxitësi kryesor i përhapjes së shtuar të Covid-19, do të jetë numri i madh i njerëzve që janë akoma të ndjeshëm ndaj infeksionit, thotë Rejçëll Bejker, epidemiologe në Universitetin Prinston në NjuXhersi.

“Deri më tani faktori më i madh që do të ndikojë në madhësinë e një shpërthimi epidemik, do të jenë masat e kontrollit si distancimi social dhe mbajtja e maskës”- thotë Bejker. Tendencat sezonale në infeksionin viral, diktohen nga faktorë të shumtë, përfshirë sjelljen e njerëzve dhe vetitë e virusit.

Disa viruse nuk pëlqejnë temperaturat e larta dhe lagështinë e madhe. Eksperimentet laboratorike kanë zbuluar se SARS-CoV-2 favorizohet nga moti i ftohtë dhe i thatë, sidomos në ambientet ku nuk bien rrezet e diellit.

Për shembull, rrezatimi ultraviolet artificial mund të inaktivizojë grimcat SARS-CoV-2 në sipërfaqe dhe në aerosole, sidomos në temperatura rreth 40 gradë Celcius. Virusi që është në gjendje të infektojë, degradon më shpejt në sipërfaqe në mjedise më të ngrohta dhe më të lagështa.

Në dimër, njerëzit priren të ngrohin shtëpitë e tyre deri në temperaturën 20 gradë Celcius, dhe ajri është i thatë dhe jo shumë i ajrosur, thotë Dilan Morris, biolog matematikor në Prinston. “Kushtet e brendshme në dimër, janë mjaft të favorshme për këtë virus”- thekson ai.

LEXO EDHE:  Tritan Kalo flet për gjendjen e 4 pacientëve në terapi intensive/ Thirrje të fortë qytetarëve

Për të vlerësuar nëse infeksionet nga një virus i veçantë rriten dhe bien sipas stinëve, studiuesit e studiojnë zakonisht përhapjen e tij në një vend specifik, shumë herë në vit, dhe për shumë vite. Por pa pasur shumë kohë në dispozicion, ata janë përpjekur të studiojnë ndikimin e sezoneve në transmetimin e SARS-CoV-2, duke analizuar nivelet e infeksionit në vende të ndryshme në të gjithë botën.

Një studim i botuar më 13 tetor,analizoi rritjen e infeksioneve me SARS-CoV-2 në 4 muajt e parë të pandemisë, përpara se shumica e vendeve të vendosnin masa të ashpra të kontrollit. Ai zbuloi se infeksionet rriteshin më shpejt në vendet me më pak dritë ultravjollcë, dhe parashikoi se nëse nuk ndërhyhet, rastet do të bien në verë dhe do të kulmojnë në dimër.

“Në dimër, rreziku rritet, por sërish mund të zvogëlohet në mënyrë dramatike rreziku personal falë sjelljes së mirë”-thotë Kori Merou, ekologe në Universitetin e Konektikatit, dhe një nga bashkë-autoret e studimit.

Por Fransua Kohen, një ekonomist mjedisor në Universitetin e Barcelonës në Spanjë, thotë se testimet ishin shumë të kufizuara në fillim të pandemisë. Për pasojë të dhënat vazhdojnë të jenë jo shumë të besueshme, ndaj është e pamundur të përcaktohet efekti i motit në përhapjen e virusit.

Bejker është përpjekur të analizojë efektin e klimës mbi modelin sezonal të rasteve gjatë një pandemie, duke përdorur të dhëna në lidhje me ndjeshmërinë ndaj lagështisë së një koronavirusi tjetër. Ajo dhe kolegët e saj modeluan rritjen dhe rënien e normave të infeksionit gjatë disa viteve në Nju Jork me dhe pa një efekt klimatik, dhe me nivele të ndryshme të masave të kontrollit.

Ata zbuluan se një efekt i vogël klimatik, mund të sjellë shpërthime epidemike të konsiderueshme kur ndryshojnë stinët, edhe nëse masat e kontrollit arrijnë ta përmbajnë deri diku përhapjen e virusit. Autorët sugjerojnë që masa më të rrepta kontrolli mund të jenë të nevojshme gjatë dimrit, për të zvogëluar rrezikun e shpërthimeve të tilla.

Por nëse do të shfaqet një model sezonal, apo si do të duket, kjo do të varet nga shumë faktorë që nuk janë kuptuar ende, përfshirë çështjen sa zgjat imuniteti, sa zgjat shërimi, dhe sa është e mundur që njerëzit të mund të ri-infektohen, thotë Kolin Karlson, biolog që studion sëmundjet në zhvillim në Universitetin Xhorxh në Uashington./ Scientificamerican.comPërshtatur nga CNA.al

Për të rejat më të fundit behuni pjesë e grupit tonë në facebook : City News Albania
KLIKO PER TE KOMENTUAR

Komentoni

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Shëndeti

Qindra të shtruar në spitale dhe 10 viktima/ Ministria e Shëndetësisë apel qytetarëve

Publikuar

-

Nga

Qindra të shtruar në spitale dhe 10 viktima/ Ministria e Shëndetësisë apel qytetarëve

Ministria e Shëndetësisë raporton se në 3 spitalet COVID, po trajtohen 469 pacientë, 15 në terapi intensive, 4 pacientë janë të intubuar.

Me gjithë përpjekjet e mjekëve, në 24 orët e fundit, kanë humbur jetën 10 qytetarë me Sars-Cov2 pozitiv në spitalet COVID:

3 qytetar nga Tirana, 3 qytetar nga Durrësi, 2 qytetar nga Fieri, 1 qytetar nga Vlora, 1 qytetar nga Gjirokastra, të moshave nga 44 në 85 vjeç.

Ministria e Shëndetësisë i shpreh ngushëllime familjarëve të të ndjerëve dhe i drejtohet me një apel të gjithë qytetarëve që të bashkëpunojnë në kufizimin e përhapjes së infeksionit.

LEXO EDHE:  Video-Taulant Muka bën thirrjen urgjente/ Covid-19 është mes nesh, të mos kalojmë nga njëri ekstrem në tjetrin

LEXO EDHE:  Covid-19/ Sa rrezikojmë kur udhëtojmë me avion?

Ministria  deklaron se të gjithë qytetarët duhet të respektojnë rregullat, për ruajtjen e distancimit fizik, mbajtjen e maskës në çdo ambient jashtë shtëpisë dhe kujdesin për higjenën./ CNA.al

LEXO TE PLOTE

Shëndeti

Bilanci nga Covid-19/ Ja sa persona janë konfirmuar pozitivë në 24 orë

Publikuar

-

Nga

Infektohen me Covid 7 mësues në Korçë/ Pezullohet mësimi

Ministria e Shëndetësisë dhe Mbrojtjes Sociale ka përditësuar shifrat në 24 orët e fundit në vend.

Mësohet se janë kryer 2.174 testime, prej të cilave 397 janë testime janë kryer për arsye depistimi.

Në 24 orët e fundit kanë rezultuar pozitivë 656 qytetarë. Rastet pozitive të konfirmuara në 24 orët e fundit janë identifikuar në këto bashki:

131 raste në Tiranë, 78 në Lezhë, 47 në Gjirokastër, 46 në Krujë, 44 në Durrës, 31 në Vlorë, 28 në Berat, 27 në Sarandë, 24 në Elbasan, nga 22 raste në Kavajë, Përmet, 18 në Kukës, nga 17 raste në Kurbin, Lushnje, nga 16 raste në Librazhd, Gramsh, 15 në Tropojë, 12 në Pukë, 11 në Malësi e Madhe, nga 7 raste në Tepelenë, Kolonjë, nga 5 raste në Mat, Bulqizë, 3 në Korçë, 2 në Dibër, nga 1 rast në Fier, Pogradec, Delvinë, Peqin, Kuçovë.

Në 24 orët e fundit janë shëruar 321 qytetarë, duke e çuar numrin e të shëruarve 17.352 që nga fillimi i epidemisë.

Aktualisht në 3 spitalet COVID, po trajtohen 469 pacientë, 15 në terapi intensive, 4 pacientë janë të intubuar.

Me gjithë përpjekjet e mjekëve, në 24 orët e fundit, kanë humbur jetën 10 qytetarë me Sars-Cov2 pozitiv në spitalet COVID:

3 qytetar nga Tirana, 3 qytetar nga Durrësi, 2 qytetar nga Fieri, 1 qytetar nga Vlora, 1 qytetar nga Gjirokastar, të moshave nga 44 në 85 vjeç.

Ministria e Shëndetësisë dhe Mbrojtjes Sociale i shpreh ngushëllime familjarëve të të ndjerëve.

LEXO EDHE:  Video-Taulant Muka bën thirrjen urgjente/ Covid-19 është mes nesh, të mos kalojmë nga njëri ekstrem në tjetrin

LEXO EDHE:  Bilanci i 24 orëve/ Tre viktima dhe qindra të infektuar me Covid-19

U drejtohemi me një një apel për të gjithë qytetarët që të bashkëpunojnë në kufizimin e përhapjes së infeksionit, duke respektuar rregullat, duke mbajtur maskën, duke shmangur grumbullimet, duke ruajtur distancën dhe higjienën.

Për çdo shenjë të sëmundjes duhet të kontaktoni mjekun tuaj të familjes. Nëpërmjet linjës së gjelbër falas 0800 40 40 mund të lidheni me mjekun e familjes dhe të merrni informacionin e nevojshëm për COVID19.

Urgjenca Kombëtare është 24/7 në shërbim 24/7. Telefononi 127 nëse dyshoni se jeni të prekur nga Covid19 dhe për çdo urgjencë mjekësore.

COVID-19 – Statistika (26 Nëntor 2020)

Raste të reja ditore 656
Të shëruar ne 24 orë 321
Të shtruar në spitale 469
Humbje jete në 24 orë 10
Testime ditore 2.174
Testime totale 182.016
Raste pozitive 35.600
Raste të shëruara 17.352
Raste Aktive 17.495
Humbje jete 753

Shpërndarja gjeografike e rasteve aktive sipas qarqeve:

Tiranë 8904
Fier 1360
Durrës 1312
Korçë 953
Vlorë 875
Shkodër 870
Elbasan 827
Lezhë 757
Berat 524
Gjirokaster 551
Kukës 392
Dibër 170./ CNA.al

LEXO TE PLOTE

Shëndeti

Cilat janë grupet e gjakut më rezistentë ndaj Covid-19

Publikuar

-

Nga

Sipas një studimi të ri shkencor kanadez, grupet e gjakut ndikojnë në infektimin me koronavirus.

Në bazë të të dhënave të studimit të fundit, njerëzit me grupin e gjakut O kanë mesatarisht 12% më pak të ngjarë të infektohen me koronavirus në krahasim me grupet e tjera të gjakut.

Gjithashtu, personat me një grup gjaku negativ (O-, A-, B- ose AB-) kanë një rrezik 21% më të ulët të infektimit me koronavirus sesa ata me një grup gjaku pozitiv.

Gjithashtu, njerëzit me grupin e gjakut O kanë 13% dhe 19% më pak të ngjarë të kenë simptoma të rënda Covid-19 ose të vdesin nga Covid-19. Prandaj, personat me grup gjaku negativ O- janë më pak të rrezikuar se çdo grup gjaku tjetër.

Sipas studimit rreziku i infektimit nga SARS-CoV-2 është 15% më i lartë për grupin AB se sa për grupin A dhe 5% më i ulët për grupin O sesa për grupin A. Personat me grupin B kanë një rrezik 21% më të lartë të infektohen me Covid-19 sesa ata me grupin A.

Studiuesit, të udhëhequr nga Dr. Joel Ray i Shkollës së Mjekësisë të Universitetit të Torontos dhe Spitalit St. Michael, analizuan testet e gjakut të 225,556 personave me një moshë mesatare 54.

44% prej tyre kishin grupin O, 36% grupin A, 15% B dhe 5% AB.

Zbulimi i studimit kanadez është në përputhje me ato të një gruaje më të vjetër kineze, e cila ishte e para që zbuloi se jo të gjitha grupet e gjakut kanë të njëjtin rrezik të infektimit me koronavirus.

LEXO EDHE:  Bilanci i 24 orëve/ Tre viktima dhe qindra të infektuar me Covid-19

LEXO EDHE:  Video-Taulant Muka bën thirrjen urgjente/ Covid-19 është mes nesh, të mos kalojmë nga njëri ekstrem në tjetrin

Një studim kinez, i cili mori në studim 2,173 pacientë me Covid-19 në tre spitale në Wuhan dhe zonën përreth Hubei zbuloi se shkalla e vdekshmërisë nga Covid-19 ishte më e lartë në grupin e gjakut A (41% të të gjitha viktimave), ndërsa përqindja e njerëzve me të njëjtin grup gjaku në popullatën Wuhan ishte 34%. Nga ana tjetër, shkalla e vdekshmërisë së njerëzve me Covid-19 me grupin O ishte më e ulët (25%) krahasuar me përqindjen e grupit O- në popullatën e përgjithshme (32%).

Çdo person i përket një prej tetë grupeve të gjakut. Këto grupe janë nënkategori të katër grupeve kryesore të sistemit ABO (A, B, AB ose O). Sipas sistemit rhesus (Rh) këto katër grupe ndahen në Rh pozitiv (+) ose Rh negativ (-), duke krijuar tetë lloje ose grupe themelore të gjakut: O-, O +, B-, B +, A-, A +, AB- ose AB +.

Sistemi Rhesus u zbulua në vitin 1939 dhe bazohet në praninë e antigjeneve , kryesisht të antigjenit D. Antigjenet janë molekula që lidhen me një antitrup. Një person mund ose nuk mund të ketë faktor Rh (antigjen D) në sipërfaqen e qelizave të kuqe të gjakut, kështu që ata klasifikohen si rezus pozitiv (Rh +) ose negativ (Rh-).

Jo të gjitha grupet e gjakut janë në përputhje me njëri-tjetrin. Kjo është për shkak të antitrupave të ndryshëm që çdo person ka në varësi të grupit të gjakut.

LEXO TE PLOTE