Connect with Us

Video-Maskat, bëjnë apo s’bëjnë punë?

Shëndeti

Video-Maskat, bëjnë apo s’bëjnë punë?

Publikuar

-

Me koronavirusin SARS-CoV-2 ende aktiv dhe në gjendje të qarkullojë në mesin e popullatës, mbajtja e maskës mbetet një ide e mirë: pavarësisht nga detyrimet dhe vendimet e qeverive, dhe qoftë edhe nëse zgjidhni ato prej pambuku, qofshin të blera apo të bëra vetë. Konfirmimi vjen nga një studim i fizikës së lëngjeve i kryer në Florida, një nga shtetet e SHBA aktualisht më i prekur nga Covid, me një numër rastesh që rriten në mënyrë eksponenciale. Shkencëtarët kanë simuluar emetimin e spërklave të pështymës që ne i shpërndajmë në ajër në një masë më të madhe kur kollitemi dhe teshtijmë, dhe të cilat mund të përmbajnë grimcat virale. Dhe ata zbuluan se maskat – përfshirë ato jo mjekësore – mund të shkurtojnë ndjeshëm distancat në të cilat kalojnë këto spërkla.

MASKA PERBALLE

Studiuesit në Florida Atlantic University lidhën kokën e manekinit me një makinë mjegullbërëse dhe përdorën një pompë për të lëshuar një përzierje të ujit të distiluar dhe glicerinës (“pështyma e infektuar”) nga goja. Nën dritën e lazerit, teshtitja e rreme u shfaq si re avujsh të gjelbër që përhapen nëpër hapësirë. Në këtë pikë, ekipi vendosi disa pajisje mbrojtëse jo-kirurgjikale para gojës dhe hundës së manekinit: një shami pambuku të palosur, një shall me një shtresë, një maskë pambuku e bërë në shtëpi me dy shtresa, duke përdorur një pëlhurë të trashë pambuku, dhe një maskë në formë guaske, jo-sterile si ato që shiten në farmaci.

MBROJTJE RECIPROKE

Pa maskë, rregullat jo gjithmonë të respektuara të distancimit fizik vlejnë shumë pak, sepse spërklat – demonstron eksperimenti – udhëtojnë deri në 3.7 metra nga goja. Sidoqoftë, maskat e kanë shkurtuar këtë rrugëtim të tyre në mënyrë të qartë: kur manekini mbante atë prej pambuku, spërklat arrinin vetëm një cm larg fytyrës, megjithë disa “humbje” fiziologjike të spërklave, në pikat ku pëlhura puthitej më keq. Maskat e farmacive gjithashtu funksiononin mirë, duke zvogëluar diapazonin e spërklave në vetëm 20 cm nga fytyra. Siç pritej, shalli me një shtresë dhe shamia nuk ishin aq efektive. Sidoqoftë, përdorimi i tyre lejoi që grimcat e rreme virale të arrinin respektivisht një metër dhe 30 cm larg gojës.

LEXO EDHE:  VIDEO/ Pas ndeshjes me serbët, polici kërcënon tifozin: Unë të fus plumbin!

Eksperimenti që mund ta shihni të sintetizuar në vieon më poshtë, tregon – shkruajnë studiuesit – “se, edhe pse maskat jo mjekësore të testuara mundësojnë gjithësesi nivele të ndryshme të përhapjes së lëngjeve, ato janë gjithësesi efikase në pengimin e përhapjes së spërklave më të mëdha të frymëmarrjes”. / bota.al

Për të rejat më të fundit behuni pjesë e grupit tonë në facebook : City News Albania
KLIKO PER TE KOMENTUAR

Komentoni

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Shëndeti

“Maska është e nevojshme”/ Brataj: Ato me valvul nuk duhen përdorur!

Publikuar

-

Nga

“Maska është e nevojshme”/ Brataj: Ato me valvul nuk duhen përdorur!

Në një kohë kur shumë qytetarë kanë kundërshtuar vendimin për mbajtjen e maskave Kreu i Urgjencës Kombëtare, Skënder Brataj thotë se ajo është shumë e rëndësishme për të parandaluar përhapjen e saj.

Ai thotë se maskat të cilat nuk duhen përdorur janë ato me valvul. Kjo pasi sipas tij, maska filtron vetëm ajrin në hyrje dhe jo në dalje. Nëse një person është i infektuar, maska me valvul nuk e ndalon që të infektojë dikë tjetër.

Ne kami patur një ulje të vdekshmërisë. Maska nuk mund të bëjë dëm. Maskat më të mira mund t’i gjesh. Maskat me valvula nuk duhen përdorur. Ato janë bërë për ambientet me pluhura dhe janë për personel profesional. Ato janë për personel profesional. Unë jam mjek dhe punoj brenda në një repart me të infektuar me COVID dhe nuk kam se çfarë e infektoj atë. Maska me valvul më lejon që kur marr frymë, ajri kalon përmes filtrave, ndërsa kur nxjerr ajrin, valvula hapet dhe ajri nuk kalon përmes filtrave. Po ta kem jashtë maskën në një ambient të jashtëm, kur nxjerr ajrin, nëse jam i infektuar do ta nxjerr ashtu të infektuar pasi ajo nuk kalon tek filtrat. Maskat profesionale bëjnë filtrimin si në hyrje ashtu edhe në dalje” – tha Brataj në një intervistë për Report Tv,

LEXO EDHE:  Mjeku i infektuar me koronavirus këshilla qytetarëve/ “E kam kaluar në kushte shtëpie”

LEXO EDHE:  Lleshaj "dhëmbë për dhëmbë" me Ademin/ "Justifiko pagën, bëj punën tënde pa humbur kohë"

Mjeku thotë se situata aktualisht nën kontroll, pasi pavarësisht nga rritja e të infektuarve, numri i viktimave është njësoj. Kjo tregon që njerëzit kanë gjetur mënyrën për të përballuar deri në njëfarë niveli, koronavirusin.
“Puna shkencore po vijon. Sot ne kemi numrat 3 fish të mars-prillit të të infektuarve por viktimat janë njësoj. Nuk është fakti i zhdukjes së këtij virusi por kontrolli i saj përmes terapive intensive. Dhe në vendet e tjera, numri i të vdekurve dhe atyre në gjendje të rëndë nuk është njësoj me numrin e të infektuarve. Nuk ka ende një terapi, antiviral anticovid. Janë antiviralët që janë përdorur nga të gjithë. Remdisivir u përdor në fillim tek Ebola në Afrikë. Remdesivir nuk tregoi ndonjë superioritet nga antiviralët e tjerë. Vaksina mendoj se do të jetë e gatshme në fillim të vitit tjetër” – shprehet Brataj./CNA.al

LEXO TE PLOTE

Shëndeti

Studimi/ E ftohura mund t’ju mbrojë nga Covid-19

Publikuar

-

Nga

Një studim i ri tregon se pas një të ftohure personi mund të jetë më i aftë për t’i rezistuar një goditjeje të rëndë nga COVID-19.

Pacientët me COVID-19, të cilët kohët e fundit ishin infektuar me një virus të të ftohurës së zakonshme, kishin më pak të ngjarë të vdisnin ose të duhej t’i nënshtroheshin kujdesit intensiv, krahasuar me ata që nuk ishin ftohur kohët e fundit, sipas studimit të botuar së fundmi në Revistën e Hulumtimit Mjekësor.

Por studiuesit paralajmërojnë se është shumë herët për të thënë me siguri nëse ekspozimi në të kaluarën ndaj të ftohurës ndihmon ose pengon sistemin imunitar për të luftuar COVID-19.

COVID-19 shkaktohet nga një koronavirus i ri i quajtur SARS-CoV-2. Por “njerëzit janë infektuar me koronavirusë [të tjerë] për një kohë shumë shumë të gjatë”, tha autori i studimit Manish Sagar, profesor i mjekësisë në Universitetin e Bostonit. “Ne kemi katër … koronavirusë aktualisht që janë sezonalë dhe shkaktojnë të ftohurën e zakonshme”.

LEXO EDHE:  Mjeku i infektuar me koronavirus këshilla qytetarëve/ “E kam kaluar në kushte shtëpie”

LEXO EDHE:  OBSH publikon raportin ditor/ Numër rekord të infektuarish në rang global

Pyetja, shtoi ai, është “nëse pasja e një infeksioni të mëparshëm me koronavirusët e të ftohurës së zakonshme çon në ndonjë lloj mbrojtjeje kundër SARS-CoV-2”.

Ftohjet e zakonshme dhe COVID-19

Pas rikuperimit nga një infeksion viral, trupi mban një masë të vogël të antitrupave dhe qelizave T që luftojnë mikrobet, të cilat ndihmojnë në mbrojtjen kundër një infeksioni të dytë nga i njëjti virus.

Studiuesit u “tronditën” kur gjetën qelizat T që diktojnë SARS-CoV-2 në gjakun e pacientëve që nuk ishin ekspozuar ndaj virusit, tha autori i studimit Sydney Ramirez, imunolog dhe studiues i sëmundjeve infektive në Institutin La Jolla për Imunologjinë.

Në një studim pasues, studiuesit treguan se këto qeliza T kishin mbetur nga ekspozimi ndaj koronavirusëve të zakonshëm që shkaktojnë ftohjen./VOA

LEXO TE PLOTE

Shëndeti

Studimi i ri i shkencëtarëve me “mushkëritë artificiale”/ Ja si Coronavirus infekton qelizat njerëzore në “përparim të madh”

Publikuar

-

Nga

Studimi i ri i shkencëtarëve me “mushkëritë artificiale”/ Ja si Coronavirus infekton qelizat njerëzore në “përparim të madh”

Mushkëritë e vogla artificiale të rritura në një laborator nga qelizat burimore të rritura kanë lejuar shkencëtarët të shikojnë se si koronavirusi infekton mushkëritë në një ‘përparim të madh’.

Studiuesit nga Universiteti Duke dhe Universiteti i Kembrixhit prodhuan mushkëri artificiale në dy studime të pavarura dhe të veçanta për të ekzaminuar përhapjen e Covid-19.  Modelet e ‘mushkërive të gjalla’ minimizojnë qeskat e vogla të ajrit që marrin oksigjenin që thithim, që dihet se janë vendet ku ndodhin dëmtimet më serioze të mushkërive nga virusi vdekjeprurës.

Në të dy studimet, modelet 3D të mushkërive min janë rritur nga qelizat staminale që riparojnë pjesët më të thella të mushkërive kur sulmet SARS-CoV-2 – të njohura si qeliza alveolare.  Deri më sot, ka pasur më shumë se 40 milion raste të COVID-19 dhe pothuajse 1.13 milion vdekje në të gjithë botën.

Indet kryesore të synuara të SARS-CoV-2, veçanërisht në pacientët që zhvillojnë pneumoni, duket se janë alveola, sipas ekipit të Cambridge.  Ata nxorrën qelizat alveola nga indet e dhuruara dhe i riprogramuan përsëri në fazën e tyre të mëparshme të ‘qelizave burimore’ dhe i detyruan ata të rriteshin në struktura 3D të vetë-organizimit si alveolare që imitojnë sjelljen e indeve kryesore të mushkërive.

Dr Joo-Hyeon Lee, bashkë-autor i një studimi të Cambridge, tha që ne ende dimë çuditërisht pak sesi SARS-CoV-2 infekton mushkëritë dhe shkakton sëmundje. Të dy ekipet infektuan modele me një lloj SARS-CoV-2 për të kuptuar më mirë se kush përhapet virusi dhe çfarë ndodh në qelizat e mushkërive në përgjigje të sëmundjes.  Ekipi i Kembrixhit punoi me studiues nga Koreja e Jugut për të marrë një mostër të virusit nga një pacient i cili ishte infektuar në janar pasi kishte udhëtuar në Wuhan. Duke përdorur një kombinim të imazheve fluoreshente dhe analizave gjenetike të qelizave të vetme, ata ishin në gjendje të studionin se si qelizat iu përgjigjën virusit. Kur modelet 3D u ekspozuan ndaj SARS-CoV-2, virusi filloi të kopjohet shpejt, duke arritur infeksionin e plotë qelizor vetëm gjashtë orë pas infektimit. Replikimi mundëson që virusi të përhapet në të gjithë trupin, duke infektuar qelizat dhe indet e tjera, shpjegoi ekipi hulumtues i Kembrixhit.

LEXO EDHE:  Lleshaj “dhëmbë për dhëmbë” me Ademin/ “Justifiko pagën, bëj punën tënde pa humbur kohë”

LEXO EDHE:  U rikthye pas 48 vitesh në repartin e Infektivit/ Basha uron shërim të shpejtë për doktor Dhimitër Krajën

Afërsisht në të njëjtën kohë, qelizat filluan të prodhonin interferone – proteina që veprojnë si sinjale paralajmëruese për qelizat fqinje, duke u thënë atyre që të aktivizojnë mbrojtjen e tyre. Pas 48 orësh, interferonet shkaktuan përgjigjen imune të lindur – linja e parë e saj e mbrojtjes – dhe qelizat filluan të luftonin përsëri kundër infeksionit. Gjashtëdhjetë orë pas infektimit, një nëngrup i qelizave alveolare filloi të shpërbëhej, duke çuar në vdekjen e qelizave dhe dëmtimin e indit të mushkërive. Megjithëse studiuesit vunë re ndryshime në qelizat e mushkërive brenda tre ditëve nga infektimi, simptomat klinike të COVID-19 ndodhin rrallë kaq shpejt dhe ndonjëherë mund të duhen më shumë se dhjetë ditë pas shfaqjes së ekspozimit.  Ekipi thotë se ka disa arsye të mundshme për këtë. Mund të duhen disa ditë nga depërtimi i parë i virusit në traktin e sipërm respirator deri në arritjen e tij në alveola./ CNA.al

LEXO TE PLOTE