Connect with Us

Si e shmangin studiuesit prekjen nga Covid-19?

Shëndeti

Si e shmangin studiuesit prekjen nga Covid-19?

Publikuar

-

Nga Grace C.Roberts “The Conversation”

* Në mbarë botën, virologët në laboratorë po trajtojnë vazhdimisht shtame të SARS-CoV-2, virusi që shkakton Covid-19, si pjesë e kërkimit global për të kuptuar më shumë rreth tij, dhe me shpresë për t`a kapërcyer sa më shpejt këtë pandemi. Ne e dimë që SARS-CoV-2 është shumë infektiv, dhe mund të jetë vdekjeprurëse nëse futet brenda trupit tonë.

Prandaj është jetike që këta shkencëtarë të jenë të mbrojtur nga infektimi. Por kjo nuk është asgjë e re. Virologët, merren rregullisht me studimin e sasive të mëdha të virusit në forma shumë më të përqendruara sesa mund të hasen në botën e jashtme. Atëherë, si ia dalim të mos prekemi nga këta patogjenë?

Ka shumë nivele të ndryshme mbrojtjeje që përdorim, por ajo që vjen gjithçka është besimi dhe përgjegjësia. Para se ne të kemi qasje tek viruset e reja në laborator, duhet të marrim leje nga autoriteti përkatëse qeveritar. Ne i informojmë ata se çfarë synojmë të bëjmë me virusin, dhe tregojmë se mund të punojmë me të në një mjedis të sigurt.

Ne hartojmë dokumente që përshkruajnë në detaje mënyrën e trajtimit të patogjenëve, në mënyrë që të gjithë të qëndrojnë të sigurt. Kjo përfshin përdorimin e kapakëve të specializuar për të ruajtur mostrat e virusit, për të parandaluar derdhjet, dhe trajtimin e të gjitha lëngjeve si infektive, edhe nëse ai mund të jetë një shishe me ujë të sterilizuar të sapohapur.

Shkencëtarët që punojnë me këta viruse të rrezikshëm, i nënshtrohen një trajnimi të rëndësishëm. Këtu përfshihen kualifikimet akademike dhe përvoja laboratorike, por edhe udhëzimet specifike për trajtimin e patogjenëve në mënyrë të sigurt. Çdo përdorues duhet të ketë një numër minimal orësh trajnimi, duke mbuluar të gjitha procedurat e përdorura në institucion, dhe që në fund merr firmën e një virologu me përvojë dhe një oficeri të bio-sigurisë.

Nga ana tjetër, ne kemi dhoma të veçanta për punën me viruset, dhe ambientet të tjera për punët që nuk kanë lidhje me të. Viruset e rrezikshme, trajtohen në kabinete të specializuara që kontrollojnë fluksin e ajrit steril. Kjo e mbron përdoruesin nga patogjenët.

Në ajër dhe lëkurën tonë ka shumë mikrobe, dhe ne nuk duam që mostrat tona eksperimentale të kontaminohen me ndonjë nga ato. Në mjediset ku ka një kontroll më të rreptë, si ato ku studiohet SARS-CoV-2, e gjithë dhoma mbahet nën një presion negativ.

Pra, presioni i ajrit brenda laboratorit është më i ulët se presioni i ajrit jashtë tij.

Asnjë sasi ajri nuk mund të largohet nga këto dhoma pa kaluar një filtër special që largon patogjenët e mundshëm. Dollapët pastrohen me alkool para dhe pas përdorimit, ashtu si çdo gjë që merret brenda ose jashtë tyre. Përveç pastrimit të sipërfaqeve, gjithçka që përdoret brenda laboratorëve të virusit duhet të dezinfektohet para heqjes.

LEXO EDHE:  Erion Dasho ngre alarmin/ Shqipëria një nga vendet me vdekshmërinë më të lartë nga Covid-i në botë

Të gjitha pajisjet dezinfektohen kimikisht dhe pastrohen më pas me një autoklavë. Si një masë paraprake shtesë, kryhet një tymosje e rregullt, ku e gjithë dhoma mbyllet dhe mbushet me gaz formaldehid për të neutralizuar çdo patogjen të mundshëm. Pastaj janë pajisje mbrojtëse personale (PPE).

Nëse ndiqen protokollet dhe pajisjet përdoren në mënyrë korrekte, nuk duhet të ketë raste kur një punonjës në laborator ekspozohet ndaj një virusi. Fatkeqësisht, ne s’mund t’i parashikojmë të gjitha incidentet dhe shkencëtarët janë tek e fundit njerëz. Ndaj PPE janë thelbësore për një punë të sigurt në laborator.

Pajisje mbrojtëse personale, mbrojnë gjithashtu mostrat tona nga ne. Ne kemi shumë mikrobe dhe enzima në lëkurën tonë, që nuk i duam të jenë të pranishme në eksperimentet tona. Në laboratorët që trajtojnë patogjenë me një rrezik të ulët, shkencëtarët veshin mantele laboratorike dhe doreza, dhe ndonjëherë edhe mbrotëse për sytë kur është e nevojshme.

Patogjenët nuk ka gjasa të largohen nga kabineti. Por nëse largohen, do të shkaktonin sëmundje të lehta vetëm tek individë të shëndetshëm. Ndërkohë përdoren më shumë pajisje mbrojtëse kur punohet mbi patogjenët, që ka më shumë të ngjarë të transmetohen ose të shkaktojnë sëmundje më serioze, ose të dyja bashkë.

Në këto raste, vishen kostume të plota, të cilat janë hermetike. Studiuesit veshin këpucë të specializuara, nga 2 palë doreza. Për viruse si SARS-CoV-2 që infektojnë sistemin e frymëmarrjes, mbahen syze dhe maskat FFP3 për tu mbrojtur nga ekspozimi përmes frymëmarrjes ose përmes syve.

Por pavarësisht nga patogjeni, rregulloret, apo sistemi i sigurisë në një laborator, forma kryesore e mbrojtjes nga viruset janë vetë shkencëtarët. Gjithçka që diskutohet në këtë artikull është efektive vetëm nëse çdo shkencëtar në laborator ndjek të gjitha rregulloret dhe ka trajnimin e duhur.

Të gjithëve na duhet të mbajmë veten, kolegët tanë dhe botën e jashtme të sigurt. Ky kujdes është i rëndësishëm për jetën tonë të përditshme gjatë pandemisë. Nëse duam që ta mposhtim këtë pandemi, të gjithë duhet të mendojmë pak më shumë si virologët.

Shënim: Grace C.Roberts, studiuese shkencore në Virologji, Universiteti i Mbretëreshës në Belfast./ Përshtatur nga CNA.al

 

Për të rejat më të fundit behuni pjesë e grupit tonë në facebook : City News Albania

Komentoni

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Shëndeti

“Numri i infektimeve është i ulët”/ Najada Çomo paralajmëron lehtësim të masave

Publikuar

-

Nga

“Numri i infektimeve është i ulët”/ Najada Çomo paralajmëron lehtësim të masave

Shefja e Spitalit Infektiv që është kthyer në Covid 1, Najada Çomo tha se lehtësimi i masave do të ndodhë, por se duhet të jemi të kujdesshëm për atë që ndodh brenda spitaleve.

E ftuar në “Frontline”, Çomo foli dhe për procesin e vaksinimit, duke theksuar se deri tani janë mbi 600 mijë qytetarë që kanë marrë dozat anti Covid.

Sigurisht që mund të ketë lehtësime. Jemi në një kohë kur mund të kemi reduktime të masave të marra, por duke qenë i vëmendshëm për çfarë ndodh brenda spitaleve. Numri është i ulët për ata që dëgjojnë, por për ne që jemi brenda nuk është i ulët.

Vaksinimi është një armë e madhe për t’u mbrojtur dhe mbi të gjitha për t’u mbrojtur nga format e rënda të virusit.

Efektet anësore kanë qenë minimaliste në grupet që janë vaksinuar. Më mirë të kesh disa efekte anësore si dhimbje muskulare, një temperaturë e moderuar, një dhimbje në vendin ku është injektuar vaksina, krahasuar me sëmundshmërinë e cila është problematike në një pjesë të rasteve. Vaksina krijon dhe një efekt psikologjik pozitiv tek njerëzit për t’iu rikthyer normalitetit, pasi në fund të fundit nuk është vetëm sëmundja, por dhe shumë aspekte që duan njerëzit.

Lehtësimi i masave? Nuk parapëlqej të flas për një gjë që nuk e di saktë. Besoj do vendoset shpejt nga Komiteti i Ekspertëve.

Janë mbi 600 mijë të vaksinuar. Ritmi që po ecën popullata shqiptare në procesin e vaksinimit, unë ndihem e gëzuar që njerëzit janë shumë koshientë, të bindur për të bërë vaksinën dhe ka shumë pak që e refuzojnë”, tha Çomo.

LEXO TE PLOTE

Shëndeti

“Po hyjmë në zonë jeshile”/ Najada Çomo: Situata do përmirësohet nga qershori

Publikuar

-

Nga

“Po hyjmë në zonë jeshile”/ Najada Çomo: Situata do përmirësohet nga qershori

Shefja e Infektivit Najada Çomo, deklaroi se Shqipëria po hyn në një zonë jeshile tashmë.

Çomo thekson se këtë vit vendi ynë mund të presë turistë, duke shtuar se situata nga Covid do të përmirësohet nga qershori dhe më tej.

Kemi nga janari që kemi filluar vaksinimin. Ne lancojmë përditë numrin e të vaksinuarve, të të infektuarve dhe fataliteteve. Do jemi një vend, s’po them free, por do jemi vend që do kemi situatë mjaft të mire nga Covid në qershor e më pas dhe këtë gjë e tregojnë shifrat.

Vaksinat e bëra janë arma më e fortë. Shqipëria po hyn në zonë jeshile dhe urojmë të shkojë gjithçka në mënyrë pozitive. Situata është jo e lehtë, por drita jeshile është ndezur dhe duhet mbajtur e ndezur. Por, ky është virus tinzar, dhe duhet gjithmonë kujdes. Është një armatë e vaksinuar në vend dhe sidomos ata njerëz, që punojnë në hoteleri, në zona kyçe, pra ku ka përhapje të Covid”, tha Çomo.

Najada Çomo në një intervistë për Frontline nënvizon se virusi po eliminohet në mënyrë graduale, teksa thënë se mjekët kanë mirë-menaxhuar pandeminë.

LEXO EDHE:  Studiuesit: Të rinjtë janë më të vetmuar se të moshuarit

LEXO EDHE:  Nga Andi Bushati/ Të kapësh virusin me SPAK

Virusi po eliminohet në mënyrë graduale. Kjo sepse një pjesë e mirë e popullatës është vaksinuar. Procesi i vaksinimit uroj që të ecë me këto ritme. Një nga armët e fuqishme të frenimit të sëmundjes, është vaksinimi. Kryeministri Rama ka meritë për përmirësimin e situates nga koronavirusi, unë besoj se është kryeministri i duhur dhe në kohën e duhur, që dha shumë për të përmirësuar situatën nga Covid.

Duhet të mos harrojmë se popullata shqiptare, njësoj si popullatat e tjera, ka edhe sëmundje të tjera. Pra, janë edhe sëmundje të tjera, që sjellin pasojën e humbjes së jetës. Është krejt e pamundur që të fshehësh një vdekje nga Covid. Nuk ka gjasa dhe arsye pse të fshehim vdekjet nga koronavirusi. Po ne jemi ende në luftë. Popullata nuk duhet të ketë frikë, por duhet të mos humbim vëmendjen. Ne kemi mirë-menaxhuar pandeminë. Jemi e do jemi deri në fund në gatishmëri për punë”, u shpreh Çomo./CNA.al

LEXO TE PLOTE

Shëndeti

Infektimet vijojnë të mbeten të ulta/ Ja sa qytetarë kanë humbur jetën sot

Publikuar

-

Nga

Infektimet vijojnë të mbeten të ulta/ Ja sa qytetarë kanë humbur jetën sot

Ministria e Shëndetësisë dhe Mbrojtjes Sociale ka publikuar të dhënat e 24 orëve të fundit sa i përket situatës së pandemisë në vendin tonë.

Sipas të dhënave mësohet se në 24 orët e fundit janë kryer 2956 testime dhe kanë rezultuar pozitivë 45 qytetarë, ndërsa janë regjistruar dhe 3 viktima.

Rastet pozitive të konfirmuara janë identifikuar në këto bashki:

11 raste në Tiranë, 6 raste në Shkodër, 4 raste Korçë, Devoll,  3 raste në Librazhd, Pogradec, 2 raste në Vlorë, Sarandë, Skrapar, 1 rast në Durrës, Fier, Elbasan, Mirditë, Tropojë, Kolonjë, Gramsh, Pustec.

Në 24 orët e fundit janë shëruar 1,050 qytetarë, duke e çuar numrin e të shëruarve në 121,122 që nga fillimi i epidemisë.

Aktualisht në spitalet COVID po trajtohen 86 pacientë, 7 në terapi intensive, nga të cilët 3 pacientë janë të intubuar. 

Me gjithë përpjekjet e stafit mjekësor betejën me COVID19 nuk e kanë fituar 3 qyetetarë: 1 qytetar nga Gjirokastra, 1 qytetar nga Shkodra, 1 qytetar nga Gramshi, të moshave 60-87 vjeç. Ministria e Shëndetësisë dhe Mbrojtjes Sociale i shpreh ngushëllimet familjarëve të të ndjerëve.

LEXO EDHE:  Pozitiv në privat e negativ në shtet/ I riu kurohet për COVID pa e ditur nëse është infektuar

LEXO EDHE:  Studiuesit: Të rinjtë janë më të vetmuar se të moshuarit

Ministria e Shëndetësisë dhe Mbrojtjes Sociale u drejtohet qytetarëve të mos neglizhojnë asnjë shenjë të sëmundjes dhe të kontaktojnë për çdo dyshim me mjekun e familjes për të kryer testimin si dhe për ndjekjen dhe trajtimin ambulator në banesë. Telefononi në numri 127 të Urgjencës Kombëtare për çdo emergjencë apo referim në spital./CNA.al

LEXO TE PLOTE