Connect with Us

Si e shmangin studiuesit prekjen nga Covid-19?

Shëndeti

Si e shmangin studiuesit prekjen nga Covid-19?

Publikuar

-

Nga Grace C.Roberts “The Conversation”

* Në mbarë botën, virologët në laboratorë po trajtojnë vazhdimisht shtame të SARS-CoV-2, virusi që shkakton Covid-19, si pjesë e kërkimit global për të kuptuar më shumë rreth tij, dhe me shpresë për t`a kapërcyer sa më shpejt këtë pandemi. Ne e dimë që SARS-CoV-2 është shumë infektiv, dhe mund të jetë vdekjeprurëse nëse futet brenda trupit tonë.

Prandaj është jetike që këta shkencëtarë të jenë të mbrojtur nga infektimi. Por kjo nuk është asgjë e re. Virologët, merren rregullisht me studimin e sasive të mëdha të virusit në forma shumë më të përqendruara sesa mund të hasen në botën e jashtme. Atëherë, si ia dalim të mos prekemi nga këta patogjenë?

Ka shumë nivele të ndryshme mbrojtjeje që përdorim, por ajo që vjen gjithçka është besimi dhe përgjegjësia. Para se ne të kemi qasje tek viruset e reja në laborator, duhet të marrim leje nga autoriteti përkatëse qeveritar. Ne i informojmë ata se çfarë synojmë të bëjmë me virusin, dhe tregojmë se mund të punojmë me të në një mjedis të sigurt.

Ne hartojmë dokumente që përshkruajnë në detaje mënyrën e trajtimit të patogjenëve, në mënyrë që të gjithë të qëndrojnë të sigurt. Kjo përfshin përdorimin e kapakëve të specializuar për të ruajtur mostrat e virusit, për të parandaluar derdhjet, dhe trajtimin e të gjitha lëngjeve si infektive, edhe nëse ai mund të jetë një shishe me ujë të sterilizuar të sapohapur.

Shkencëtarët që punojnë me këta viruse të rrezikshëm, i nënshtrohen një trajnimi të rëndësishëm. Këtu përfshihen kualifikimet akademike dhe përvoja laboratorike, por edhe udhëzimet specifike për trajtimin e patogjenëve në mënyrë të sigurt. Çdo përdorues duhet të ketë një numër minimal orësh trajnimi, duke mbuluar të gjitha procedurat e përdorura në institucion, dhe që në fund merr firmën e një virologu me përvojë dhe një oficeri të bio-sigurisë.

Nga ana tjetër, ne kemi dhoma të veçanta për punën me viruset, dhe ambientet të tjera për punët që nuk kanë lidhje me të. Viruset e rrezikshme, trajtohen në kabinete të specializuara që kontrollojnë fluksin e ajrit steril. Kjo e mbron përdoruesin nga patogjenët.

Në ajër dhe lëkurën tonë ka shumë mikrobe, dhe ne nuk duam që mostrat tona eksperimentale të kontaminohen me ndonjë nga ato. Në mjediset ku ka një kontroll më të rreptë, si ato ku studiohet SARS-CoV-2, e gjithë dhoma mbahet nën një presion negativ.

Pra, presioni i ajrit brenda laboratorit është më i ulët se presioni i ajrit jashtë tij.

Asnjë sasi ajri nuk mund të largohet nga këto dhoma pa kaluar një filtër special që largon patogjenët e mundshëm. Dollapët pastrohen me alkool para dhe pas përdorimit, ashtu si çdo gjë që merret brenda ose jashtë tyre. Përveç pastrimit të sipërfaqeve, gjithçka që përdoret brenda laboratorëve të virusit duhet të dezinfektohet para heqjes.

LEXO EDHE:  U infektua për herë të dytë më Covid-19/ I riu tregon eksperiencën: Netët janë jashtëzakonisht agresive

Të gjitha pajisjet dezinfektohen kimikisht dhe pastrohen më pas me një autoklavë. Si një masë paraprake shtesë, kryhet një tymosje e rregullt, ku e gjithë dhoma mbyllet dhe mbushet me gaz formaldehid për të neutralizuar çdo patogjen të mundshëm. Pastaj janë pajisje mbrojtëse personale (PPE).

Nëse ndiqen protokollet dhe pajisjet përdoren në mënyrë korrekte, nuk duhet të ketë raste kur një punonjës në laborator ekspozohet ndaj një virusi. Fatkeqësisht, ne s’mund t’i parashikojmë të gjitha incidentet dhe shkencëtarët janë tek e fundit njerëz. Ndaj PPE janë thelbësore për një punë të sigurt në laborator.

Pajisje mbrojtëse personale, mbrojnë gjithashtu mostrat tona nga ne. Ne kemi shumë mikrobe dhe enzima në lëkurën tonë, që nuk i duam të jenë të pranishme në eksperimentet tona. Në laboratorët që trajtojnë patogjenë me një rrezik të ulët, shkencëtarët veshin mantele laboratorike dhe doreza, dhe ndonjëherë edhe mbrotëse për sytë kur është e nevojshme.

Patogjenët nuk ka gjasa të largohen nga kabineti. Por nëse largohen, do të shkaktonin sëmundje të lehta vetëm tek individë të shëndetshëm. Ndërkohë përdoren më shumë pajisje mbrojtëse kur punohet mbi patogjenët, që ka më shumë të ngjarë të transmetohen ose të shkaktojnë sëmundje më serioze, ose të dyja bashkë.

Në këto raste, vishen kostume të plota, të cilat janë hermetike. Studiuesit veshin këpucë të specializuara, nga 2 palë doreza. Për viruse si SARS-CoV-2 që infektojnë sistemin e frymëmarrjes, mbahen syze dhe maskat FFP3 për tu mbrojtur nga ekspozimi përmes frymëmarrjes ose përmes syve.

Por pavarësisht nga patogjeni, rregulloret, apo sistemi i sigurisë në një laborator, forma kryesore e mbrojtjes nga viruset janë vetë shkencëtarët. Gjithçka që diskutohet në këtë artikull është efektive vetëm nëse çdo shkencëtar në laborator ndjek të gjitha rregulloret dhe ka trajnimin e duhur.

Të gjithëve na duhet të mbajmë veten, kolegët tanë dhe botën e jashtme të sigurt. Ky kujdes është i rëndësishëm për jetën tonë të përditshme gjatë pandemisë. Nëse duam që ta mposhtim këtë pandemi, të gjithë duhet të mendojmë pak më shumë si virologët.

Shënim: Grace C.Roberts, studiuese shkencore në Virologji, Universiteti i Mbretëreshës në Belfast./ Përshtatur nga CNA.al

 

Për të rejat më të fundit behuni pjesë e grupit tonë në facebook : City News Albania
KLIKO PER TE KOMENTUAR

Komentoni

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Shëndeti

Shkon në 60 milionë numri i të infektuarve në botë/ Covid-19 merr 1.4 milionë jetë njerëzish

Publikuar

-

Nga

Shkon në 60 milionë numri i të infektuarve në botë/ Covid-19 merr 1.4 milionë jetë njerëzish

Numri global i rasteve të konfirmuara të koronavirusit arriti në 60 milion të mërkurën, ndërkohë që ritmi i infektimeve të reja po përshpejtohet dhe Shtetet e Bashkuara po raportojnë shifra rekord shtrimesh në spital.

Zyrtarët në Shtetet e Bashkuara, vendi më i prekur në botë, u kërkuan amerikanëve të qëndronin në shtëpi për festën e Falenderimeve, pasi numri në rritje i pacientëve me COVID-19 i po i vë në provë kapacitetet e spitaleve dhe të personelit mjeksor.

Shtetet e Bashkuara kanë raportuar 1 milion raste të reja me COVID-19 në më pak se një javë, me një numër total prej rreth 12.5 milion dhe me rreth 260,000 të vdekur.

Qendrat Amerikane për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve (CDC) raportuan të mërkurën 12,498,734 raste të koronavirusit, një rritje prej 165,282 nga një ditë më parë dhe thanë se numri i vdekjeve ishte rritur me 1,989 në 259,005.

Në shkallë botërore, infeksionet arrijnë në 60.005 milion ndërsa vdekjet në 1.4 milion.

U deshën vetëm 17 ditë për të kaluar nga 50 milion në 60 milion raste, krahasuar me 21 ditët që u deshën për të kaluar nga 40 në 50 milion raste. Rreth 580,000 raste janë raportuar çdo ditë gjatë javës së kaluar dhe rreth gjysma e të gjitha rasteve që nga fillimi i pandemisë janë raportuar në 70 ditët e fundit.

Në Evropë, 1 milion raste të reja u regjistruan për vetëm pesë ditë, duke kapur një total prej më shumë se 16 milion rastesh, përfshirë 365,000 vdekje.

Qeveritë në të gjithë Evropën po përpiqen të vendosin kufizime në jetën publike për të lejuar familjet të festojnë Krishtlindjet pa shpërthime të reja të virusit.

LEXO EDHE:  Dr. Fauci optimist për vaksinën kundër COVID/ Provat po japin rezultate pozitive

LEXO EDHE:  Mbi 300 të infektuar në 24 orë/ 3 humbje jete nga Covid-19

Ndërsa bllokimi në shkallë vendi në Angli pritet të përfundojë javën e ardhshme, Gjermania, Spanja dhe Italia kanë njoftuar kufizime gjatë periudhës së pushimeve.

Rajoni i Amerikës Latine ka numrin më të lartë të vdekjeve të raportuara në botë, që përfaqëson rreth 21% të të gjitha rasteve globale dhe mbi 31% të të gjitha vdekjeve globale të raportuara.

Javën e kaluar Brazili iu bashkua Shteteve të Bashkuara dhe Indisë si vendet e vetme që kanë regjistruar më shumë se 6 milion infeksione. Me gati 170,000 viktima të konfirmuara, Brazili ka numrin e dytë më të lartë të vdekjeve në botë, raporton VOA.

Ndërsa India mbetet vendi i dytë më i prekur në botë me pothuajse 9.2 milion raste, ajo ka vazhduar të raportojë një ngadalësim të rasteve të reja në javët e fundit. India ka raportuar një mesatare prej rreth 44,000 rastesh në ditë gjatë javës së kaluar, shumë më pak se sa pika kulmore prej rreth 97,900 rastesh në mes të shtatorit.

Vendet e Azi-Paqësorit si Kina, Koreja e Jugut, Singapori, Australia dhe Zelanda e Re kanë treguar se marrja e masave të shpejta, në shkallë lokale dhe detyruese mund të ketë efekt në shuarjen e shpërthimeve të virusit.

LEXO TE PLOTE

Shëndeti

Pandemia Covid-19/ Mjekja shqiptare në Itali: Mos bëni ekzaminime të tepërta

Publikuar

-

Nga

Pandemia Covid-19/ Mjekja shqiptare në Itali: Mos bëni ekzaminime të tepërta

Pandemia e Covid-19 nuk po kursen asnjë vend dhe këtë e dëshmojnë shifrat e larta të viktimave, por edhe i të prekurve. Një situatë e tillë e agravuara raportohet edhe në Itali, ndërsa autoritetet kanë aplikuar masa shtrënguese në përpjekje për të frenuar përhapjen e pandemisë vdekjeprurëse.

Mjekja shqiptare në Milano të Italisë, Erseida Arra i tha gazetares Ilva Tare në Euronews Albania se infektimet me Covid-19 janë të larta, ndërkohë pohoi se lajmi i mirë lidhet me faktin se numri i pacientëve në terapi intensive është i qëndrueshëm.

“Numri i viktimave është i lartë, por dje ka qenë numri më i lartë i vdekjeve. Është vënë re një numër stabël në terapi intensive dhe janë rritur numri i pacientëve, të cilët po kryejnë izolimin në shtëpi, dhe kjo tregon se simptomat janë të mirëmenaxhuara në kushte shtëpie”, tha ajo.

Mjekja shtoi se në krahasim me muajin mars, njohuritë për virusin janë më të mirë dhe kjo ndihmon në trajtimin e pacientëve të infektuar me Covid-19.

“Sigurisht nga praktika që po shikojmë kemi një menaxhim më të mirë të simptomave, dhe nuk mund të them nëse virusi është më agresiv apo jo. Në mars ne nuk e njihnim virusin dhe cilat ishin karakteristikat dhe pasoja që ai linte në trup, ndërsa sot flasim për njohje të simptomave dhe terapia sipas nesh është më në shënjestër dhe terapia ndaj rasteve është më e mirë”, shtoi mjekja.

E pyetur mbi masat që ka aplikuar Italia për të frenuar Covid-19, mjekja shqiptare u shpreh: “Masat janë më të lehta, shkollat dhe çerdhet janë të hapura, disa aktivitete janë të hapura, pra gjerët esenciale. Dyqanet e fëmijëve janë të hapura, restorantet janë të mbyllura dhe baret janë të hapura nëse nuk konsumohet në vend. Sot nuk ka asnjë person që përdor maskën thjesht për ta mbajtur atë, por e përdorin me korrektësi. Qytetarët janë sensibilizuar dhe ndihemi më të lirë. Protokoll të mirëfilltë nuk ka”, theksoi doktoresha.

LEXO EDHE:  Mbi 300 të infektuar në 24 orë/ 3 humbje jete nga Covid-19

LEXO EDHE:  Dr. Fauci optimist për vaksinën kundër COVID/ Provat po japin rezultate pozitive

Mes tjerash ajo foli për vaksinën, ndërsa beson se aplikimi i saj do t’i japë fund pandemisë së Covid-19.

“Vaksina uroj shumë që të jetë një zgjidhje përfundimtare. Ka shumë teori, të cilat janë pak kundërshtare me njëra-tjetrën. Unë shpresoj që të bëhet zgjidhja e duhur për të mirën e popullsisë. Akoma nuk ka një plan të mirëfilltë, mendohet se vaksina të jetë gati në fund të janarit dhe janë të pasakta rrugët se ku do të aplikohet e para. Jemi në fazën fillestare në këtë”, shtoi ajo.

Në fund të intervistës në emisionin “Ilva Now” në Euronews Albania, mjekja Arra përçoi një këshillë për shqiptarët dhe kërkoi prej tyre të rujanë qetësinë dhe të shmagin terapitë e tepërta.

“Mendoj se duhet të jemi më koshientë dhe më të sigurt në vetvete. Në momentin që kemi një simptomë, shikoj që bëjnë skaner, radiografi, pa bërë një analizë të saktë që është një tampon dhe një analizë gjaku. Këto janë dy bazat kryesore që ne shikojmë kemi apo jo Covid. Të ruajnë qetësinë, nuk duhet të bëjnë analiza dhe ekzaminime të tepërta, ato që janë të nevojshme, njeriu qetësohet dhe bën terapinë përkatëse”, tha ajo./euronews

LEXO TE PLOTE

Shëndeti

Brataj flet për simptomat/ Ku ndryshon gripi stinor nga Covid-19

Publikuar

-

Nga

“Nuk ka valë të parë e të dytë”/ Brataj tregon sa do zgjasi situata e pandemisë

Me ardhjen e vjeshtës janë rritur edhe numrat e të infektuarve dhe viktimave nga Covid-19, kjo edhe për shkak të virozave stinore.

Shefi i Urgjencës Kombëtare, Skënder Brataj, tha se ende nuk ka pasur raportime për viroza stinore.

Nuk ka raportim për gripin sepse nuk ka ardhur akoma. E rëndësishme është që është faza më kritike dhe domethënëse për vaksinimin nga gripi. Studimet kanë treguar se vaksinimi, i çfarëdolloji qoftë ndikon në imunitetin e norganizmit dhe pak a shumë dhe tek Covid-19 mund të ndikojë”, u shpreh ai në A2, ndërsa tregoi ndryshimin e gripit stinor nga Covid-19.

LEXO EDHE:  Maqedonia e Veriut në alarm/ Rritet me 71% numri i viktimave nga Covid-19

LEXO EDHE:  Mbi 4 mijë të infektuar me Covid-19/ Ja sa raste janë konfirmuar në 24 orët e fundit

Nuk ka studime të sakta, por siç e kemi thënë gjithmonë, duke parë studimet mbi viruset, bakteret, vaksinat, thuhet se çdo vaksinë ndikon sadopak edhe tek sëmundjet e tjera. Një nga studimet e fundit në Japoni tregoi se dhe vaksina e tuberkulozit ka ndihmuar ku është aplikuar. Gripi është duke ardhur, dhe ka disa diferenca. Ka pak ndryshime por mund të dallohet. Kjo sëmundje është me temperaturë, dhimbje muskujsh, kollë të thatë, humbje e shijes, oreksit. Gripi ka sekrecione nazale dhe zgjat 3-4 ditë”, theksoi Brataj./ CNA.al

LEXO TE PLOTE